Gofalu am oedolion
Gofalu am oedolion

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Gofalu am oedolion

1.1 Rhwystrau i gyfathrebu

Mae cyfathrebu da yn hanfodol mewn gofal cymdeithasol. Mae'n ein galluogi i feithrin cydberthnasau â'r bobl rydym yn gofalu amdanynt a'u teuluoedd, datblygu cydberthnasau â phobl rydym yn gweithio gyda nhw a gweithwyr proffesiynol eraill, darparu gwybodaeth glir a chofnodi ac adrodd yn briodol.

O'r adeg y byddwn yn codi i'r adeg y byddwn yn mynd i gysgu, rydym yn cyfathrebu. Gallwn gael cannoedd o adegau mewn diwrnod pan fyddwn yn cyfathrebu mewn sawl ffordd wahanol, a gyda llawer o bobl. Ond nid yw pawb mor ffodus â hynny.

Mae rhai pobl yn cael trafferth fawr cyfleu'r hyn maent am ei gael gennym, ac weithiau gall hyn arwain at ymddygiad sy'n anodd delio ag ef oherwydd eu rhwystredigaeth o fethu â chyfleu eu hunain a chael yr hyn sydd ei angen arnynt.

Pan fyddwn yn cyfathrebu, mae'n ymwneud â mwy na dim ond y geiriau y byddwn yn eu defnyddio (cyfathrebu llafar). Mae hefyd angen i ni ystyried y ffordd y byddwn yn dweud y geiriau hynny – tôn ein llais, cyflymder ein geiriau, pa mor uchel neu ddistaw rydym yn siarad (cyfathrebu lleisiol) a beth mae ein cyrff – yn enwedig ein hwynebau a'n dwylo – yn ei ddweud. Gelwir iaith y corff fel arfer yn gyfathrebu gweledol ac mae'n cynnwys y ffordd rydym yn sefyll neu'n symud ein cyrff, y ffordd rydym yn defnyddio ein dwylo, y mynegiant ar ein hwynebau a'r cyswllt llygaid a wnawn.

Gweithgaredd 3

Timing: Dylech neilltuo tua 15 munud

Gwyliwch y fideo hwn:

Pe byddai gweinyddion yn onest

GWEINYDD 1
Hei bois, fi fydd yn gweini arnoch – rwyf ond yn gwenu am fy mod am i chi roi cymaint o gildwrn â phosibl i mi!
GWEINYDD 1
O, beth ydw i'n ei argymell? Y bwyty drws nesaf – mae'n flasus iawn!
GWEINYDD 2
Helo, rwy'n dioddef ar ôl noson fawr neithiwr – alla i gael dŵr?
GWEINYDD 1
Ha ha, rwy'n chwerthin ar eich jôcs gwirion am fod yn rhaid i mi wneud hynny!
GWEINYDD 2
Ooo, rydych wedi dod â'ch babi i'r bwyty – mae hyn am wneud fy mywyd i'n hunllef!
GWEINYDD 3
Dyma eich bwyd. Gobeithio na fyddwch yn sylwi fy mod wedi dwyn ychydig o sglodion oddi ar eich plât.
GWEINYDD 4
Rwy'n dweud wrthych fy mod am ofyn i'r cogydd, ond rwy'n mynd i'r gegin go iawn, yn cyfrif i 10, yn dod yn ôl ac yn dweud na!
GWEINYDD 1
Helo bois, mae'r plât yn boeth; rwy'n ceisio gweld pa mor hir y gallaf ei ddal!
GWEINYDD 2
Ie, rwyf wedi sylwi eich bod yn syllu ar fy mronnau - na, dydyn nhw ddim ar y fwydlen!
GWEINYDD 2
Yn ogystal â newid papur pum punt, rwyf hefyd yn gallu gwneud iddi fwrw glaw!
GWEINYDD 3
Mae eich pryd cyntaf yn cymryd llawer o amser am fy mod wedi anghofio amdanoch yn llwyr!
GWEINYDD 4
Os byddwch yn gofyn am y bil, byddaf yn dod ag ef! Os byddwch yn gwneud yr ystum hwn yn yr awyr, byddaf yn cymryd fy amser!
GWEINYDD 1
Ydych chi wedi gorffen gyda hwnna, oherwydd byddwn wrth fy modd yn mynd â'r gweddill ohono i'r cefn a'i fwyta oddi ar eich plât!
GWEINYDD 3
Rwy'n dweud wrthych mai ar hyd at dri cherdyn credyd y gallwch rannu'r bil, ond mewn gwirionedd, rwy'n teimlo'n ddiog heddiw!
GWEINYDD 1
Byddwch yn ddymunol wrthyf a byddaf i'n ddymunol gyda'ch bwyd!
CERDDORIAETH: "After Midnight" gan Warner/Chappel Production Music
End transcript: Pe byddai gweinyddion yn onest
Pe byddai gweinyddion yn onest
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Pe na fyddech yn deall y geiriau mae'r bobl hyn yn ei ddweud, pa argraff y byddech yn ei chael o'r gwasanaeth roeddech yn ei gael?

Meddyliwch beth oedd y bobl yn y fideo hwn yn ei ddweud wrthych:

  • y geiriau maent yn eu defnyddio
  • y ffordd maent yn dweud y geiriau
  • iaith y corff.

Pa un o'r rhain wnaethoch chi sylwi arno fwyaf? Ysgrifennwch eich meddyliau yn y blwch isod.

I ddefnyddio’r ymarferoldeb rhyngweithiol yma, bydd angen cyfrif am ddim gyda’r Brifysgol Agored. Mewngofnodwch neu gofrestrwch.
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Sylwadau

Mae'n hawdd gweld o'r fideo mai dim ond rhan o'r neges rydym yn ei chyfathrebu pan fyddwn yn siarad yw'r geiriau a ddefnyddiwn. Mae lleferydd y bobl yn y fideo hwn yn dweud rhywbeth hollol wahanol i'r hyn maent yn ei ddweud gyda thôn eu llais ac iaith eu corff. Meddyliwch am hyn pan fyddwch gyda'r bobl rydych yn gofalu amdanynt, ac ystyriwch pa neges rydych yn ei rhoi iddynt, yn enwedig os na allant ddeall beth rydych yn ei ddweud.

Cyfathrebu gweledol, llafar a lleisiol

Nawr, rydych am ystyried cyfathrebu gweledol, llafar a lleisiol, a pha un o'r mathau hyn o gyfathrebu rydym yn ei ddefnyddio amlaf.

Gweithgaredd 4

Timing: Dylech neilltuo tua 2 munud

Pa ganran o'n cyfathrebu sy'n llafar, yn lleisiol neu'n weledol yn eich barn chi?

a. 

(a) Gweledol 43%           Lleisiol 21%            Llafar 36%


b. 

(b) Gweledol 71%           Lleisiol 2%              Llafar 27%


c. 

(c) Gweledol 55%           Lleisiol 38%            Llafar 7%


Yr ateb cywir yw c.

Sylwadau

(c) Gweledol 55%           Lleisiol 38%            Llafar 7%

CYM-CFA-1

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.