Mathemateg Pob dydd 2
Mathemateg Pob dydd 2

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Mathemateg Pob dydd 2

10.3 Datrys problemau cymhareb lle rhoddir cyfanswm un rhan o’r gymhareb

Edrychwch ar yr enghraifft wedi’i chyfrifo isod:

Rydych chi’n tyfu tomatos. Mae’r cyfarwyddiadau ar y bwyd tomatos yn dweud:

  • Defnyddiwch 1 rhan o’r bwyd i 4 rhan o ddŵr

Os ydych yn defnyddio 600 ml o ddŵr, faint o fwyd tomatos ddylech chi ei ddefnyddio?

Mae’r cwestiynau hyn yn gwneud llawer mwy o synnwyr os edrychwch arnyn nhw’n weledol:

Described image
Ffigur 15 Datrys problemau cymhareb i dyfu tomatos

Nawr gallwch weld yn glir bod 600 ml o ddŵr yn werth 4 rhan o’r gymhareb. I ganfod un rhan o’r gymhareb, mae angen ichi wneud:

  • 600 ml ÷ 4 = 150 ml

Gan mai dim ond 1 rhan yw’r bwyd, rhaid ei fod yn 150 ml. Os oedd y bwyd yn fwy nag un rhan, byddech yn lluosi 150 ml â nifer y rhannau.

Fel yn y math blaenorol o gwestiwn, mae angen ichi geisio gweithio allan gwerth 1 rhan. Gellir gweithio allan gwerth unrhyw nifer arall o rannau o hyn.

Gweithgaredd 26: Problemau cymhareb lle rhoddir un rhan

Ymarferwch eich sgiliau trwy roi cynnig ar y problemau cymhareb isod:

  1. Mae rysáit yn dweud bod angen defnyddio blawd a menyn yn y gymhareb 3:5. Defnyddir 700 g o fenyn.

    Faint o flawd fydd ei angen?

Ateb

  1. Blawd:Menyn
    Described image
    Ffigur 16 Defnyddio cymarebau mewn ryseitiau

    I ganfod un rhan, rydych yn gwneud 700 g ÷ 5 = 140 g

    I ganfod faint o flawd mae ei angen, rydych yn gwneud 140 g × 3 = 420 g o flawd.

  1. Wrth ofalu am blant rhwng 7 a 10 oed, rhaid i’r gymhareb oedolion i blant fod yn 1:8.

    • a.Ar gyfer grŵp o 32 o blant, faint o oedolion mae eu hangen?
    • b.Os oedd un plentyn arall yn y grŵp, sut fyddai hyn yn effeithio ar nifer yr oedolion mae eu hangen?

Ateb

  1. Oedolion:Plant
    • a.
      Described image
      Ffigur 17 Gweithio allan y gymhareb o oedolion i blant

      I ganfod un rhan, rydych yn gwneud 32 ÷ 8 = 4.

      Gan mai dim ond 1 rhan yw oedolion, mae arnoch angen 4 oedolyn.

    • b.Os oedd 33 o blant yn y grŵp, byddai un rhan yn 33 ÷ 8 = 4.125.

      Gan na ellir cael 4.125 o oedolion, mae angen ichi dalgrynnu i fyny i 5 oedolyn, felly byddai angen un oedolyn arall ar gyfer 33 o blant.

  1. Mae siop yn cymysgu bagiau o rawnfwyd gan ddefnyddio ceirch, syltanas a chnau yn y gymhareb 6:3:1.

    Os defnyddir 210 g o syltanas, pa mor drwm fydd y bag o rawnfwyd?

Ateb

  1. Ceirch:Syltanas:Cnau

    Ffigur 18 Gweithio allan y gymhareb o geirch, syltanas a chnau

    Mae syltanas yn 3 rhan felly i ganfod 1 rhan rydych yn gwneud 210 g ÷ 3 = 70 g.

    Mae ceirch yn 6 rhan felly 6 × 70 = 420 g.

    Dim ond 1 rhan yw’r cnau, felly maen nhw’n 70 g.

    Cyfanswm pwysau’r bag fyddai 210 g + 420 g + 70 g = 700 g.

Nesaf byddwch yn edrych ar broblemau cymhareb lle dim ond y gwahaniaeth rhwng y symiau a roddir.

FSM_2_WELSH

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.