Deall datganoli yng Nghymru
Deall datganoli yng Nghymru

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Deall datganoli yng Nghymru

6.1 Atgyfeiriadau at y Goruchaf Lys

Efallai fod y Cynulliad wedi cael pwerau deddfu sylfaenol, ond nid dyna ddiwedd ar y mater. Roedd nifer o feysydd amwys yn Neddf Llywodraeth Cymru (2006).  Mae nifer o Ddeddfau i Gymru a basiwyd gan y Cynulliad wedi diweddu yn y Goruchaf Lys ar ôl i Lywodraeth y DU gwestiynu cymhwysedd deddfwriaethol Bae Caerdydd.

Mae'r Ddeddf Sector Amaethyddol (Cymru) – deddfwriaeth frys a basiwyd gan ACau yn sgil diddymu'r Bwrdd Cyflogau Amaethyddol yn 2013 – yn enghraifft dda. Mae amaethyddiaeth yn fater wedi'i ddatganoli i raddau helaeth, ond mae hawliau gweithwyr yn fater a gadwyd yn ôl. Barn y Goruchaf Lys oedd bod y ddeddfwriaeth honno o fewn cymhwysedd y Cynulliad am nad oedd 'cyflogau amaethyddol' y tu hwnt i bwerau'r Cynulliad yn benodol.

Gwelwyd atgyfeiriadau fel arall hefyd pan atgyfeiriodd Llywodraeth Cymru Ddeddf Undebau Llafur Llywodraeth y DU at y Goruchaf Lys yn 2017, gan honni ei bod yn mynd yn groes i feysydd cymhwysedd datganoledig.

Ysgogodd yr anghydfodau hyn alwadau pellach am 'fodel cadw pwerau' lle roedd y meysydd hynny a gadwyd yn ôl ar gyfer Llywodraeth y DU wedi'u nodi'n benodol, a lle roedd popeth arall o fewn cymhwysedd Cynulliad Cymru. Cafodd ei roi ar waith gan Lywodraeth y DU yn y pen draw yn Neddf Cymru (2017).

DEV_2

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.