Transcript
MATT WINTLE
Pan fyddaf yn ystyried y mathau o sgiliau a gwybodaeth y bydd eu hangen ar fusnes i redeg yn effeithiol yn y dyfodol, allwch chi ddim gwadu mai sgiliau digidol a data fydd y sgiliau hollbresennol a'r wybodaeth y bydd pobl eu hangen ym mhob rhan o'r busnes.
Ond nid yw mor syml â hynny. Peth syml iawn yw dweud, wel, gadewch i ni ailhyfforddi pawb er mwyn iddynt ddeall y data a'r digidol. Wel, sut rydych chi'n gwneud hynny a beth ydych chi'n ei olygu wrth hynny? Yn sicr, mewn busnes o'n maint ni, mae cymaint o wahanol fathau o gyflogeion. Ac mewn gwirionedd, mae busnesau o fewn y busnes.
Mae ein hadran hawliadau yn wahanol iawn i'n hadran TG. Nid oes un dull sy'n addas i bawb. Ond mae cydnabod bod hyn yn dod a bod yn rhaid i chi wneud rhywbeth amdano yn bwysig iawn. Rwy'n credu wedyn mai'r peth sydd angen i chi ei wneud wedyn yw deall y rolau sydd gennych a pha wybodaeth sydd ei hangen arnynt.
Felly, er enghraifft, yn ein busnes ni, i rywun sy'n gweithio yn y ganolfan alwadau, beth sydd angen iddynt ei wybod am y data? Wel, mae angen iddynt ddeall beth mae'r busnes yn sôn amdano pan fydd yn trafod dysgu trwy beiriant a deallusrwydd artiffisial a modelau sgorio a'r holl bethau hynny.
Ond nid oes wir angen iddynt wybod sut i'w wneud, ac nid oes angen iddynt wybod amdano yn fanwl. Ond mae'r ddealltwriaeth honno'n dda iawn iddynt, oherwydd bydd yn eu helpu i ddeall rhai o'r atebion y gwnaethom eu darparu a'r cynhyrchion rydym yn eu gwerthu. Mae'r diwydiant yn dal i fyny mewn perthynas â thechnoleg, ond rydym yn ceisio unioni'r cydbwysedd hwnnw nawr a gwneud yn siŵr ein bod yn rhoi'r cyfle i'n staff mewnol fynd am rai o'r rolau hyn.
Oherwydd y rolau hyn yw'r dyfodol. Data a digidol yw'r dyfodol. Mae'n anochel mai dyna'r cyfeiriad rydym yn anelu ato. Felly rydych eisiau i'ch pobl ddatblygu'r sgiliau hynny a symud i'r meysydd hynny. Felly dyna rydym yn ei wneud. Rydym yn cynnig cyfleoedd i bobl, ond rydym yn cydnabod nad dyna fydd yr ateb bob amser. Ac rydym yn ceisio sicrhau'r cydbwysedd hwnnw gystal ag y gallwn ni.
GEMMA HALLETT
Mewn gwirionedd, swyddi technoleg yw 90% o swyddi Fintech. Mae'r sefydliad neu'r sylfaenydd beth bynnag y gallai fod eisoes yn gofalu am y Fin. Mae'r rhan cyllid eisoes wedi'i gwneud. Nawr, mae angen codwyr, peirianwyr, profwyr arnom i fynd i adeiladu'r cynhyrchion hyn, graddio'r cynhyrchion yng Nghymru. A does gennym ni ddim y gronfa ddoniau.
Felly, mae'r darn hwn o ymwybyddiaeth yn rhan o'n strategaeth i helpu i godi ymwybyddiaeth o Fintech fel dewis gyrfa ymarferol a sut gallai'r swyddi hynny edrych yma yng Nghaerdydd. Iawn. Adeiladu o gwmpas y cwmnïau mwy o faint, Admiral, Principality, yr holl fusnesau newydd hyn, yr holl gyfleoedd uchel o ran egni, gradd uchel, enfawr hyn. A nawr yw hwn, megis dechrau i ni.
A dros y ddwy neu'r tair blynedd nesaf, rwy'n credu y bydd Fintech yn sector blaenoriaeth gyda chymaint o gymorth gan y Llywodraeth a chan gasgliad o gwmnïau, rydw i wir yn meddwl y bydd yn llwyddo. Ac i fi, mae a wnelo â gwneud pawb yn ymwybodol fod posibilrwydd o swydd iddynt.
Ar ochr arall ein strategaeth, mae yna brinder sgiliau ar y funud. Mae prinder dybryd am sgiliau. Gallwn ddod o hyd i ddoniau ar gyfer y swyddi lefel mynediad is hynny. Ond mae'n ymwneud yn fwy â'r swyddi sgiliau mwy acíwt hynny. Fel y dywedais o'r blaen, dydyn ni ddim wedi gwneud y gwaith i feithrin y gronfa ddoniau yng Nghymru eto. Felly, bydd y darn ymwybyddiaeth yn gwneud hynny, ond sut mae dod o hyd i'r doniau heddiw? Sut mae helpu'r Fintechs hyn yng Nghymru i ddod o hyd i bobl i'w cyflogi heddiw i lenwi'r prinder sgiliau hyn? Ac mae'n anodd dros ben, oherwydd nid yw'r doniau'n bodoli, neu maent yn cael eu trosglwyddo o un aelod i'r llall.
Neu mae swyddi'n mynd dramor, a dyna'r peth diwethaf sydd ei angen. Mae'n anodd iawn cyffredinoli sgiliau digidol, oherwydd mae'n dibynnu mewn gwirionedd ar ben taith yr unigolyn ifanc neu'r cyflogai. Mae technoleg mor wahanol yn y gweithle. Rwy'n gweld hyn drwy'r amser gyda'n cwmnïau newydd arloesol; cwmnïau newydd sy'n tyfu'n gyflym ac yn symud yn gyflym. Maent yn lleoedd cyffrous i weithio, gyda'r dechnoleg ddiweddaraf.
Ac yna rwy'n gweld efallai-- er mwyn cael swydd well, mi fyddaf yn dewis yr awdurdod lleol. Rwyf wedi cerdded i mewn i adeiladau cyngor lle maent yn defnyddio monitorau bwrdd gwaith mawr, bysellfwrdd a llygoden. Ac os mai hwn yw'r byd gwaith y mae'r bobl hyn yn ymuno ag ef, yna mae hynny'n gofyn am set wahanol o sgiliau, yn enwedig sgiliau digidol, na'r rhai ar gyfer cwmnïau sy'n tyfu ac yn symud yn gyflym.
Felly, mae'n dibynnu ar ble mae pen y daith o ran yr hyn sydd ei angen o ran y set sgiliau a sut mae cyflawni hynny. Mae'n anodd ei ddiffinio yna ar lefel ysgol. Ond rydym yn gweld hyn yn y sector gofal hefyd. Mae pethau wedi newid o ysgrifennu adroddiadau dyddiol a'u gadael yn y gegin, yn enwedig ym maes gofal domestig lle mae gweithwyr gofal yn rhoi'r gorau i ddefnyddio pen a phapur a nawr mae iPad ar y wal. Ac maen nhw'n gorfod cofnodi popeth yn ddigidol.
Ac mae'r prinder sgiliau yn y maes hwnnw o ran sgiliau digidol yn enfawr. Yr hyfforddiant y mae'n rhaid ei wneud fel bod rhywun sydd wedi bod yn y diwydiant gofal am y 10, 20, 30 mlynedd diwethaf yn gallu defnyddio iPad a'r apiau a gaiff eu defnyddio i fonitro popeth. Dyna sut mae'r sector gofal yn mynd, felly mae angen y set sgiliau ar hwnnw hefyd.
NICOLA ASKHAM
Mae'n bwysig iawn helpu pobl i ddeall pa ddata sydd ganddynt ac yna'u rheoli'n gywir fel bod y data hynny o ansawdd digon da i gefnogi penderfyniadau da. Mae data yn derm diddorol, ac mae'n eithaf diddorol faint o bobl sydd ddim yn deall beth mae'n ei olygu pan fyddant yn sôn amdano.
Mae llythrennedd data yn derm cymharol newydd, ond dydw i ddim yn credu bod y cysyniad yn gymharol newydd. Felly, yr hyn y mae'n ei olygu yw, yn yr un modd ag y gallwch chi a fi ddarllen llyfrau a deall beth mae'r geiriau hyn yn eu golygu, cawn hyder gyda data i'r un graddau.
Rwy'n credu ei bod hi'n deg i ddweud naill ai nid yw mwyafrif y bobl yn ystyried bod data yn rhan o'u swydd, neu os ydyn nhw, mai rhyw fath o ddrwg neu anghyfleustra angenrheidiol ydyw. Cyn belled ag y maen nhw yn y cwestiwn, mae'n gwneud eu bywyd yn fwy anodd, lle rydw i'n teimlo bod gan bron pawb mewn sefydliad ryw fath o gyfrifoldeb, naill ai am gynhyrchu data neu ddefnyddio data ac efallai gwneud ychydig o'r ddau.
Felly, yr hyn sy'n bwysig iawn yw bod pobl yn deall gwerth y data maen nhw'n eu defnyddio fel rhan o'u swydd o ddydd-i-ddydd, eu bod yn eu cydnabod fel caffaeliad ac yn eu rheoli fel caffaeliad.
DR NICK BARRETT
Yr hyn y gwnaeth pob un ohonom ei ddarganfod dros nos pan darodd y pandemig yn y lle cyntaf oedd bod angen amrywiaeth o sgiliau digidol arnom. Ac rwy'n credu mai dyna oedd un o'r cromliniau dysgu mawr. Mae yna rai sgiliau llythrennedd digidol a rhai sgiliau gallu digidol ar gael.
Ond nid oeddem erioed wedi ystyried cysylltu hynny â ni ein hunain. Er enghraifft, roedd dod i arfer â Teams, fel y brif ffordd o redeg cyfarfod yn gryn straen i lawer o bobl. Ac wrth gwrs, ceir ystod gyfan o sgiliau eraill am wneud rhagor o waith mewn amgylchedd di-bapur, gan wneud yn siŵr ein bod yn storio ein cynnwys ac yn ei rannu'n effeithiol, gan allu meddwl am gynllunio digidol, gweithdai digidol.
Felly, mae rhywfaint ohono'n sefydliadol, rhywfaint ohono yn ymwneud â defnyddio pecynnau meddalwedd newydd. Mae rhywfaint ohono'n ymwneud â gweithio ar y moesau newydd. Hyd yn oed nawr, mae gennym bobl ar y modd mud neu ddim yn codi eu dwylo o hyd. A byddwn yn cyrraedd ein nod yn y pen draw. Ond unwaith eto, roedd yn agoriad llygad, os hoffech chi, i weld faint o fyfyrwyr sy'n cael profiad o'r Brifysgol Agored.
Am y tro cyntaf, dyma ni'n edrych trwy'r drych i'r cyfeiriad gwahanol. Ac mae hynny wir wedi miniogi ein ffocws, nid dim ond o ran y sgiliau sydd eu hangen arnom i ddod â phobl newydd i'r Brifysgol Agored, ond pa mor bwysig yw'r sgiliau hynny wrth annog ein myfyrwyr i astudio gyda ni.
Ac mewn sawl ffordd, sgiliau bywyd yw'r sgiliau hyn. Nid dim ond sgiliau sy'n eich helpu i astudio yw'r rhain, ond maen nhw'n sgiliau y bydd cyflogwyr yn chwilio amdanynt. Felly, adeiladu mwy o adnoddau i helpu pobl a rhannu'r adnoddau hynny, wrth gwrs, i helpu pobl gyda'u bywydau digidol pob dydd wrth i fwyfwy o gymdeithas barhau'n ddigidol. Rwy'n credu mai dyma fydd gwaddol mwyaf neu fwyaf parhaus y pandemig i'r Brifysgol Agored.
SARAH JONES
Mae'n bwysig iawn ein bod yn gwella galluoedd digidol myfyrwyr a staff am amrywiaeth o resymau. Yn anad dim, rydym yn paratoi ein myfyrwyr ar gyfer gweithlu digidol iawn. Felly mae'n rhaid i sgiliau digidol fod yn rhan annatod o'r cwricwlwm. Er mwyn i staff allu cyflawni hyn, ac er mwyn i staff y gwasanaethau proffesiynol allu cefnogi'r broses, mae angen iddyn nhw hefyd feddu ar yr un lefelau o sgiliau digidol. Rydym yn anfon pobl i ymuno ag amgylchedd cynyddol ddigidol.
DR BECKI VICKERSTAFF
Rwy'n credu o ran gallu digidol yn gyffredinol, nad oes unrhyw fath o wahaniaethu i ddechrau rhwng y staff a'r myfyrwyr o ran y gallu digidol hwnnw. Os meddyliwn ni y tu allan i'r sector addysg i ddechrau, os edrychwn ni ar ein byd digidol yn unig, mae bron popeth sydd angen i ni ei wneud yn cael ei wneud ar-lein. Os meddyliwn ni am dalu treth car hyd yn oed, pethau felly, mae angen i ni allu gwneud y pethau hyn ar-lein.
Felly, caiff yr ymwybyddiaeth hon o'r dechnoleg briodol a'r technegau priodol er mwyn gallu-- eto, mae'n golygu ffynnu'n llwyddiannus mewn byd digidol ond hefyd mae bod yn ymwybodol o'n gallu digidol ein hunain yn bwysig iawn.
Ac rwy'n credu, gyda staff a myfyrwyr yn y lle cyntaf, mae consensws i raddau, os hoffech chi, fod gan fyfyrwyr sgiliau digidol naturiol pan fyddant yn dod i'r brifysgol, eu bod yn fodlon yn gwneud hyn. Ond p'un a yw hynny o reidrwydd yn wir, rwy'n credu mai'r hyn sydd angen i ni ei ddeall yw'r defnydd cywir o'r technolegau digidol hyn a sut mae cefnogi staff a myfyrwyr.
A does dim ots mewn gwirionedd ym mha rôl rydych chi, rwy'n credu bod angen cyffredinol am allu digidol mewn unrhyw rôl, a gallai hwnnw fod yn unrhyw un mewn rôl mewn sefydliad, boed hwnnw'n rhywun yn eich uwch dîm arwain, yn athro, yn aelod gweinyddol o'r staff. Does dim ots mewn gwirionedd.
Ac rwy'n credu mai cael y peth hwnnw – a dyma ble mae'r fframwaith hwnnw'n wych – oherwydd mae ganddo'r bloc adeiladu hwnnw y gallwch adeiladu arno. Ac yna rydych chi'n gwneud y gwaith manwl pellach hwnnw lle y gallwch helpu gyda'r ymyriadau hynny hefyd. A dyna beth rydym yn gweld llawer o'n sefydliadau'n ei wneud.