Deall datganoli yng Nghymru
Deall datganoli yng Nghymru

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Deall datganoli yng Nghymru

5 Canran isel o bobl a bleidleisiodd

Mae canran y bobl a bleidleisiodd yn aml yn cael ei hystyried yn ddangosydd o iechyd democratiaeth. Po isaf yw niferoedd y bobl sy'n gwneud yr ymdrech i bleidleisio, y lleiaf o ddiddordeb sydd ganddynt yng ngweithgareddau'r gwleidyddion a etholwyd ganddynt.

Mae'r ganran a bleidleisiodd wedi bod yn lleihau ledled y DU ers ei lefelau uchaf o tua 80% yn yr 1950au. Nid yw'r ganran a bleidleisiodd mewn etholiad i Senedd Cymru erioed wedi bod yn uwch na 50%.

Yn y ‘British Journal of Political Science’ yn 2004, nododd Roger Scully, Richard Wyn Jones a Dafydd Trystan dri rheswm posibl dros hyn: gwrthnawsedd tuag at sefydliadau Cymru, difaterwch tuag at sefydliadau Cymru neu ddifaterwch tuag at wleidyddiaeth yn fwy cyffredinol. Maent yn awgrymu mai difaterwch – yng Nghymru a thuag at wleidyddiaeth yn fwy cyffredinol – yw'r rhesymau mwyaf tebygol. Dangosir hyn yn y tabl isod sy'n awgrymu mai pleidleisiau lle mae llawer iawn yn y fantol, megis refferendwm Brexit, sydd â'r canrannau uchaf o bobl a bleidleisiodd.

Tabl 1 Y ganran a bleidleisiodd yng Nghymru ym mhob pleidlais genedlaethol ers 1997

BlwyddynEtholiadY ganran a bleidleisiodd yng Nghymru (%)
1997Refferendwm Datganoli50.22
1999Cynulliad Cenedlaethol Cymru46.3
1999Senedd Ewrop29
2001Etholiad Cyffredinol61.6
2003Cynulliad Cenedlaethol Cymru38.2
2004Senedd Ewrop41.4
2005Etholiad Cyffredinol62.4
2007Cynulliad Cenedlaethol Cymru43.7
2009Senedd Ewrop30.4
2010Etholiad Cyffredinol64.9
2011Refferendwm Datganoli35.6
2011Cynulliad Cenedlaethol Cymru42.2
2014Senedd Ewrop31.5
2015Etholiad Cyffredinol65.6
2016Cynulliad Cenedlaethol Cymru45.3
2016Refferendwm yr UE71.7
2017Etholiad Cyffredinol68.6
2019Senedd Ewrop37.1
2019Etholiad Cyffredinol66.6
2021Senedd Cymru46.6
Y ddelwedd a ddisgrifir
Ffigur 1 Y ganran a bleidleisiodd ar gyfartaledd yn ôl y math o bleidlais
DEV_2

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.