Mathemateg Pob dydd 2
Mathemateg Pob dydd 2

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Mathemateg Pob dydd 2

7.1 Symleiddio ffracsiynau

Gwyliwch y fideo isod sy’n edrych ar sut i symleiddio ffracsiynau, cyn rhoi cynnig arni eich hun yng Ngweithgaredd 14.

Download this video clip.Video player: s1_7.1_simplifying_fractions.mp4

Yn y fideo hwn, byddwch yn edrych ar sut i symleiddio ffracsiynau. Byddwch wedi arfer â gweld canlyniadau arolygon cwmnïau wedi’u rhoi fel ffracsiynau: ‘Mae 7/8 o bobl yn dweud eu bod yn fodlon ar ein gwasanaeth cwsmeriaid ni’. Dyma enghraifft o ffracsiwn yn ei ffurf symlaf. Efallai mai 184 o bobl a holwyd ac mai 161 ohonyn nhw ymatebodd i ddweud eu bod nhw’n fodlon. Er eu bod yn ffracsiynau cywerth, gallwch weld bod y ffracsiwn ‘7/8 o bobl’ yn llawer haws ei ddeall na dweud ymatebodd 161/184 o bobl i ddweud eu bod yn fodlon.

Os gofynnir ichi roi ateb fel ffracsiwn yn ei ffurf symlaf, yn gyntaf rydych chi’n canfod rhif y gallwch rannu’r ddwy ran o’r ffracsiwn ag ef, ac yn ei rannu. Er enghraifft, i symleiddio’r ffracsiwn 12/18, gallwch rannu’r rhif top a’r rhif gwaelod â 2, i roi 6/9.

Daliwch i fynd hyd nes nad ydych chi’n gallu canfod rhif y gallwch rannu dwy ran y ffracsiwn ag ef. Gellir rhannu’r ffracsiwn 6/9 eto, y tro hwn â 3, i gael 2/3. Dyma’r ffracsiwn yn ei ffurf symlaf.

Nawr dewch inni symleiddio’r ffracsiwn 40/120. Cofiwch ganfod rhif y gallwch rannu dwy ran y ffracsiwn ag ef, a daliwch i fynd hyd nes nad oes rhif arall sy’n gweithio. Felly, rhannwch y top a’r gwaelod â 10. Rhannwch y top a’r gwaelod â 2. Rhannwch y top a’r gwaelod â 2. Dyma’r ffracsiwn yn ei ffurf symlaf.

End transcript
 
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Gweithgaredd 14: Symleiddio ffracsiynau

Dangoswch y ffracsiynau canlynol yn y ffurf symlaf, lle bo’n bosibl.

  • a.25 divided by 75

     

  • b.12 divided by 36

     

  • c.72 divided by 96

     

  • d.32 divided by 48

     

  • e.five divided by 126

     

  • f.164 divided by 256

Ateb

  • a.25 divided by 75 = one divided by three

     

  • b.12 divided by 36 = one divided by three

     

  • c.72 divided by 96 = three divided by four

     

  • d.32 divided by 48 = two divided by three

     

  • e.five divided by 126 ni ellir ei symleiddio

     

  • f.164 divided by 256 = 41 divided by 64

Nesaf byddwch yn edrych ar fynegi un swm fel ffracsiwn o swm arall.

FSM_2_WELSH

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.