Mathemateg Pob dydd 2
Mathemateg Pob dydd 2

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Mathemateg Pob dydd 2

5 Rhifau negatif

Mae rhifau negatif i’w cael mewn dau faes penodol o fywyd: arian a thymheredd. Gwyliwch yr animeiddiadau isod am rai enghreifftiau.

Download this video clip.Video player: s1_5_negative.mp4

Mae rhifau negatif i’w cael mewn dau faes penodol o fywyd: arian a thymheredd. Os yw’ch balans banc yn -£250, mae hyn yn golygu bod eich balans £250 islaw sero. Mewn geiriau eraill, mae arnoch chi £250 i’r banc.

Byddwch hefyd wedi arfer â gweld rhagolygon y tywydd yn y gaeaf yn darogan tymheredd o -10 gradd Celsius. Mae hyn yn golygu y bydd y tymheredd 10 gradd islaw sero gradd Celsius.

Gall fod o gymorth meddwl am thermomedr os ydych chi’n ceisio canfod y gwahaniaeth rhwng dau rif, lle mae un neu’r ddau yn rhifau negatif. Os yw’r tymheredd yn codi, rydych chi’n mynd i fyny’r thermomedr. Os yw’r tymheredd yn gostwng, rydych chi’n mynd i lawr y thermomedr.

Er enghraifft, hoffech chi wybod yr ateb i’r swm [6 - 10]. Gan ddechrau ar rif 6 ar thermomedr a mynd i lawr, mae’n hawdd gweld y bydd tynnu 10 yn arwain at rif llai na sero.

Beth yw’r ateb i’r swm [-5 + 12]? Y tro hwn, rydyn ni’n dechrau islaw sero ac yn mynd i fyny’r thermomedr 12 lle, gan roi ateb o 7.

Allwch chi weithio allan yr ateb i’r swm [-1 - 8]? Gyda’r enghraifft hon, rydyn ni’n dechrau islaw sero ac mae’r ateb hefyd islaw sero: -9. Nawr rhowch gynnig ar y gweithgaredd nesaf i ymarfer mwy gyda rhifau negatif.

End transcript
 
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Gweithgaredd 11: Tymheredd negatif a phositif

  1. Mae’r tabl isod yn dangos tymereddau dinasoedd ar draws y byd ar un diwrnod.

Tabl 5

LlundainOsloEfrog NewyddKrakówDelhi
4˚C−12C7˚C−3˚C19˚C
  •  

    • a.Pa ddinas oedd y gynhesaf?

    • b.Pa ddinas oedd yr oeraf?

    • c.Beth yw’r gwahaniaeth mewn tymheredd rhwng y ddinas oeraf a’r ddinas gynhesaf?

Ateb

  1.  

    • a.Delhi oedd y ddinas gynhesaf – ganddi hi roedd y tymheredd positif uchaf.

    • b.Oslo oedd y ddinas oeraf – ganddi hi roedd y tymheredd negatif isaf.

    • c.Y gwahaniaeth rhwng y tymheredd yn y ddwy ddinas yw 31˚C.

      O 19˚C i lawr at 0˚C yw 19˚C ac yna mae angen ichi fynd i lawr 12˚C arall i gyrraedd −12˚C.

  1. Edrychwch ar y gyfriflen banc hon.

    Described image
    Ffigur 6 Cyfriflen banc
    • a.Ar ba ddiwrnodau oedd Sonia Cedar yn y coch, ac o faint?

    • b.Faint o arian a dynnwyd rhwng 9 ac 11 Hydref?

    • c.Faint o arian a ychwanegwyd i’r cyfrif ar 15 Hydref?

Ateb

  1.  

    • a.Mae’r arwydd minws (−) yn dangos bod y cwsmer yn y coch h.y. mae arni arian i’r banc.

      Mae’r swm yn dangos faint sy’n ddyledus ganddi. Felly roedd Sonia Cedar yn y coch o £20 ar 11 Hydref a £50 ar 21 Hydref.

    • b.Tynnwyd £120 ar 11 Hydref.

      Roedd gan y cwsmer £100 yn y cyfrif a rhaid ei bod wedi tynnu £20 arall (h.y. cyfanswm o £100 + £20 = £120) er mwyn iddi fod £20 yn y coch.

    • c.Roedd ar y cwsmer £20 i’r banc a nawr mae’n £70 mewn credyd, felly rhaid bod £90 wedi cael ei ychwanegu i’r cyfrif.

  1. Edrychwch ar y tabl isod sy’n dangos elw cwmni dros 6 mis.

    Awgrym: mae elw negatif yn golygu bod y cwmni wedi gwneud colled.

Tabl 6

MisElw (£000)
Ionawr166
Chwefror182
Mawrth−80
Ebrill124
Mai98
Mehefin−46
Balans 
  •  

    • a.Ym mha fis y cafwyd yr elw mwyaf?

    • b.Ym mha fis y cafwyd y golled fwyaf?

    • c.Beth oedd y balans am y chwe mis i gyd?

      Awgrym: dechreuwch drwy gyfrifo cyfanswm yr elwau a chyfanswm y colledion.

Ateb

  1.  

    • a.Cafwyd yr elw mwyaf ym mis Chwefror sef £182 000 (cofiwch edrych ar bennawd y golofn sy’n dangos bod y ffigurau mewn 000 – miloedd).

    • b.Cafwyd y golled fwyaf ym mis Mawrth sef £80 000.

    • c.I gyfrifo’r balans cyflawn, yn gyntaf mae angen ichi gyfrifo cyfanswm yr elwau a chyfanswm y colledion. I gyfrifo’r elwau, mae angen ichi wneud y cyfrifiad hwn:

    • 166 + 182 + 124 + 98 = 570

    Felly £570 000 oedd yr elw.

    Nesaf, mae angen ichi gyfrifo cyfanswm y colledion; dangoswyd colled mewn dau fis felly mae angen ichi adio’r gwerthoedd hyn:

    • 80 + 46 = 126 felly £126 000 oedd y colledion dros y chwe mis.

    Nawr gallwch gyfrifo’r balans cyflawn trwy dynnu’r colledion o’r elwau:

    • £570 000 − £126 000 = £444 000

    Mae hwn yn werth positif sy’n golygu y gwnaeth y cwmni elw o £444 000 i gyd.

Crynodeb

Yn yr adran hon, rydych wedi:

  • dysgu’r ddau brif gyd-destun lle mae rhifau negatif yn codi mewn bywyd pob dydd – arian (neu ddyled!) a thymheredd

  • ymarfer gweithio gyda rhifau negatif yn y cyd-destunau hyn.

FSM_2_WELSH

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.