# 6.1 Brosnachadh

Dè na h-eisimpleirean a tha gad bhrosnachadh? Cò bhuaithe a dh’fhaodas tu ionnsachadh? Ged a tha cuid de luchd-atharrachaidh (chan eil a h-uile fear dhiubh) a chaidh a thaghadh air a bhith comasach air an cliù no inbhe a chur gu feum ann a bhith a’ dèanamh atharrachadh, rudeigin nach urrainn dhan mhòr-chuid againn a dhèanamh, tha iad uile a’ sealltainn mar a dh’fhaodas gnìomhan beaga atharrachadh mòr adhbharachadh, daoine eile a bhrosnachadh a dhol an sàs, inbhe de chùisean cudromach a thogail, agus atharrachadh poilitigeach a dhèanamh.

##

A’ dèanamh atharrachadh tro fhianais-dhùbhlain shìtheil
Dealbh 19: Greta Thunberg | Cò: Greta Thunberg, neach-iomairt àrainneachd Suaineach. Seòrsa: Fianais-dhùbhlain shìtheil, iomairteachd nam meadhanan agus athchuingean. Gnìomh: Aig 15 bliadhna a dh’aois rinn i fianais-dhùbhlain taobh a-muigh Pàrlamaid na Suain, ag iarraidh gnìomh air atharrachadh na gnàth-shìde, a’ togail soidhne a bha ag ràdh: ‘stailc sgoile airson na gnàth-shìde’. Air feadh an t-saoghail chaidh oileanaich eile an sàs, a’ cruthachadh iomairt òigridh air stailcean na gnàth-shìde. Buaidh: Le fianais-dhùbhlain shìtheil mar thoiseach-tòiseachaidh, chaidh iomairt òigridh a bhrosnachadh air feadh an t-saoghail, chaidh luchd-poilitigs an sàs le cùisean atharrachadh na gnàth-shìde, agus chaidh mothachadh a’ phobaill a thoirt am feabhas. ’S e ‘buaidh Greta’ a chanadh ris a’ bhuaidh a thug i. Dùbhlain: Dian-aire air na meadhanan/meadhanan sòisealta agus càineadh bho luchd-poilitigs is càch.
A’ dèanamh atharrachadh tro spòrs
Dealbh 20: Marcus Rashford | Cò: Marcus Rashford, neach-cluich ball-coise Breatannach agus iomairtiche biadh-sgoile an-asgaidh. Seòrsa: Iomairteachd mheadhanan, coiteachadh is iomairteachd eaconamach. Gnìomh: Thog e còrr is £20 millean leis a’ charthannas sgrios-bìdh FareShare gus biadh an-asgaidh a thoirt do chloinn nach b’ urrainn am biadh-sgoile an-asgaidh fhaighinn tuilleadh ri linn a’ ghalair lèir-sgaoilte Covid-19. Choitich e an uair sin riaghaltas na RA mu dheidhinn bochdainn cloinne is biadhan-sgoile an-asgaidh. Tha e air cumail air ag iomairt mun chùis seo. Buaidh: B’ e a’ bhuaidh bu chliùitiche aige buaidh a thoirt air an riaghaltas am poileasaidh aca atharrachadh agus biadh-sgoile an-asgaidh a leudachadh do chloinn. Le seo thog e cuideachd ìomhaigh na cùise sna meadhanan agus leis a’ phoball san fharsaingeachd, a dh’adhbharaich còmhradh nàiseanta mu bhochdainn bìdh. Dùbhlain: A’ toirt luchd-poilitigs air bòrd le a bheachdan. Cha robh ruigsinneachd ach beag aig an iomairt a rinn e na bu thràithe (a’ solarachadh bhogsaichean-bìdh do dhaoine òga gun dachaigh ann am Manchester), a’ sealltainn an dùbhlain a th’ ann iomairt shoirbheachail a dhèanamh aig ìre mhòr.
Making change through engaging with UK Parliament
Dealbh 21: Ian McKellen | Cò: Ian McKellen, cleasaiche is neach-iomairt LGBT. Seòrsa: Iomairteachd mheadhanan is coiteachadh. Gnìomh: Fear de luchd-stèidheachaidh a’ charthannas RA airson còraichean gèidh (a-nis còraichean LGBT), Stonewall, sna 1980an, dh’obraich e leis a’ charthannas gus Pàrlamaid na RA a choiteachadh gus lagh co-ionannachd ath-leasachadh (cùisean leithid ais-ghairm Earrann 28 agus toirt a-steach aois aonta co-ionnan). Bha an carthannas ag amas air coiteachadh proifeiseanta agus a dhol an sàs leis a’ phròiseas phoilitigeach gus atharrachadh a thòiseachadh, buaidh a thoirt agus obair còmhla ri luchd-poilitigs. Buaidh: Atharrachadh slaodach is seasmhach san lagh agus beachdan a’ phobaill. Leis gur esan fear de na cleasaichean gèidh as cliùitiche, tha e cuideachd air ginealaichean às a dhèidh a bhrosnachadh gu bhith fosgailte is pròiseil. Dùbhlain: An ùine a thug e gus prìomh atharrachaidhean poilitigeach a thoirt gu buil, agus beachdan mheadhanan a bha an toiseach gu math nàimhdeach.
A’ dèanamh atharrachadh tro obrachadh le daoine òga mar luchd-ùidh ann an Èirinn a Tuath
Cò: Pure Mental NI Seòrsa: Coiteachadh, iomairteachd nam meadhanan agus na meadhanan sòisealta. Gnìomh: Carthannas air a stiùireadh le òigridh a chaidh a stèidheachadh gus ìmpidh a chur air Riaghaltas Èireann a Tuath mu chùisean slàinte-inntinn (foghlam is eadar-theachd tràth) ann am bun-sgoiltean is àrd-sgoiltean ann an Èireann a Tuath. Tha iad air goireasan slàinte-inntinn a dhealbhadh a chleachdas tidsearan le oileanaich, bidh iad a’ coiteachadh luchd-poilitigs a dh’fheuchainn ri solar slàinte-inntinn a leasachadh ann an sgoiltean, agus bidh iad a’ dèanamh rannsachadh. Buaidh: Tha buannachdan mòr air a bhith aca mar-thà air leasachadh seirbheisean slàinte-inntinn ann an sgoiltean. Dùbhlain: A’ cothromachadh obair gus atharrachadh a dhèanamh agus, maoineachadh.
A’ dèanamh atharrachadh tro reachdas Pàrlamaid na h-Alba
Dealbh 22: Monica Lennon | Cò: Monica Lennon BPA Seòrsa: Pàrlamaid na h-Alba Gnìomh: Bho 2016 gu 2020 rinn i iomairt gus bochdainn fala-mìos a thoirt gu crìch (nuair nach urrainn do bhoireannaich a tha air teachd a-steach ìosal pàigheadh airson bathar fala-mìos). Rinn i iomairt sna meadhanan agus ann am Pàrlamaid na h-Alba. Buaidh: Chaidh ‘Achd Bathar Fala-mìos (Solar an-asgaidh) (Alba)’ na lagh ann an 2020, a dhèanamh cinnteach gu bheil dleastanas laghail a-nis air ùghdarrasan poblach a bhith cinnteach gu bheil nithean leithid tamponaichean is padaichean-mìosail saor an-asgaidh dhaibhsan a tha feumach orra. Bu chòir gu bheil cothrom nas fheàrr aig boireannaich a-nis air na nithean seo, air feadh na h-Alba. Dùbhlain: A’ faighinn taic tar-phàrtaidh gus dèanamh cinnteach gun soirbhich leis a’ mholadh. A’ dèiligeadh ris an stiogma a tha timcheall air fala-mìosach.
A’ dèanamh atharrachadh tro dhaoine òga a’ togail an guthan sa Chuimrigh
Dealbh 23: Angel Ezeadum | Cò: Angel Ezeadum, a bha na Ball de Phàrlamaid Òigridh na Cuimrigh Seòrsa: Ag iomairt agus a’ cur a-steach athchuingean. Gnìomh: Bha Angel na Ball de Phàrlamaid Òigridh na Rìoghachd Aonaichte airson Cardiff agus chaidh a thaghadh mar a’ chiad Bhall de Phàrlamaid Òigridh na Cuimrigh a bhith a’ riochdachadh Race Council Cymru. Chleachd i an t-àrd-ùrlar aice gus cur gu buadhmhor ri cùisean Pàrlamaid Òigridh na Cuimrigh agus gairm airson eachdraidh Dhaoine Dubha is Daoine de Dhath a bhith mar phàirt èigneachail de churraicealam sgoile ùr na Cuimrigh. Còmhla ri luchd-iomairt a stiùir athchuinge gu Ministear an Fhoghlaim, a fhuair cha mhòr 35,000 ainmean-sgrìobhte agus a chaidh a dheasbad san t-Senedd, chuidich i a’ cur ìmpidh air riaghaltas na Cuimrigh a bhith ag iarraidh gu soilleir gum bi coimhearsnachdan eadar-mheasgte, gu sònraichte sgeulachdan dhaoine Dubha, Àisianach, agus Mion-shluaighean Cinnidheach, nam pàirt èigneachail den churraicealam. Buaidh: Shoirbhich le iomairt phoilitigeach dhìcheallach agus sgileil a rinneadh le mòran dhaoine is bhuidhnean, daoine òga is daoine le eòlas, cumhachd agus an cothrom air an guthan a thogail, ann a bhith a’ cur ri atharrachadh poileasaidh mòr bho Riaghaltas na Cuimrigh. Dùbhlain: Bha Riaghaltas na Cuimrigh daingeann nan seasamh gu ruige sin, agus bha an galar-lèir sgaoilte Coròna-bhìorais a’ lìonadh a’ mhòr-chuid de na clàran-ghnothaich phoilitigeach is mheadhanan.

## Gnìomhachd 6: A’ faighinn brosnachadh

15 mionaidean

Tagh fear de na luchd-atharrachaidh gu h-àrd, no eisimpleir eile (chan fheum iad a bhith ainmeil) agus rannsaich gu mionaideach dè na gnìomhan a ghabh iad gus fheuchainn ri atharrachadh a dhèanamh (mar eisimpleir, mar a rinn iad iomairt air-loidhne, cò ris a choitich iad, mar a dh’fheuch iad ri buaidh a thoirt air poileasaidh). Sgrìobh sìos na ceithir rudan as cudromaiche a rinn iad, nad bheachd fhèin:

(A text entry box would appear here, but your browser does not support it.)
1. 2. 3. 4.

OpenLearn - Bun-chùrsa mu bhith a’ dèanamh atharrachadh poilitigeach is sòisealta
Except for third party materials and otherwise, this content is made available under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 Licence, full copyright detail can be found in the acknowledgements section. Please see full copyright statement for details.