Deall datganoli yng Nghymru
Deall datganoli yng Nghymru

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Deall datganoli yng Nghymru

4.1 Comisiwn Richard

Cyn i’w dymor cyntaf ddod i ben, sefydlodd Prif Weinidog Cymru, Rhodri Morgan Gomisiwn ar Bwerau a Threfniadau Etholiadol Cynulliad Cenedlaethol Cymru, dan gadeiryddiaeth yr Arglwydd Richard, er mwyn mynd i’r afael â rhai o’r beirniadaethau.

Ar ddechrau 2004, argymhellodd y Comisiwn:

  • Y dylid cyflwyno pwerau deddfwriaethol sylfaenol i’r Cynulliad a mabwysiadu model cadw pwerau lle y gallai’r Cynulliad weithredu ym mhob un o’r meysydd nad oeddent wedi’u cadw’n ôl yn benodol ar gyfer San Steffan.
  • Dylid gwahanu’r ddeddfwrfa a’r weithrediaeth, gyda’r weithrediaeth yn atebol i’r ddeddfwrfa.
  • Er mwyn negyddu dau ‘ddosbarth’ o ACau, dylai pob un ohonynt gael eu hethol drwy’r system Pleidlais Sengl Drosglwyddadwy.

Yn sgil yr argymhellion hyn, pasiodd Llywodraeth y DU Ddeddf Llywodraeth Cymru (2006). Gwahanodd y weithrediaeth a’r ddeddfwrfa, rhoddodd bwerau deddfu eilaidd i’r Cynulliad a chynigiodd gyfle am refferendwm pellach ar bwerau deddfu sylfaenol.

Beirniadwyd y Bil am gadw rheolaeth sylweddol yn San Steffan. Serch hynny, daeth yn gyfraith yn 2006 a daeth ei ddarpariaethau i rym ar ddechrau’r trydydd Cynulliad yn 2007.

DEV_2

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.