Transcript
Claire
Drwy fod yn ofalwr, dwi wedi dod yn fwy amyneddgar. Dwi'n datrys problemau ac yn fwy hyblyg. Dwi wedi gorfod bod yn fwy amyneddgar a dysgu i ddarllen rhwng y llinellau, yn enwedig gyda fy mam. O ran fy mhartner, mae'n wahanol iawn. Roedd hi'n anodd yn feddyliol i mi ofalu am fy mam ond mae'n fwy anodd yn gorfforol i mi ofalu amdano ef. Felly, mae'r sgiliau dwi wedi'u defnyddio ar ei gyfer ef yn wahanol, hynny yw, mwy o drefn. Dwi'n mynd ag ef i'w apwyntiadau ac yn trefnu iddo gael ei drosglwyddo...mae'n rhaid i mi fod yn gefnogol ac yn galonogol am ei fod e'n digalonni. Mae'n ei chael hi'n anodd ymdopi ac mae ei gyhyrau...mae'n cael diwrnodau pan maent yn wannach ac mae'n cynhyrfu, ac felly dwi wedi gorfod dod yn fwy...dwi wedi dod yn fwy cadarnhaol a dwi'n ceisio dweud wrtho "wel, edrych beth sydd gennyt".
Doedd fy nghyfnod yn yr ysgol ddim yn brofiad da iawn i mi; ces i fy mwlio'n eithaf gwael ac mae hynny'n rhywbeth dwi'n teimlo'n gryf yn ei gylch, oherwydd effeithiau bwlio, oherwydd dwi ddim yn teimlo i mi wneud yn dda iawn yn yr ysgol; fe wnes i aros gartref o'r ysgol y rhan fwyaf o'r amser oherwydd yr hyn roeddwn i'n mynd drwyddo. Ar ôl ysgol, fe wnes i ddau gwrs gofal plant pan oeddwn i'n byw yn Lerpwl ac fe wnes i gwblhau'r cyrsiau hynny yn llwyddiannus ond wedyn fe fu'n anodd i mi ymdopi â'm problemau fy hun a'm hiechyd meddwl fy hun. Fe wnes i geisio dod o hyd i swydd ond gwnes i ddim llwyddo ac wedyn fe wnes i roi'r gorau i hynny oherwydd doeddwn i ddim yn teimlo'n hyderus iawn ac wedyn fe wnes i gwrdd â'm partner felly fe ddes i'n ofalwr eto a dyna fu fy swydd a'm rôl i erioed.
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, cyn i'm mam farw, roeddwn i'n ystyried dysgu iaith arwyddion ac, ers iddi farw, dwi wedi dechrau arni - roedd hynny ym mis Medi 2013. Fe wnes i lefel ragarweiniol yn 2013-2014 a llwyddo i'w chwblhau - dwi ddim yn gwybod sut y gwnes i hynny. Ond bu'n rhaid i mi gymell fy hun i fynd i'r noson gyntaf oherwydd roeddwn i'n nerfus iawn. Roeddwn i'n nerfus iawn am fynd i mewn i'r lleoliad hwnnw a'r amgylchedd hwnnw am fy mod i wedi cael fy mwlio yn y gorffennol ond llwyddais i oresgyn hynny a dwi nawr yn gwneud IBSL Lefel 1 a ddechreuodd fis Medi diwethaf. Mae gen i arholiad nos yfory, mae'r cwrs yn gorffen ym mis Mehefin ac yna, croesi bysedd, mi fyddai i'n llwyddo a dwi'n gobeithio y galla' i fynd nôl ym mis Medi i wneud Lefel 2. Dwi wrth fy modd yn astudio iaith arwyddion ond mae angen i mi wybod mwy felly dwi'n gobeithio gwneud rhywfaint o waith gwirfoddol oherwydd...dim ond unwaith yr wythnos dwi'n ei wneud ac rwy'n pryderu ei fod yn rhywbeth y mae angen ei wneud yn aml er mwyn ei ddysgu a'i gofio, felly dwi'n gobeithio gwneud rhywfaint o waith gwirfoddol gyda phobl fyddar er mwyn i mi allu ymarfer yr iaith a dysgu mwy ohoni. Y bobl...yn enwedig y rhai o'm gwaith gwirfoddol, y bobl hynny sydd wedi bod drwy lawer neu sydd ag anabledd neu sydd wedi wynebu problemau - maen nhw wedi dysgu mwy i mi nag unrhyw un sydd wedi mynd i'r brifysgol neu sydd wedi cael eu haddysg oherwydd mae'n fywyd go iawn, maen nhw'n delio â'r peth, maen nhw'n delio â phethau bob dydd. Felly, o ran y gofalwyr, dwi'n credu fy mod wedi dysgu llawer o...dwi'n credu bod darllen pobl yn cynnwys llawer o sgiliau gwahanol. Ond dwi'n dueddol o sefyll i fyny drostyn nhw mwy nag yr wyf wedi'i wneud yn y gorffennol. Dwi yn sefyll i fyny dros fy hun yn fwy, ond dwi ddim yn ei hoffi pan fydd rhai pobl yn ei drin yn wahanol, a dwi ddim yn hoffi hynny oherwydd fe wnes i ysgrifennu cerdd o'r enw "When you look at me, what do you see? Do you see me, or a disability?" a gyhoeddwyd yn...galla' i ddim cofio...ychydig flynyddoedd yn ôl, am anabledd ac felly dwi'n eitha'...mae honno'n rhan arall o fywyd y mae gen i ddiddordeb ynddi.