Transcript

Ceisiais ddod o hyd i swydd, ond, wrth gwrs, doedd gen i ddim unrhyw brofiad. Felly, penderfynais wneud rhywfaint o waith gwirfoddol gyda'r Samariaid. Menter Ieuenctid oedd enw'r prosiect, rwy'n credu. Roeddwn yn gweithio gyda'r henoed. Roeddent yn paru pobl hŷn â phobl iau. Mae'r syniad yn bodoli ym maes gwaith cymdeithasol bod gennych rywun arall y tu allan i'r gwaith, ond nonsens yw hynny.

Llwyddais i gael swydd fel cynorthwy-ydd lles yng Ngorllewin Morgannwg. Yn Nhreforys, ger Abertawe. Mi es i ymlaen wedi hynny i fod yn weithiwr cymdeithasol cymwysedig, ac yna i Rydychen i ennill fy CQSW. Mi ddes i yn ôl i Gaerfyrddin yn 1984. Fel gweithiwr cymdeithasol, gallwch helpu pobl a gwneud gwahaniaeth yn eu bywydau. A bod yn gefn i bobl sy'n pryderu.

Dros y blynyddoedd, rwyf wedi gweithio gyda phobl ag anawsterau dysgu, pobl â phroblemau, pobl sy'n pryderu. Mae'n fraint bod yn gefn i bobl sy'n pryderu a gwneud gwahaniaeth. Mae'n rhaid i chi neilltuo amser i siarad am eich teimladau. Gall y gwaith hwn eich rhoi o dan bwysau, ac rydych yn aml yn mynd ag ef adref gyda chi. Rydych yn pryderu ac yn cael trafferth cysgu. Mae'n bwysig ymdrin â theimladau'r gweithiwr fel rhan o'r broses oruchwylio.

Mae angen amser arnoch i deimlo eich bod yn bwysig a bod eich gwaith yn bwysig. Ni ddylech fyth teimlo cywilydd cyfaddef eich bod yn cael trafferth ymdopi. Pan fydd lefelau straen yn uchel, mae'r llwyth achosion yn ormod. Does dim arian neu mae rhywun wedi bod yn galw arnaf am rywbeth. Mae'n bwysig bod y drws bob amser ar agor. Mae'n rhaid i chi fod yn agored ac mae'n rhaid i chi barchu pobl. Efallai bod dewisiadau ffordd o fyw rhai pobl yn wahanol i'ch rhai chi. Mae'n bwysig derbyn pobl fel y maent a'u parchu heb feddwl am eu lliw, eu credoau na'u tueddiadau rhywiol. Mae'n rhaid i chi fod yn anfeirniadol ac mae angen synnwyr digrifwch arnoch hefyd. Mae'n rhaid i chi allu eich rhoi eich hun yn sefyllfa rhywun arall hyd yn oed os nad ydych erioed wedi cael y profiad hwnnw, er enghraifft petai rhywun yn pryderu y gall ei blant gael eu cymryd i mewn i ofal. Dydw i ddim wedi cael profiad o hynny, ond rwy'n gwybod sut deimlad yw bod yn bryderus.

Rwy'n gwybod sut deimlad yw colli rheolaeth dros amgylchiadau eraill yn fy mywyd. Mae'n rhaid i chi wneud eich gorau i roi eich hun yn eu hesgidiau nhw. Mae'n bwysig defnyddio eich personoliaeth. Cefais brofiad sawl blwyddyn yn ôl, cyn i mi ddechrau gweithio mewn timau. Byddech yn mynd i weld pobl am awr gyda'ch dyddiadur yn eich llaw. Roeddwn yn gweithio yn Llundain, mewn uned llety hanner ffordd. Byddai pobl yn mynd yno ar ôl dod allan o ysbyty seiciatrig cyn mynd allan i'r gymuned. Roedd hwnnw'n brofiad gwahanol iawn, ond yn brofiad da. Cymerodd dipyn o amser i mi sylweddoli bod yn rhaid i chi ddefnyddio eich personoliaeth, am 3 o'r gloch y bore, os ydynt yn cael hunllef, neu 2 o'r gloch y pnawn, pan rydych yn chwarae snwcer.

Roeddwn yn cwnsela ac yn gwneud llawer o waith grŵp. Ond roedd yn bwysig bod yn anffurfiol weithiau a defnyddio eich personoliaeth. Rwy'n credu bod Sir Gaerfyrddin yn un o'r mannau lle mae'r Gymraeg yn cael ei siarad fwyaf. Mae'n bwysig i mi fy mod yn gallu defnyddio fy iaith gyntaf. Wnes i ddim dysgu Cymraeg yn yr ysgol, hon yw fy iaith gyntaf. Mae'n bwysig cael y cyfle hwnnw a bod pobl yn gallu dewis.

Rwy'n credu ei bod yn bwysig rhoi dewis i bobl. Does gan lawer o'r bobl rydym yn gweithio gyda nhw ddim llawer o reolaeth dros eu bywydau eu hunain. Mae hyn yn rhoi opsiwn iddynt. Rwy'n dwli arni beth bynnag, rwy'n teimlo ei bod yn dileu rhwystrau. Cyn gynted ag y byddwch yn cnocio ar ddrws rhywun gallwch ddweud oddi wrth ei acen a yw'n siarad Cymraeg ai peidio. Yn y sir hon, ac yn y gwaith, mae gennym lond llaw o bobl sydd ond yn siarad Cymraeg. Mae hynny'n hyfryd hefyd. Rwy'n credu bod y Gymraeg yn dechrau dod yn fwy poblogaidd ymhlith pobl ifanc a phlant. Mae'n hollbwysig bod gweithwyr cymdeithasol ar gael sy'n siarad Cymraeg, yn enwedig yng Nghymru.