Deall datganoli yng Nghymru
Deall datganoli yng Nghymru

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Deall datganoli yng Nghymru

5.2 Gorchmynion Cymhwysedd Deddfwriaethol

Gyda phwerau deddfu eilaidd, gallai ACau gynnig 'gorchmynion cymhwysedd deddfwriaethol' mewn 20 o feysydd polisi a ddiffiniwyd, a mater i ddau Dŷ Senedd y DU wedyn fyddai eu pasio.

  • Meysydd polisi:
  • Amaethyddiaeth, pysgodfeydd, coedwigaeth a datblygiad gwledig
  • Henebion ac adeiladau hanesyddol
  • Diwylliant
  • Datblygiad economaidd
  • Addysg a hyfforddiant
  • Yr amgylchedd
  • Tân a gwasanaethau achub a hyrwyddo diogelwch tân
  • Bwyd
  • Iechyd a gwasanaethau iechyd
  • Priffyrdd a thrafnidiaeth
  • Tai
  • Llywodraeth leol
  • Cynulliad Cenedlaethol Cymru
  • Gweinyddiaeth cyhoeddus
  • Lles cymdeithasol
  • Chwaraeon a hamdden
  • Twristiaeth
  • Cynllunio gwlad a thref
  • Dŵr a amddiffyn rhag llifogydd
  • Yr Iaith Gymraeg

Ystyriwyd unrhyw feysydd nad oeddent wedi'u rhestru yn feysydd heb eu datganoli, y byddai Senedd y DU yn deddfu yn eu cylch.

Nid oedd y system hon yn effeithiol gan ei bod yn dibynnu ar amser yn cael ei neilltuo yn San Steffan. Yn ystod dwy flynedd gyntaf y Cynulliad, dim ond pedwar gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol a basiwyd. Cafodd cynigion a oedd yn wleidyddol anodd eu hoedi neu eu hildio, er enghraifft ymgais gan y Cynulliad i atal yr 'hawl i brynu' tai cyngor.

DEV_2

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.