Mynd i'r prif gynnwys
Printable page generated Tuesday, 27 September 2022, 5:25 am
Use 'Print preview' to check the number of pages and printer settings.
Print functionality varies between browsers.
Printable page generated Tuesday, 27 September 2022, 5:25 am

I ble rwyf am fynd?

Cyflwyniad

Dylai'r dadansoddiad SWOT y gwnaethoch ei gwblhau ar ddiwedd Bloc 1 fod wedi'ch helpu i ystyried eich sefyllfa bresennol. Fodd bynnag, mae'n bwysig i chi ddeall bod y dadansoddiad SWOT yn 'ddogfen fyw'. Dylech fynd yn ôl ato'n rheolaidd i weld beth sydd wedi newid, os o gwbl.

Y cam nesaf yw canolbwyntio mwy ar y dyfodol, gan nodi'r hyn sy'n bwysig i chi a'r hyn rydych ei eisiau o fywyd yn gyffredinol. Yn y bloc hwn, byddwch yn ystyried eich gwerthoedd, yn nodi'r math o waith a allai fod o ddiddordeb i chi ac yn dysgu sut i fynd ati i ystyried eich opsiynau, mireinio eich syniadau a gwneud dewisiadau. Nid yw hyn yn golygu y gallwch fynd ymlaen i gyflawni popeth rydych yn dymuno ei gyflawni, gan y bydd cyfyngiadau o un math neu'i gilydd yn cyfyngu ar y dewis sydd ar gael i bawb. Fodd bynnag, ar y cam hwn, mae'n bwysig peidio â chanolbwyntio gormod ar gyfyngiadau a all lesteirio ar eich uchelgeisiau. Cewch rywfaint o gyngor ar wneud penderfyniadau a phennu nodau realistig ym Mloc 3.

Dyma fideo i gyflwyno'r bloc hwn:

Download this video clip.Video player: pabf_video_s2.mp4
Skip transcript

Transcript

Croeso i Bloc 2. Yn y bloc diwethaf, gwnaethom ystyried eich profiadau bywyd, eich llwyddiannau a'r cyfyngiadau sydd arnoch, sy'n effeithio ar eich gallu i gynllunio dyfodol gwell. Ym Mloc 2, byddwch yn ystyried yr hyn sy'n bwysig i chi sy'n eich helpu i benderfynu beth rydych ei eisiau o ran gwaith. Byddwch yn ailystyried y dadansoddiad SWOT a wnaethoch ym Mloc 1 ac yn archwilio'r opsiynau sydd ar gael i chi a ble y gallwch ddod o hyd i wybodaeth, cyngor ac arweiniad perthnasol.

Byddwch yn dysgu sut i bennu targedau a nodau realistig sy'n ystyried eich amgylchiadau personol. Byddwch hefyd yn ystyried pwysigrwydd y broses rwydweithio a'r mathau gwahanol o rwydweithiau y gallwch eu defnyddio i'ch helpu i lywio a chyflawni eich nodau gyrfa. Cofiwch, mae bob amser yn ddefnyddiol trafod eich syniadau neu gynlluniau gyda chydweithiwr, cyflogwr presennol, neu eich teulu. Gall gwrando ar farn pobl eraill fod yn bwysig wrth fynd ati i wneud penderfyniadau.

End transcript
 
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Dechrau'r Gweithgaredd 1

Timing: Caniatewch tua 15 munud

Mae un neu ddau reswm pam y gallech fod am ailedrych ar eich canlyniadau SWOT. Efallai bod cryn amser wedi mynd heibio ers i chi gwblhau'r dadansoddiad SWOT ar ddiwedd Bloc 1, ac efallai bod llawer o bethau wedi newid. Er enghraifft, efallai eich bod wedi mynd i'r afael â rhai o'ch gwendidau, neu efallai bod rhai o'r bygythiadau wedi diflannu. Os oes unrhyw beth wedi newid, diwygiwch eich canlyniadau SWOT er mwyn adlewyrchu'r sefyllfa bresennol.

Fodd bynnag, hyd yn oed os ydych wedi cwblhau eich dadansoddiad SWOT yn ddiweddar a'i fod yn dal yn ffres yn y cof, cymerwch ychydig funudau i fwrw golwg drosto cyn i chi ddechrau Bloc 2. Gofynnwch gwestiynau fel:

  • A oes unrhyw beth yn y canlyniadau yr hoffwn ei newid?
  • Beth yw fy mlaenoriaethau o ran mynd i'r afael â gwendidau a bygythiadau?
  • Beth yw fy mlaenoriaethau o ran adeiladu ar fy nghryfderau ac achub ar gyfleoedd?

Unwaith rydych yn hapus gyda chanlyniadau eich dadansoddiad SWOT a'ch bod wedi nodi unrhyw flaenoriaethau, bydd gennych sylfaen gadarn ar gyfer symud ymlaen.

Deilliannau Dysgu

Drwy gwblhau'r bloc hwn a'r cwis cysylltiedig, byddwch yn:

  • deall effaith newid arnoch chi a'r opsiynau sydd ar gael i chi.

1 Beth rydw i wir ei eisiau o waith?

Nod gweithgaredd 2 yw eich annog i feddwl am eich gwerthoedd fel sail i'ch helpu i benderfynu ar y math o waith yr hoffech ei wneud. (Dylech gwblhau'r gweithgaredd hwn hyd yn oed os oes gennych syniad eisoes o'r maes yr hoffech weithio ynddo, gan y gallai eich helpu i gadarnhau'r penderfyniad hwnnw neu ei fwrw o'r neilltu.)

Mae meddwl am eich gwerthoedd yn golygu penderfynu ar yr hyn sy'n bwysig i chi mewn bywyd. Er enghraifft, efallai bod gennych ffydd grefyddol benodol sy'n rhoi gwerthoedd ac arweiniad ysbrydol penodol i chi ar sut i fyw eich bywyd. Efallai bod addysg yn hynod bwysig i chi, neu eich bod am geisio treulio amser gyda'ch teulu. Mae rhai pobl yn rhoi pwys ar fod yn rhan o dîm sy'n golygu llawer o gydweithio, tra bod pobl eraill yn canolbwyntio mwy ar gystadleuaeth a chyflawniad unigol.

Y broblem yw nad yw'r rhan fwyaf o bobl, y rhan fwyaf o'r amser, yn meddwl yn ofalus am yr hyn sy'n bwysig iddynt ac yna'n gweithredu yn unol â hynny. Yn rhy aml o lawer, mae pobl yn crwydro o un peth i'r llall ac yn canfod eu hunain mewn sefyllfaoedd sy'n gwrthdaro â'u gwerthoedd sylfaenol. Dyma pam ei bod yn bwysig cymryd cam yn ôl o bryd i'w gilydd a chanolbwyntio ar eich gwerthoedd a ph'un a ydych yn byw eich bywyd yn unol â'r gwerthoedd hynny. Os nad ydych, gall hyn arwain at anfodlonrwydd ac anhapusrwydd gyda bywyd a gwaith. I ryw raddau, efallai mai'r rheswm am hyn yw nad ydych wedi treulio digon o amser yn nodi'r hyn sy'n wirioneddol bwysig i chi. Ar y llaw arall, weithiau bydd pobl yn gwybod nad ydynt yn byw eu bywyd yn unol â'u gwerthoedd, ond maent yn teimlo bod amgylchiadau'n eu rhwystro ac na allant weld ffordd allan.

Gweithgaredd 2

Timing: Caniatewch tuag 20 munud

Cymerwch y prawf gwerthoedd gwaith i'ch helpu i benderfynu ar yr hyn rydych wir ei eisiau o waith. Peidiwch ag anghofio ei gadw neu e-bostio'r ddolen barhaol i'ch canlyniadau, sydd ar waelod y dudalen canlyniadau.

Sylwadau

Beth oedd eich barn am y canlyniadau? A wnaeth unrhyw ganlyniadau eich synnu neu a oeddent fel roeddech yn ei ddisgwyl? A yw'r ymarfer hwn yn ei gwneud yn gliriach i chi beth sydd bwysicaf i chi o ran gwaith? Er enghraifft, a yw'n rhoi awgrym o'r math o waith rydych yn hoffi ei wneud neu'r math o sefydliad rydych yn teimlo'n fwyaf cyfforddus yn gweithio iddo?

Yn amlwg, mewn rhai mathau o waith, mae gwerthoedd fel gofalu (nyrsio), bod yn greadigol (dylunio graffig), cymryd risgiau (masnachu) ac ati yn bwysig iawn. Yn yr un ffordd, bydd gan gwmni gweithgynhyrchu, elusen, swyddfa papur newydd, awdurdod lleol, sefydliad ariannol ac ati 'ymdeimlad' gwahanol fel man gwaith. Ceisiwch feddwl am y rhai a fyddai fwyaf addas i chi a sut y byddai mathau gwahanol o waith yn cyd-fynd â gweddill eich bywyd. Beth yw'r ''ffit' orau i chi, o ystyried eich gwerthoedd a'ch amgylchiadau?

Er hyn, cofiwch mai eich gwerthoedd eich hun sy'n bwysig yma, felly gallwch anwybyddu neu ychwanegu at unrhyw un o'r datganiadau a newid trefn pwysigrwydd.

Rydych nawr wedi cwblhau Adran 1 – da iawn! Gobeithio bod y deunydd astudio wedi bod o fudd i chi a'ch bod yn awyddus i barhau â'r cwrs. Cofiwch, os byddwch yn llwyddo yn y cwis ar ddiwedd pob bloc, gallwch lawrlwytho bathodyn fel tystiolaeth o'r hyn rydych wedi'i ddysgu a datganiad cyfranogi i ddangos eich bod wedi cwblhau'r cwrs cyfan.

2 Pa fath o waith hoffwn ei wneud?

Mae mynd ati i ystyried eich diddordebau a'r pethau sy'n apelio atoch neu sy'n rhoi pleser i chi yn ffordd dda o feddwl am y math o waith yr hoffech ei wneud. Bydd y gweithgaredd nesaf yn eich helpu i wneud hyn.

Gweithgaredd 3

Timing: Caniatewch tua 30 munud

Cymerwch y prawf gyrfa i gael syniad o'r math o waith a allai fod yn addas i chi. Peidiwch ag anghofio ei gadw neu e-bostio'r ddolen barhaol i'ch canlyniadau, sydd ar waelod y dudalen canlyniadau.

Sylwadau

Beth oedd eich barn am y canlyniadau? Oeddech chi'n cytuno â'ch math o bersonoliaeth? A gawsoch chi eich synnu gan rai o'r galwedigaethau a awgrymwyd – neu na chawsant eu hawgrymu? Bydd gennych rywfaint o brofiad neu wybodaeth am rai o'r galwedigaethau a restrwyd fwy na thebyg, ond ceisiwch ddychmygu p'un a fyddech yn hoffi gwneud y galwedigaethau eraill nad ydych mor gyfarwydd â nhw. Nid yw eich gallu na'ch cymwysterau yn bwysig ar y cam hwn – dim ond yr hyn rydych yn ei ffafrio – felly tybiwch y gallech gyflawni'r swydd pe baech wir eisiau ei gwneud. Nodwch unrhyw alwedigaethau a oedd yn apelio'n fawr atoch.

Rydych nawr wedi cwblhau Adran 2 – da iawn! Gobeithio bod y deunydd astudio wedi bod o fudd i chi a'ch bod yn awyddus i barhau â'r cwrs. Cofiwch, os byddwch yn llwyddo yn y cwis ar ddiwedd pob bloc, gallwch lawrlwytho bathodyn fel tystiolaeth o'r hyn rydych wedi'i ddysgu a datganiad cyfranogi i ddangos eich bod wedi cwblhau'r cwrs cyfan.

3 Pa mor fodlon ydwyf gyda'm hamgylchiadau presennol?

Mae gweithgaredd 4 yn canolbwyntio ar eich amgylchiadau presennol ac yn gofyn i chi nodi pa mor fodlon ydych gyda'ch gwaith mewn nifer o feysydd. Os nad ydych mewn gwaith â thâl ar hyn o bryd, meddyliwch am eich bywyd yn gyffredinol.

Gweithgaredd 4

Timing: Caniateir tuag 20 munud

Rhan 1

Ewch i'r templed ar gyfer y gweithgaredd hwn yn y pecyn adnoddau  ac edrychwch drwy'r rhestr o ffactorau, gan gylchu neu dynnu sylw at y lefel sy'n berthnasol i'ch amgylchiadau presennol.

By signing in and enrolling on this course you can view and complete all activities within the course, track your progress in My OpenLearn Create. and when you have completed a course, you can download and print a free Statement of Participation - which you can use to demonstrate your learning.

Rydych nawr wedi cwblhau Adran 3 – da iawn! Gobeithio bod y deunydd astudio wedi bod o fudd i chi a'ch bod yn awyddus i barhau â'r cwrs. Cofiwch, os byddwch yn llwyddo yn y cwis ar ddiwedd pob bloc, gallwch lawrlwytho bathodyn fel tystiolaeth o'r hyn rydych wedi'i ddysgu a datganiad cyfranogi i ddangos eich bod wedi cwblhau'r cwrs cyfan.

4 Pa mor bwysig yw gwaith yn fy mywyd yn gyffredinol?

Yng Ngweithgaredd 4, y maes olaf y gwnaethoch ei ystyried oedd 'cydbwysedd rhwng bywyd a gwaith'. Yn y gweithgaredd hwn, byddwch yn ystyried hyn yn fanylach oherwydd, cyn i chi fynd ati i ystyried yr hyn rydych am ei wneud, mae angen i chi fod yn glir ynghylch pa mor bwysig yw gwaith i chi. Mae hyn yn rhywbeth sy'n amrywio o berson i berson. Efallai eich bod yn uchelgeisiol iawn (hyd yn oed yn gaeth i'ch gwaith), neu efallai eich bod yn osgoi swyddi sy'n golygu eich bod yn gorfod gweithio oriau ychwanegol yn aml. Efallai eich bod wedi canfod eich hun mewn swydd sy'n cymryd drosodd ac yn golygu mai ychydig iawn o amser sydd gennych i'w dreulio gyda'r teulu, neu efallai y byddai'n well gennych ddod o hyd i swydd a all roi gwell cydbwysedd i chi rhwng eich gwaith a'r cartref.

Gall Gweithgaredd 5 eich helpu i ystyried hyn. Os nad oes gennych lawer o brofiad o waith â thâl, meddyliwch am y ffordd rydych yn mynd i'r afael â gweithgareddau neu brosiectau eraill rydych yn gysylltiedig â nhw.

Gweithgaredd 5

Timing: Caniatewch tua 15 munud

Ewch i'r templed ar gyfer y gweithgaredd hwn yn y pecyn adnoddau  a graddiwch bob datganiad. Ceisiwch osgoi dewis gradd 3 'Ddim yn wir neu'n anwir', os yw'n bosibl. Yna adiwch eich sgorau ar gyfer y cwestiynau ag odrifau ac eilrifau. Tynnwch y sgôr ar gyfer cwestiynau ag eilrifau o'r sgôr ar gyfer cwestiynau ag odrifau, hyd yn oed os bydd yn rhoi rhif minws.

Beth oedd eich sgôr?

Sylwadau

Os oes gennych sgôr plws (+), po fwyaf yw'r sgôr, y cryfaf yw'ch uchelgais. Os gwnaethoch sgorio +20, er enghraifft, byddech wastad yn rhoi gwaith yn gyntaf ac yn anelu'n uchel o ran eich cyflawniadau. Gellid hyd yn oed ystyried eich bod yn gaeth i'ch gwaith.

Os oes gennych sgôr minws (-), nid ydych yn ystyried mai gwaith yw'r agwedd bwysicaf ar eich bywyd. Ar ben isaf y raddfa (er enghraifft, os gwnaethoch sgorio –20), byddech yn rhoi eich bywyd cymdeithasol cyn gwaith, ni fyddech yn poeni rhyw lawer am ddatblygu eich gyrfa ac efallai y cewch eich ystyried yn berson didaro.

Os oes gennych sgôr mwy canolog, rydych yn sicrhau cydbwysedd rhwng gwaith a hamdden. Rydych yn poeni am wneud yn dda a datblygu yn y gwaith, ond nid ydych yn caniatáu iddo reoli eich bywyd.

A yw cwblhau'r gweithgaredd hwn wedi newid y radd a nodwyd gennych o ran 'cydbwysedd rhwng bywyd a gwaith' yng Ngweithgaredd 4? A yw hyn fwy neu lai yn iawn i chi, neu a hoffech newid yr agwedd hon ar eich bywyd?

Rydych nawr wedi cwblhau Adran 4 - da iawn! Gobeithio bod y deunydd astudio wedi bod o fudd i chi a'ch bod yn awyddus i barhau â'r cwrs. Cofiwch, os byddwch yn llwyddo yn y cwis ar ddiwedd pob bloc, gallwch lawrlwytho bathodyn fel tystiolaeth o'r hyn rydych wedi'i ddysgu a datganiad cyfranogi i ddangos eich bod wedi cwblhau'r cwrs cyfan.

5 Adolygu

O edrych yn ôl ar eich canlyniadau SWOT a'r nodiadau a wnaed ar gyfer y gweithgareddau a gwblhawyd yn y bloc hwn, dylai fod gennych ddarlun llawer cliriach nawr am eich:

  • galluoedd
  • gwerthoedd
  • diddordebau
  • dewisiadau gwaith
  • amgylchiadau presennol.

Lluniwch grynodeb o'r hyn rydych wedi'i ddysgu gan ddefnyddio'r awgrymiadau isod.

Gweithgaredd 6

Timing: Caniatewch tua 30 munud
By signing in and enrolling on this course you can view and complete all activities within the course, track your progress in My OpenLearn Create. and when you have completed a course, you can download and print a free Statement of Participation - which you can use to demonstrate your learning.

Rydych nawr wedi cwblhau Adran 5 - da iawn! Gobeithio bod y deunydd astudio wedi bod o fudd i chi a'ch bod yn awyddus i barhau â'r cwrs. Cofiwch, os byddwch yn llwyddo yn y cwis ar ddiwedd pob bloc, gallwch lawrlwytho bathodyn fel tystiolaeth o'r hyn rydych wedi'i ddysgu a datganiad cyfranogi i ddangos eich bod wedi cwblhau'r cwrs cyfan.

6 Pa opsiynau sydd ar gael i mi?

Ni waeth ble fydd eich man cychwyn personol, mae'r graddau y gallwch lwyddo i gyrraedd eich nodau yn dibynnu'n rhannol ar eich gallu i nodi'r cyfleoedd sydd ar gael i chi a manteisio arnynt.

Byddwch nawr yn canolbwyntio ar archwilio cyfleoedd newydd a/neu'n ystyried manteisio ar rai sy'n bodoli eisoes. P'un a oes gennych ddiddordeb mewn gwaith â thâl neu waith gwirfoddol (neu'r ddau), mae angen i chi allu mapio'r opsiynau sydd ar gael a'u gwerthuso i weld pa rai a allai fod fwyaf addas i chi.

6.1 Archwilio cyfleoedd

Pa mor glir y mae angen i chi fod am y math o waith rydych am ei wneud cyn i chi fynd ati i archwilio cyfleoedd? Un ffordd o feddwl am hyn yw defnyddio graddfa o 1 i 10, lle mae 1 yw 'Nid oes gennych unrhyw syniad am yr hyn rwyf am ei wneud' a 10 yw 'Rwy'n gwybod yn union beth rwyf am ei wneud'. Cewch gyfle i roi cynnig ar hyn ond, weithiau, gall meddwl am sefyllfa rhywun arall fod yn ffordd dda o ddechrau meddwl am eich sefyllfa eich hun. Mae'r astudiaeth achos isod yn cynnig enghraifft fer, a allai eich ysbrydoli.

Astudiaeth achos: Christopher

Mae Christopher yn 35 oed ac wedi bod yn ddi-waith am 12 mis; ei swydd ddiwethaf oedd gyrrwr dosbarthu pizzas ar gyfer cwmni lleol bach sydd wedi'i ddirwyn i ben. Ers hynny mae wedi colli ei drwydded yrru oherwydd cyfres o ddirwyon am oryrru.

Rhoddodd Christopher '3' iddo ef ei hun ar y raddfa 'yn glir am waith'. Mae ei nodiadau yn egluro hyn fel a ganlyn:

Rwy'n dweud '3' oherwydd hoffwn fynd yn ôl i yrru mewn gwirionedd, ond dwi ddim yn credu y galla' i wneud hynny yn y byrdymor. Efallai y buaswn i wedi bod eisiau gwneud gwaith tacsi. Dwi'n gwybod beth nad wyf am ei wneud – gwaith yn y diwydiant adeiladu neu weithio mewn siop – ac mae'n ymddangos mai dyna'r cyfan sy'n cael ei gynnig yn fy nghanolfan gwaith leol. Dwi wedi ystyried gweithio fel mecanig, gan fy mod i'n eithaf handi yn gwneud y math hwnnw o waith, ond dwi ddim yn gwybod a oes angen i chi gael cymwysterau. Efallai bod angen i mi holi a darganfod yr hyn sydd ei angen arna' i i fod yn fecanig. Dwi ddim yn berson sefyll arholiadau felly efallai y byddai hynny yn fy atal rhag bwrw ati os bydd angen gwneud hynny.

Gweithgaredd 7

Timing: Caniatewch tua 5 munud

Beth rydych yn ei sylwi am achos Christopher? A yw Christopher yn glir ynghylch yr hyn y mae eisiau ei wneud? Nodwch un neu ddau bwynt.

I ddefnyddio’r ymarferoldeb rhyngweithiol yma, bydd angen cyfrif am ddim gyda’r Brifysgol Agored. Mewngofnodwch neu gofrestrwch.
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).
Sylwadau

Efallai mai'r peth cyntaf y gwnaethoch sylwi arno oedd bod gyrfa Christopher wedi bwrw wal pan wnaeth y cwmni roedd yn gweithio iddo gau lawr. Roedd hynny'n rhywbeth nad oedd ganddo unrhyw reolaeth drosto. Fodd bynnag, efallai eich bod yn teimlo bod gan Christopher reolaeth dros y dirwyon a gafodd am oryrru, a arweiniodd at golli ei drwydded yrru. Er efallai y byddech yn teimlo'n wahanol ar ôl darganfod ei fod wedi cael y rhan fwyaf o'r dirwyon hynny wrth wneud y swydd ddosbarthu lle roedd dan bwysau i ddosbarthu'r nwyddau ar amser.

Efallai y sylwch hefyd fod Christopher yn ystyried, ond yn diystyru, mathau eraill o waith gyrru – am y tro o leiaf. Yn hytrach, mae'n nodi rhywbeth gwahanol, ond cysylltiedig. Mae'n credu y gallai fod diddordeb ganddo mewn gweithio fel mecanig ac y gallai'r swydd honno fod yn addas iddo. Fodd bynnag, mae ganddo fylchau yn ei wybodaeth ac mae'n nodi cwestiwn allweddol y mae angen iddo geisio ei ateb cyn y gall fynd ati i asesu a yw'n gyfle hyfyw iddo.

Nawr meddyliwch mewn ffordd debyg am eich sefyllfa chi.

Gweithgaredd 8

Timing: Caniatewch tua 15 munud

Mae'r gweithgaredd hwn yn eich helpu i benderfynu pa mor glir ydych chi am yr hyn rydych am ei wneud, gan ddefnyddio graddfa o 1 i 10, a nodi'r cwestiynau y gallai fod angen i chi eu gofyn. Ar y raddfa, mae 1 yn golygu eich bod yn teimlo'n ddryslyd iawn am y math o waith rydych am ddod o hyd iddo a 10 yn golygu eich bod yn gwbl sicr yn ei gylch. Ceisiwch ddewis y rhif sy'n cynrychioli'r ffordd rydych yn teimlo ar hyn o bryd orau.

Nawr eich bod wedi nodi eich barn, atebwch y cwestiynau isod i'ch helpu i ystyried pam y gallech fod wedi dewis y radd honno i ddangos pa mor glir ydych chi:

  1. Pam y gwnaethoch ddewis y rhif hwnnw?
  2. Beth rydych chi'n ei wybod am y math o waith rydych am ei wneud?
  3. Beth hoffech chi ei wybod am gyfleoedd gwaith?
I ddefnyddio’r ymarferoldeb rhyngweithiol yma, bydd angen cyfrif am ddim gyda’r Brifysgol Agored. Mewngofnodwch neu gofrestrwch.
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).
Sylwadau

Gobeithio eich bod wedi canfod bod gennych rai syniadau am y math o waith yr hoffech ei wneud yn seiliedig ar eich gwaith ar y cwrs hyd yma. Os gwnaethoch ganfod eich hun yn dweud nad oes gennych unrhyw syniad o gwbl, byddwch yn wyliadwrus. Ai ddim yn gwybod ydych? Neu a ydych yn diystyru rhai pethau a allai apelio atoch?

P'un a ydych yn hollol glir ynghylch yr hyn rydych am ei wneud, neu'n meddu ar ryw fath o syniad ond llawer o amheuon, mae angen i chi fynd ati i brofi'r cyfleoedd sydd ar gael a'r gofynion posibl arnoch cyn i chi ddechrau dilyn gyrfa o'ch dewis.

Cofiwch, ar y cam hwn, nid ydych yn ymrwymo i unrhyw beth – rydych yn archwilio'r opsiynau a gallwch fforddio teimlo rhywfaint o ansicrwydd. Gallwch hefyd fforddio newid eich meddwl os bydd yr ymchwil a wnewch yn dangos nad eich syniadau cychwynnol yw'r rhai gorau i'w dilyn. Nawr bod gennych rai syniadau i weithio arnynt, eich tasg nesaf yw mireinio'r rhain ymhellach.

6.2 Dysgu sut i fireinio eich syniadau

Ni waeth pa mor glir ydych chi am yr opsiynau gwaith rydych yn eu ffafrio, mae'n ddefnyddiol ystyried pa mor dda maent yn cyfateb i chi fel person, eich amgylchiadau presennol a'ch cynlluniau bywyd. Yn yr adran hon, fe'ch gwahoddir i ddysgu mwy am un math o waith a'r hyn y byddai'n ofynnol i chi ei wneud.

Y ffordd orau o wneud hyn yw os gallwch nodi math penodol o waith neu lwybr gyrfa penodol sydd o ddiddordeb i chi. Er enghraifft, efallai eich bod wedi nodi gyrfa yn y sector manwerthu fel rhywbeth a fyddai'n addas i chi. Fel arall, efallai bod gennych ddiddordeb mewn gwaith gwirfoddol ac yn teimlo y byddai gweithio i fanc bwyd, neu elusen arall sy'n helpu pobl, yn werth chweil. Ni waeth sut rydych yn teimlo, mae angen i chi wneud rhywfaint o ymchwil ar y cyfleoedd sydd ar gael i wneud y math hwn o waith.

Er mwyn gwneud hyn, mae angen i chi wybod ble i edrych, ac mae'n bosibl na fydd cymorth bob amser yn dod o'r lle amlycaf. Mae Tabl 1 yn rhestru'r bobl neu'r sefydliadau y gallech eu defnyddio, a'r wybodaeth y gallech ofyn amdani.

Tabl 1 Dod o hyd i wybodaeth

FfynhonnellDisgrifiad o wybodaeth
Colofnau busnes papurau newydd Gallant gynnwys erthyglau sy'n rhagfynegi pa sectorau cyflogaeth fydd yn recriwtio neu sy'n dirywio.
Eich cysylltiadau lleol Efallai y byddant yn clywed am swyddi lleol ac, os ydynt yn gwybod beth rydych yn chwilio amdano, gallant roi gwybod i chi.
Gwefan y Gwasanaeth Gyrfaoedd Cenedlaethol Gwefan y llywodraeth sy'n cynnwys gwybodaeth am gyfleoedd hyfforddi a phrentisiaethau.
Y Ganolfan Byd Gwaith Yn ogystal â swydd wag â thâl, mae ganddi wybodaeth am waith gwirfoddol a'ch hawliau o ran chwilio am waith.
Ffrindiau a theulu Efallai y bydd ganddynt wybodaeth uniongyrchol am y math o waith rydych am ei wneud, yn gwybod a yw eu sefydliadau yn recriwtio neu'n diswyddo pobl mewn rhai meysydd, neu'n gwybod am gysylltiadau da y gallant eich cyflwyno iddynt.
Tudalennau swyddi papurau newydd lleol Maent yn rhoi syniad da o'r hyn y mae cyflogwyr yn chwilio amdano ar gyfer mathau penodol o waith, a pha mor aml y mae'r swyddi hynny yn cael eu hysbysebu.
Cylchgronau sefydliadau proffesiynol Maent yn hysbysebu swyddi sy'n benodol i'w proffesiwn a gall hyn rhoi syniad da i chi o arbenigeddau yn y maes.
Gwefannau sefydliadau proffesiynol Maent yn egluro'r wybodaeth a'r sgiliau sydd eu hangen ar gyfer y math o waith a'r hyfforddiant sydd ar gael.
Gwefannau sefydliadau Mae llawer ohonynt yn cynnwys adran 'gyrfaoedd' neu 'gweithio gyda ni' sy'n nodi'r math o amgylchedd gwaith a gynigir a'r mathau o swyddi sydd ar gael.
Y Swyddfa Ystadegau Gwladol Mae'n rhoi gwybodaeth am swyddi yn y sector cyhoeddus a'r sector preifat, ac yn dadansoddi swyddi gweithlu'r DU yn ôl sector. Mae hefyd yn edrych ar newidiadau yn y diwydiant.
Rhwydweithiau cyfryngau cymdeithasol Ffynhonnell wybodaeth newydd sy'n dod i'r amlwg mewn perthynas â swyddi a sefydliadau.
Rhaglenni radio Gall rhaglenni lleol gyflwyno adroddiadau ar fusnesau newydd sy'n cael eu sefydlu yn yr ardal.
Hysbysfyrddau cymunedol O bryd i'w gilydd, byddant yn nodi hysbysebion ar gyfer swyddi lleol, fel gweithredu fel clerc i'r cyngor.
Siambr Fasnach Leol Gall cyfarfod â phobl drwy'r rhwydwaith hwn olygu y byddwch yn clywed am swyddi nad ydynt yn cael eu hysbysebu. Mae hyn yn wir am lawer o rwydweithiau proffesiynol.

Gweithgaredd 9

Timing: Caniatewch tua 10 munud

Yn y gweithgaredd hwn, bydd angen i chi ddewis tair o'r ffynonellau gwybodaeth posibl hyn y gallwch eu defnyddio nawr. Bydd hyn yn amrywio yn dibynnu ar ble rydych, ond gall olygu mai chwilio ar y rhyngrwyd yw'r unig opsiwn sydd ar gael i chi ar hyn o bryd. Gallwch archwilio ffynonellau defnyddiol eraill ar adeg arall.

Treuliwch ychydig funudau yn meddwl am y tair ffynhonnell rydych am eu defnyddio a pham. Yna nodwch eich meddyliau yn y blwch isod. Er enghraifft, efallai bod gennych ddiddordeb mewn gyrfa yn y sector manwerthu ac felly'n penderfynu edrych ar wefannau archfarchnadoedd neu siopau adrannol. Efallai yr hoffech gadarnhau hefyd a oes cylchgrawn arbenigol ar gael ar gyfer y sector manwerthu a mynd i'ch llyfrgell leol i edrych ar un neu ddau gopi.

I ddefnyddio’r ymarferoldeb rhyngweithiol yma, bydd angen cyfrif am ddim gyda’r Brifysgol Agored. Mewngofnodwch neu gofrestrwch.
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).
Sylwadau

Ar ddiwedd y gweithgaredd hwn, efallai y gwnaethoch ganfod mai chwilfrydedd pur oedd yn gyfrifol am y ffaith eich bod wedi dewis ffynonellau penodol, am eu bod yn ymwneud yn uniongyrchol â'r math o waith y mae gennych ddiddordeb ynddo, neu am eu bod yn hawdd neu'n ymarferol, neu'n bleserus i chi mewn rhyw ffordd.

Cyn i chi fynd at eich ffynonellau am wybodaeth, mae'n hollbwysig eich bod yn gwybod beth rydych am ei ganfod o'r cychwyn cyntaf. Bydd y gweithgaredd nesaf hwn yn eich helpu i drefnu eich syniadau.

6.3 Cwestiynau i'w gofyn

Os nad ydych yn gwybod beth hoffech chi ei wybod, ni fydd gennych unrhyw ffordd o ddechrau ymchwilio i gyfleoedd gwaith gwahanol – ni fyddwch yn gwybod ble i gychwyn! Felly, nod y gweithgaredd nesaf yw eich helpu i nodi rhai cwestiynau yr hoffech gael atebion iddynt. Ar y cam hwn, gall y mathau hyn o gwestiynau fod yn ddefnyddiol:

  • Beth yw argaeledd math penodol o waith?
  • Beth yw natur math penodol o waith?
  • A yw'r gwaith yn gysylltiedig â math penodol o sefydliad?
  • Beth yw'r pethau ymarferol, fel cyflog, patrymau gweithio neu leoliad?

Pa un o'r cwestiynau hyn sydd bwysicaf i chi ar hyn o bryd? Gall eich ateb ddibynnu ar ba mor glir ydych chi am y math o waith rydych ei eisiau, eich cymhellion ar gyfer gwneud y gwaith a'r amserlen sydd gennych mewn golwg. Er enghraifft, os ydych eisoes yn gweithio ond yn brin o arian, efallai yr hoffech chwilio am waith ychwanegol a fydd yn cyd-fynd â'ch swydd bresennol. Yn yr achos hwn, byddai argaeledd gwaith ac agweddau ymarferol fel yr opsiwn i weithio ar y penwythnosau neu gyda'r nos yn bwysicach i chi. Fodd bynnag, os ydych yn dilyn llwybr gyrfa ond yn ystyried sector cyflogaeth gwahanol, efallai y bydd gennych gwestiynau am y mathau o sefydliadau yn eich ardal a ph'un a oes gwaith ar gael.

Er mwyn eich helpu i benderfynu pa gwestiynau i'w hateb, yn y gweithgaredd nesaf rydych yn mynd i ystyried sefyllfa Christopher eto.

Gweithgaredd 10

Timing: Caniatewch tua 15 munud

Mae Christopher wedi penderfynu ei fod am fwrw ymlaen â'r syniad o fod yn fecanig. Ewch ati i ystyried pa gwestiynau y mae angen iddo eu gofyn, sy'n gysylltiedig â'r canlynol:

  • argaeledd y gwaith
  • natur y gwaith
  • mathau o sefydliadau
  • elfennau ymarferol y gwaith.
Sylwadau

Nid dyma'r unig gwestiynau y gellir eu gofyn, ond mae'n dangos sut y gall defnyddio'r categorïau gwahanol o gwestiynau eich helpu i nodi cwestiynau defnyddiol i'w hystyried.

  • Sawl garej sydd yn fy nhref? (Argaeledd)
  • Sawl swydd mecanig sy'n cael ei hysbysebu ar y funud/sydd wedi cael ei hysbysebu dros y chwe mis diwethaf? (Argaeledd)
  • Pa gymwysterau sydd eu hangen arnaf i fod yn fecanig? (Elfennau ymarferol)
  • Beth mae mecanig car yn treulio'r rhan fwyaf o amser yn ei wneud? (Natur y gwaith)
  • A yw mecanig car yn treulio'i holl amser yn trwsio ceir neu a oes tasgau eraill y mae angen iddo eu gwneud? (Natur y gwaith)
  • A oes gwahaniaeth rhwng gweithio i gadwyn o garejys (fel Kwik Fit) a gweithio i garej annibynnol? (Math o sefydliad)
  • Faint y gallaf ddisgwyl ei ennill fel mecanig? (Elfennau ymarferol)
  • Faint o amser y byddai'n ei gymryd i mi hyfforddi fel mecanig? (Elfennau ymarferol)

Defnyddiwch y syniadau hyn ar gyfer cwestiynau pan fyddwch yn meddwl am eich sefyllfa eich hun yn y gweithgaredd nesaf.

Gweithgaredd 11

Timing: Caniatewch tua 25 munud

Atgoffwch eich hun o'r tair ffynhonnell wybodaeth a ddewiswyd gennych yng Ngweithgaredd 9, a nodwch dri chwestiwn y gallai fod yn ddefnyddiol i chi eu gofyn. Defnyddiwch y mathau o gwestiynau a restrir uchod i'ch helpu. Er enghraifft, efallai eich bod wedi rhestru 'Y Swyddfa Ystadegau Gwladol' fel un o'r ffynonellau y byddwch yn eu hystyried. Os felly, gallech ofyn y cwestiynau canlynol:

  • Beth yw'r duedd ar gyfer datblygwyr meddalwedd yn y DU? A yw nifer y gweithwyr cyflogedig yn cynyddu neu'n gostwng?
  • Ym mha sectorau diwydiant y mae'r rhan fwyaf o ddatblygwyr meddalwedd yn dueddol o gael eu cyflogi?
  • Pa mor gyfoes yw'r ffigurau ar y wefan bresennol? A oes angen i mi gadarnhau hyn yn rhywle arall hefyd?

Fe welwch fod y cwestiynau yma yn ymwneud ag argaeledd yn bennaf. Fodd bynnag, bydd y math o gwestiwn a ofynnir gennych yn gysylltiedig â'r ffynhonnell berthnasol rydych yn ei defnyddio – dylech ystyried hyn yn ofalus wrth lunio eich cwestiynau eich hun.

Nawr ewch i'r templed ar gyfer y gweithgaredd hwn yn y pecyn adnoddau a nodwch y ffynonellau gwybodaeth a ddewiswyd gennych a'r cwestiynau a allai lywio'ch ymchwil. Mae'r tabl isod yn rhoi enghraifft o'r ffordd y dylech fynd ati i wneud hyn.

Tabl 2 Enghraifft o rai cwestiynau

Tabl 2 Enghraifft o rai cwestiynau
Ffynhonnell wybodaethFy nhri chwestiwn
Gwefan banc bwyd

A oes unrhyw fanciau bwyd yn agos at fy nghartref?

A yw'n bosibl eu cyrraedd ar fws?

Pa fath o waith y maent yn gofyn i wirfoddolwyr ei wneud?

 

Sylwadau

Rydych yn mireinio eich syniadau wrth i chi weithio drwy'r broses hon. Ar hyn o bryd, dylech deimlo'n fodlon gyda'ch cynnydd. Eisoes, mae gennych:

  • syniadau o'r gwaith rydych am ymchwilio iddo
  • tair ffynhonnell wybodaeth rydych yn mynd i'w defnyddio
  • rhai cwestiynau i'ch tywys pan fyddwch yn mynd at y ffynonellau gwybodaeth.

Nawr bod gennych restr o gwestiynau, gallwch ddechrau ymchwilio i'r hyn rydych am ei wybod.

6.4 Dod o hyd i'ch atebion

Y cam nesaf yw dod o hyd i'r atebion i'ch cwestiynau. Mewn geiriau eraill, ewch ati i ymchwilio. Dyma'r math o weithgaredd y gallwch dreulio sawl awr yn ei wneud heb i chi sylweddoli. Mae hynny'n iawn os oes gennych ddigon o amser; fel arall, cadwch lygad ar y cloc a threuliwch hanner awr ar y mwyaf yn gwneud eich ymchwil. Os na fyddwch yn llwyddo i gael atebion i bob un o'ch cwestiynau nawr, dychwelwch i'r gweithgaredd yn ddiweddarach i'w orffen. Bydd gennych ddigon o amser ym Mloc 3 i edrych dros yr hyn rydych wedi'i wneud, a phenderfynu a oes unrhyw beth arall y gallwch ei wneud a fyddai'n atgyfnerthu eich cynllun gweithredu.

Gweithgaredd 12

Timing: Caniatewch tua 30 munud

Nod y gweithgaredd hwn yw rhoi profiad ymarferol i chi o ddod o hyd i'r wybodaeth sydd ei hangen arnoch, a gwerthuso pa mor dda y mae eich dyheadau gwaith yn cyfateb i'r hyn sydd ar gael.

Yn gyntaf, edrychwch am atebion i'r cwestiynau a nodwyd gennych yng Ngweithgaredd 11. Treuliwch yr un faint o amser ar y tair ffynhonnell wybodaeth a nodwyd gennych fel rhai defnyddiol. Nodwch unrhyw wybodaeth y dewch o hyd iddi, yn ogystal â ffynhonnell y wybodaeth (rhag ofn y byddwch am ddod o hyd iddi eto).

Pan fyddwch wedi gwneud hyn, defnyddiwch y templed ar gyfer y gweithgaredd hwn yn y pecyn adnoddau  i drefnu'r wybodaeth o dan y categorïau canlynol:

  • argaeledd y gwaith
  • natur y gwaith
  • mathau o sefydliadau
  • elfennau ymarferol y gwaith.
Sylwadau

Os yw unrhyw un o'r pedwar categori yn wag, gall hyn fod yn arwydd o'r wybodaeth y mae angen i chi ei chyrchu o hyd, felly gwnewch nodyn o'r rhain hefyd. Gallwch ddychwelyd i'r cwestiynau yn ddiweddarach.

Nawr eich bod wedi cael cyfle i wneud rhywfaint o ymchwil i un math o waith y mae gennych ddiddordeb ynddo, cofiwch y prosesau hyn ar gyfer unrhyw gyfleoedd gwaith eraill a nodwyd gennych, i'w hystyried yn y dyfodol. Mae'n bryd meddwl mwy am y wybodaeth y gwnaethoch ei datgelu.

6.5 Opsiynau ehangach

Mae'n gyffredin, wrth feddwl am swydd, i'w chysylltu ag ymrwymiad llawn amser i un sefydliad dros gyfnod parhaus. Fodd bynnag, nid dyma'r unig ffordd o weithio bellach, ac un ffordd o feddwl yn hyblyg am y math o waith rydych am ei wneud yw ystyried patrymau gwaith gwahanol. Efallai y bydd rhai o'r rhain yn gweddu'n dda i'ch ymrwymiadau presennol. Gall eraill fod yn gam ymlaen at y math o waith rydych am ei wneud.

Mae'r rhestr isod yn cynnwys gwahanol fathau o batrymau gwaith. Wrth i chi fwrw golwg drosti, gofynnwch i chi eich hun a allai unrhyw un o'r opsiynau hyn weithio i chi. Mae rhai o'r termau a ddefnyddir yn gyfreithiol neu'n dechnegol ac yn bwysig i'w deall, felly cânt eu disgrifio i chi.

  1. Mae gwaith rhan amser yn golygu gweithio llai o oriau bob wythnos o gymharu â swydd llawn amser gyfatebol. Fel arfer, mae gan swyddi o'r fath batrwm gwaith pendant, fel bob bore, neu dri diwrnod penodol bob wythnos. Mae gwaith rhan amser yn cynnig sawl mantais ond gall fod yn arbennig o ddefnyddiol i'ch galluogi i fwrw ymlaen i feithrin sgiliau a phrofiad tra rydych yn cyflawni ymrwymiadau eraill.
  2. Fel arfer, mae gwaith dros dro neu waith contract yn golygu swydd sydd â dyddiad terfyn, yn wahanol i swydd barhaol sydd â chontract penagored. Gall roi profiad a chysylltiadau gwerthfawr i chi mewn amrywiaeth o amgylcheddau. Gall hefyd gynnig cyfle gwerthfawr i chi gael blas ar amrywiaeth o swyddi i'ch helpu i fod yn gliriach ynghylch y math o waith sydd fwyaf addas i chi. Mantais arall yw eich bod yn cael eich troed yn nrws sefydliad sydd o ddiddordeb i chi. Gallai wedyn fod yn bosibl gwneud cais am rolau parhaol.
  3. Mae gwaith contract dim oriau yn gontract rhwng cyflogwr a gweithiwr lle nad yw'r cyflogwr yn gwarantu nifer ofynnol o oriau gwaith a lle nad oes yn rhaid i'r cyflogai dderbyn unrhyw waith a gynigir. Mae hawliau cyflogaeth statudol yn gymwys i'r cyflogai o hyd. Yn amlwg, mae'r math hwn o gontract yn rhoi hyblygrwydd i'r ddau barti, a all fod yn addas i gyflogai weithiau - yn dibynnu ar ei amgylchiadau.
  4. Mae cyflogai sy'n gweithio gartref yn rhywun a gyflogir gan sefydliad ond sy'n gweithio gartref am ei wythnos waith gyfan neu ran o'i wythnos waith.
  5. Mae hunangyflogedig yn golygu gweithio fel gweithiwr llawrydd, drosoch chi eich hun, neu redeg eich busnes eich hun, yn hytrach na gweithio i gyflogwr. Mae bod yn hunangyflogedig yn cynnig cyfleoedd ac yn cyflwyno risgiau. Mae'n fath o waith mwyfwy cyffredin, a allai neu na allai fod yn addas i chi.
  6. Mae gweithio hyblyg yn rhywbeth y gallwch wneud cais amdano os ydych eisoes yn cael eich cyflogi a'ch bod wedi gweithio i'ch cyflogwr yn barhaus am y 26 wythnos diwethaf (mae hyn yn gywir ar adeg ysgrifennu'r cwrs, ond dylech gadarnhau pa ddeddfwriaeth gyfredol sy'n gymwys lle rydych yn gweithio). Gall fod ar sawl ffurf, ond gall olygu:
    • oriau hyblyg – dewis pryd i ddechrau a gorffen gweithio o fewn terfynau cytûn
    • oriau blynyddol – gweithio nifer penodol o oriau dros flwyddyn ond gyda rhywfaint o hyblygrwydd o ran pryd rydych yn gweithio.
  7. Fel arfer, mae gwaith portffolio yn cyfeirio at waith sy'n golygu ennill incwm o amrywiaeth o ffynonellau. Er enghraifft, gallech weithio ar gontractau llawrydd neu fel cyflogai rhan amser ar gyfer sawl sefydliad, a rhedeg busnes yr un pryd efallai.
  8. Gall gweithio mewn gwlad arall fod yn opsiwn deniadol iawn os ydych ar gam yn eich bywyd lle rydych yn teimlo'n rhydd i fyw a gweithio i ffwrdd oddi wrth eich mamwlad. Efallai eich bod yn awyddus i deithio a gweld cynifer o wledydd gwahanol ag y gallwch? Efallai y credwch y bydd profiad gwaith dramor yn eich helpu i sicrhau eich swydd ddewisol pan fyddwch yn dychwelyd, neu y gallai gwella eich sgiliau iaith fod yn bwysig i'ch cynlluniau yn yr hirdymor.

Ar ôl dysgu am yr opsiynau posibl o ran gwaith, mae angen i chi nawr ystyried pa rai allai weithio i chi, ac mae'r adran nesaf yn canolbwyntio ar hyn.

6.6 Gwneud dewisiadau a dal ati

Ar hyn o bryd, efallai eich bod yn teimlo wedi'ch gorlethu gan yr holl opsiynau gwaith posibl, ac mae hynny'n ddealladwy. Gall y gwaith a'r myfyrio rydych yn eu gwneud ar y cwrs hwn deimlo'n heriol ar brydiau. Efallai bod llawer gormod o opsiynau yn eich tŷb chi, sy'n gwneud i chi deimlo'n ansicr. Er eich bod yn gwneud i chi deimlo'n anghyfforddus, nid yw'r teimladau hyn o reidrwydd yn beth gwael – gallant fod yn arwydd eich bod yn bwrw ati â'r newidiadau rydych am eu gwneud.

Felly, os byddwch yn teimlo'n ddigalon neu os na fydd yr awydd gennych i barhau i archwilio'r opsiynau, gallai rhai o'r awgrymiadau canlynol helpu:

  • Rhowch flaenoriaeth i'r opsiynau y credwch y gallech wneud iddynt ddigwydd o fewn y tri i chwe mis nesaf yn unig.
  • Ewch ati i raddio'r opsiynau – rhowch 3 phwynt iddynt os ydynt yn apelio'n fawr, 2 bwynt os oes ganddynt rywfaint o apêl a dim ond 1 pwynt os nad ydynt yn apelio i chi. Yna canolbwyntiwch ar yr un neu ddau opsiwn â'r sgorau uchaf.

6.7 Eich paru chi a'r gwaith

Efallai bod eich gwaith ym Mloc 2 wedi datgelu materion ymarferol y gallech eu hwynebu os ydych am wneud math penodol o waith. Er enghraifft, efallai nad yw'r gwaith y byddai'n well gennych ei wneud ar gael yn eang yn eich ardal, neu efallai eich bod wedi darganfod bod y math o waith gwirfoddol rydych am ei wneud yn cael ei gyfyngu i brif swyddfa'r sefydliad, sy'n rhy bell i ffwrdd.

Gweithgaredd 13

Timing: Caniatewch tuag 20 munud

Cyn i chi adael i faterion fel hyn ddominyddu eich meddwl, ystyriwch yr amserlen sydd gennych ar gyfer dod o hyd i'r math o waith rydych yn ei ffafrio. Gofynnwch y cwestiynau hyn i chi eich hun a nodwch yr atebion:

  • Pa mor hir rydych yn barod i weithio i ddatblygu eich gyrfa a chael y swydd rydych ei heisiau?
  • Oes gennych chi derfyn amser ar gyfer cael mynediad i'r swydd rydych ei heisiau?
  • Oes gennych chi amser i astudio ar gyfer unrhyw gymwysterau angenrheidiol?
  • Oes gennych chi unrhyw opsiynau eraill?
  • Oes ffyrdd eraill o gael mynediad i'r swydd?
I ddefnyddio’r ymarferoldeb rhyngweithiol yma, bydd angen cyfrif am ddim gyda’r Brifysgol Agored. Mewngofnodwch neu gofrestrwch.
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).
Sylwadau

Efallai na fyddwch yn teimlo bod angen i chi ateb y cwestiynau hyn nawr, ac mae hynny'n iawn. Fel arall, os oes gennych bryderon, efallai yr hoffech nodi'r hyn rydych yn ei feddwl. Mae hyn yn eich galluogi i anghofio am y problemau am nawr a symud ymlaen. Gallwch wastad ddychwelyd i'r cwestiynau hyn a'ch myfyrdodau yn ddiweddarach.

Yn gynharach, gwnaethoch ystyried eich dewis swyddi yn seiliedig ar eich galluoedd, eich gwerthoedd, eich diddordebau a'ch amgylchiadau personol. Fel arfer, dim ond pan fyddwch yn dechrau edrych ar yr hyn sydd ar gael y byddwch yn darganfod nad yw mor hawdd â hynny i ddod o hyd i gyfleoedd swyddi sy'n cyfateb i'r hyn rydych yn ei ffafrio. Ceisiwch beidio â digalonni. Efallai y gallwch ailhyfforddi neu ddod o hyd i swyddi tebyg y gallwch wneud cais amdanynt. Efallai bod angen i chi feddwl yn fwy hyblyg er mwyn manteisio ar yr hyn sydd ar gael.

Cyn symud ymlaen i Weithgaredd 14, atgoffwch eich hun o'r hyn rydych eisoes wedi'i gyflawni. Dylech ond canolbwyntio ar y pethau rydych wedi'u gwneud, nid y pethau y gallech fod wedi'u hepgor. Bydd unrhyw beth y gallwch ei wneud ar y cwrs hwn yn wych, gan y bydd yn golygu eich bod yn symud ymlaen. Cofiwch y bydd gennych eich nodiadau y gallwch ddychwelyd atynt unrhyw bryd yn y dyfodol. Gallwch fynd i'r afael â phethau eto pan fyddwch yn teimlo'n barod ac yn abl i wneud hynny.

Gweithgaredd 14

Timing: Caniatewch tuag 20 munud

Yn gyntaf, darllenwch yn ôl drwy eich nodiadau a nodwch y math o waith rydych am ddod o hyd iddo. Nesaf, ewch ati i ystyried a yw unrhyw un o'r wyth opsiwn yn Adran 6.5 yn esgor ar ffyrdd o weithio nad oeddech wedi'u hystyried yn flaenorol. Er enghraifft, allwch chi gyfuno dau fath o waith rhan amser? Allech chi sefydlu busnes bach gartref, ochr yn ochr â'ch swydd bresennol os bydd angen? A fyddai'n ymarferol i chi wneud gwaith dros dro, fel ffordd o ddysgu mwy am y mathau o waith a chyflogwyr sy'n apelio atoch?

Gwnewch rai nodiadau mewn ymateb i'r cwestiynau canlynol:

  1. Pa batrymau gwaith nad oeddech wedi'u hystyried yn flaenorol?
  2. A yw unrhyw un ohonynt yn apelio atoch? Os felly, pam?
  3. A allai unrhyw un ohonynt fod yn 'bont' neu'n 'garreg gamu' i'r gwaith rydych am ei wneud?
  4. Pa gwestiwn/cwestiynau ymchwil sy'n deillio o hynny? Beth allai fod angen i chi ei wybod er mwyn profi hyfywedd eich syniadau newydd?
I ddefnyddio’r ymarferoldeb rhyngweithiol yma, bydd angen cyfrif am ddim gyda’r Brifysgol Agored. Mewngofnodwch neu gofrestrwch.
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).
Sylwadau

Yn yr un modd â llawer o'r gweithgareddau ar y cwrs, bydd yr ateb a rowch yn bersonol i chi. Beth bynnag ydyw, mae'n cynrychioli cynnydd gwirioneddol yn y broses o gynllunio gyrfa – felly da iawn!

6.8 Rhwydweithio

Efallai eich bod wedi sylwi bod sawl un o'r ffynonellau gwybodaeth a restrir yn Nhabl 1 yn cynnwys rhwydweithiau – grŵp o bobl ryng-gysylltiedig sydd â rhywbeth yn gyffredin; er enghraifft, cysylltiadau lleol, ffrindiau a theulu, a gwefannau ac apiau cyfryngau cymdeithasol.

Mae gwahanol fathau o rwydweithiau, y gall pob un ohonynt eich helpu i archwilio opsiynau a chyflawni eich nodau gyrfa.

Rhwydweithiau personol

Mae eich rhwydwaith personol yn debygol o gynnwys aelodau o wahanol rannau o'ch bywyd:

  • eich teulu
  • ffrindiau
  • cysylltiadau addysgol
  • grwpiau hobïau neu ddiddordebau
  • pobl sydd mewn sefyllfa debyg neu sy'n arddel safbwyntiau tebyg.

Yn ogystal â'ch helpu i ddod o hyd i waith, gall rhwydweithiau o'r fath roi cymorth mwy cyffredinol. Weithiau, efallai mai'r cyfan fydd ei angen arnoch yw anogaeth i deimlo'n gadarnhaol am eich dyheadau a'ch cyflawniadau, neu efallai y byddech yn cael budd o glywed am brofiadau pobl sydd mewn sefyllfaoedd tebyg i chi.

Rhwydweithiau sefydliadol

Bydd gan y rhan fwyaf o sefydliadau nifer o rwydweithiau anffurfiol o bobl â gwerthoedd tebyg, a all ymddiried yn ei gilydd a helpu eich gilydd i gyflawni pethau. Os ydych yn dibynnu'n gyfan gwbl ar strwythurau ffurfiol, rydych yn colli allan ar gyfleoedd, felly mae'n ddefnyddiol i chi ymuno â rhwydweithiau mwy anffurfiol neu eu datblygu. Nodwyd tri math o rwydwaith sefydliadol:

  • Y rhwydwaith 'cyngor' – y bobl allweddol y mae unigolion eraill yn troi atynt am gyngor.
  • Y rhwydwaith 'ymddiriedaeth' – lle mae gan bobl ddiddordebau cyffredin a digon o ymddiriedaeth i gefnogi ei gilydd yn ystod argyfwng.
  • Y rhwydwaith 'cyfathrebu' (a elwir yn aml fel 'y winwydden') – lle mae pobl yn siarad â'i gilydd yn rheolaidd am faterion gwaith.

Gallwch hefyd feddwl am rwydweithiau sefydliadol ehangach sy'n cynnwys cwsmeriaid, cyflenwyr, cystadleuwyr, partneriaid, cyrff llywodraethol, undebau llafur neu gymdeithasau proffesiynol.

Rhwydweithiau galwedigaethau penodol

Mae rhwydweithiau proffesiynol yn gweithredu y tu allan i sefydliadau. Er enghraifft, os ydych yn aelod o sefydliad proffesiynol, fel Sefydliad Siartredig Plymwyr a Pheirianwyr Gwresogi, yna gallwch gysylltu â phobl eraill yn eich proffesiwn p'un a ydych yn gweithio gyda nhw ai peidio.

Nid yw pob rhwydwaith galwedigaethol yn gysylltiedig â sefydliadau proffesiynol. Er enghraifft, gall arweinydd clwb colli pwysau fod yn rhan o rwydwaith rhanbarthol o arweinwyr sy'n cyfarfod i gael hyfforddiant neu'r wybodaeth ddiweddaraf am gynhyrchion.

I bobl hunangyflogedig, mae rhwydweithiau ar gael ar gyfer busnesau lleol sy'n cyfarfod i gefnogi ei gilydd. Weithiau, bydd pobl sy'n gwneud gwaith gwirfoddol tebyg yn cyfarfod yn ffurfiol neu'n anffurfiol i rannu syniadau.

Nawr eich bod wedi dysgu am wahanol fathau o rwydweithiau traddodiadol, mae'n bryd i chi ddechrau meddwl am eich rhwydweithiau eich hun.

Gweithgaredd 15
Timing: Caniatewch tuag 20 munud

Ar y cwrs hwn, dylech ganolbwyntio ar y cysylltiadau a allai eich helpu i ddatblygu eich gyrfa – fel arall, gallai fod yn anodd i chi reoli eich rhwydwaith oherwydd ei faint. Er hynny, byddwch yn ofalus pwy rydych yn ei hepgor oherwydd efallai na fydd yn amlwg i ddechrau bod cyswllt yn ddefnyddiol. Meddyliwch am yr hyn rydych yn ei wybod amdanynt a'r hyn maent yn ei wneud cyn i chi eu hepgor.

Lluniwch restrau o bobl o dan y penawdau canlynol:

  • rhwydweithiau personol
  • eich teulu
  • ffrindiau
  • cysylltiadau addysgol
  • grwpiau hobïau neu ddiddordebau
  • pobl sydd mewn sefyllfa debyg neu sy'n arddel safbwyntiau tebyg
  • rhwydweithiau sefydliadol
  • rhwydweithiau galwedigaethau penodol.

Diwedd y Cwestiwn

I ddefnyddio’r ymarferoldeb rhyngweithiol yma, bydd angen cyfrif am ddim gyda’r Brifysgol Agored. Mewngofnodwch neu gofrestrwch.
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).
Sylwadau

Nid yw'n bwysig p'un a ydych wedi llunio rhestr hir neu fer o dan y categorïau gwahanol – os ydych wedi llunio un o gwbl. Bydd hyn yn dibynnu'n gyfan gwbl ar ba bwynt rydych wedi'i gyrraedd yn eich bywyd. Yr hyn sy'n bwysig yw eich bod wedi dechrau meddwl am fapio eich rhwydweithiau.

Mae'n bwysig peidio ag anghofio am rwydweithiau ar-lein. Bydd hyn yn fwy neu'n llai amlwg yn eich bywyd yn dibynnu ar sut rydych yn defnyddio'r rhyngrwyd a'ch teimladau ynghylch rhannu gwybodaeth ar-lein. Pa bynnag sefyllfa rydych ynddi, bydd yr adran nesaf yn rhoi blas i chi o'r hyn sydd ar gael.

6.9 Rhwydweithio ar gyfryngau cymdeithasol

Mae rhwydweithio ar gyfryngau cymdeithasol yn cynnwys rhyngweithio â phobl eraill ar-lein. Gall y bobl hyn fod yn ffrindiau neu'n ddieithriaid llwyr ac, yn aml, mae'r rhyngweithio'n digwydd drwy grwpiau neu gymunedau penodol sy'n rhannu diddordebau tebyg. Gall fod yn ffordd ddefnyddiol o ehangu eich gwybodaeth a'ch cysylltiadau, neu gefnogi eich gilydd. Mae hefyd yn dod yn un o'r ffyrdd y mae cyflogwyr yn recriwtio pobl. Mae'n dod yn fwyfwy pwysig ymuno â'r rhwydweithiau hyn os ydych o ddifrif ynghylch dod o hyd i waith.

Nawr byddwch yn dysgu ychydig mwy am y cyfryngau cymdeithasol a all fod yn berthnasol i chi o ran datblygu gyrfa.

Facebook, Twitter a LinkedIn

Ar adeg ysgrifennu'r cwrs hwn, y tri phrif lwyfan a all fod o gymorth i lywio eich gwaith neu fywyd yw Facebook, Twitter a LinkedIn. Efallai eich bod yn defnyddio un neu fwy o'r rhain eisoes, ond ar gyfer y sawl nad ydynt yn gyfarwydd â nhw, dyma drosolwg cryno o bob un:

  • Facebook – mae'n eich galluogi i gysylltu â ffrindiau, a hyd yn oed ffrindiau'r ffrindiau hynny. Mae'n darparu lle i rannu eich newyddion, eich safbwyntiau ac eitemau o ddiddordeb. O ran gweithgarwch recriwtio, gall Facebook ddwyn ynghyd recriwtwyr a cheiswyr gwaith, a gellir ei ddefnyddio i gasglu gwybodaeth am ddarpar gyflogwyr sydd â thudalennau Facebook.
  • Twitter - caiff ei ddefnyddio'n bennaf ar ffonau symudol ac mae'n caniatáu i chi anfon negeseuon byr 140 o nodau neu fwy at yr holl bobl sy'n 'dilyn' cyfrif. Gall recriwtwyr ei ddefnyddio i anfon negeseuon at lawer o ddarpar gyflogeion yn gyflym iawn ac felly gall fod yn ffordd dda iawn o gadw golwg ar gyfleoedd. Awgrym defnyddiol: ychwanegwch eich diddordebau gyrfa at eich proffil Twitter. Gwnewch gais bach am waith.
  • LinkedIn – caiff ei ddefnyddio'n bennaf ar gyfer rhwydweithio ym maes 'gwaith'. Pan fyddwch yn creu proffil, bydd y system yn eich cysylltu'n awtomatig â phobl y gallech fod yn eu hadnabod, gan ddefnyddio eich addysg a'ch profiadau gwaith eich hun i ddechrau. Gallwch hefyd gysylltu â sefydliadau ac unigolion a allai gynnig gwaith i chi, neu eich helpu i ddod o hyd iddo. Mae gwahanol lefelau o aelodaeth ond mae'r lefel fwyaf sylfaenol (sy'n rhad ac am ddim) yn fwy na digonol ar gyfer y rhan fwyaf o bobl.

Dechrau defnyddio cyfryngau cymdeithasol

Gall cyfryngau cymdeithasol fod yn ffordd ddefnyddiol iawn o ehangu eich rhwydweithiau presennol ac felly eich cyfleoedd gyrfa. Er y gallech fod yn teimlo'n ansicr ynglŷn â'u defnyddio, mae'n werth ystyried rhoi cynnig arnynt os nad ydych yn gwneud hynny eisoes.

Dyma rai awgrymiadau i'ch helpu:

  • Cyfyngwch ar yr amser rydych yn eu defnyddio.
  • Dewiswch wefannau cyfryngau cymdeithasol at ddibenion datblygu gyrfa yn unig.
  • Mewngofnodwch i wefannau cyfryngau cymdeithasol i weld beth sy'n digwydd arnynt. Mae'n iawn gwylio o'r asgell cyn gwneud eich ymddangosiad.

Os byddwch yn penderfynu rhoi cynnig arni, bydd yr awgrymiadau hyn yn eich helpu i ddefnyddio'r gwefannau'n ddoeth:

  • Byddwch yn ofalus am y wybodaeth rydych yn ei rhannu a gyda phwy rydych yn ei rhannu.
  • Peidiwch â derbyn ffrindiau, dilynwyr neu gysylltiadau newydd heb ofyn cwestiynau priodol i nodi pwy ydynt.
  • Sicrhewch nad yw'r ffordd rydych yn cyfleu eich hun yn tanseilio eich hygrededd yn y gwaith.
  • Ceisiwch osgoi ymateb i sylwadau negyddol am gyn-gydweithwyr neu gydweithwyr presennol, a phobl sydd wedi cyfweld â chi.
  • Meddyliwch am y tôn rydych yn ei defnyddio i gyfathrebu.
Gweithgaredd 16
Timing: Caniatewch tua 15 munud

Nodwch y rhwydweithiau rydych yn gysylltiedig â nhw a meddyliwch sut y gallai pob un ohonynt eich helpu i fwrw ymlaen â'ch cynlluniau gyrfa.

I ddefnyddio’r ymarferoldeb rhyngweithiol yma, bydd angen cyfrif am ddim gyda’r Brifysgol Agored. Mewngofnodwch neu gofrestrwch.
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).
Sylwadau

Gobeithio eich bod yn teimlo nawr bod gennych fwy o wybodaeth am y potensial sydd gan rwydweithiau i'ch helpu i ddatblygu eich gyrfa; drwy eich helpu i archwilio eich opsiynau, cyrchu gwybodaeth am gyfleoedd a gwneud cais am swyddi.

Rydych nawr wedi cwblhau Adran 6 – da iawn! Gobeithio bod y deunydd astudio wedi bod o fudd i chi a'ch bod yn awyddus i barhau â'r cwrs. Cofiwch, os byddwch yn llwyddo yn y cwis ar ddiwedd pob bloc, gallwch lawrlwytho bathodyn fel tystiolaeth o'r hyn rydych wedi'i ddysgu. Os byddwch yn casglu eich bathodyn, gallwch lawrlwytho datganiad cyfranogi i ddangos eich bod wedi cwblhau'r cwrs cyfan.

Yr hyn rydych wedi'i ddysgu yn y bloc hwn

  • Ym Mloc 2, rydych wedi cael y cyfle i ystyried y gwaith sydd o ddiddordeb i chi ymhellach, a sut y gallai meysydd ac opsiynau amrywiol gyfateb i'ch gwerthoedd a'ch amgylchiadau presennol.
  • Yn hytrach na bod gennych lai o gwestiynau nawr, efallai y byddwch yn canfod bod gennych fwy ohonynt. Mae hyn i'w ddisgwyl pan fyddwch yn dechrau archwilio eich opsiynau ar gyfer y dyfodol – dylid ei ystyried yn gam cadarnhaol yn y broses o gynllunio eich gyrfa.

Ym Mloc 3, byddwch yn dysgu sut i wneud penderfyniadau, pennu nodau realistig a chael cyngor ac arweiniad ymarferol ar sut i wneud cais am swyddi a llwyddo mewn cyfweliadau.

Cwis Bloc 2

Da iawn; rydych nawr wedi cyrraedd diwedd Bloc 2 o Cynllunio dyfodol gwell, ac mae'n bryd rhoi cynnig ar y cwestiynau asesu. Bwriedir i'r cwis hwn fod yn weithgaredd llawn hwyl i'ch helpu i atgyfnerthu'r hyn rydych wedi'i ddysgu.

Dim ond pum cwestiwn a ofynnir, ac os byddwch yn cael o leiaf bedwar ateb yn gywir byddwch yn pasio'r cwis.

Rwyf wedi gorffen y bloc hwn. Beth nesaf?

Gallwch ddewis nawr i symud ymlaen i Floc 3, Sut gallaf gyrraedd yno?, neu i un o'r blociau eraill.

Os ydych o'r farn eich bod wedi cael yr hyn sydd ei angen arnoch o'r cwrs ac nad ydych am roi cynnig ar y cwis, ewch i'r adran Datblygu'r hyn rwyf wedi'i ddysgu ymhellach. Yn yr adran honno, gallwch fyfyrio ar yr hyn rydych wedi'i ddysgu. Ceir hefyd awgrymiadau ar gyfer cyfleoedd dysgu pellach.

Hoffem wybod eich barn ar y cwrs a sut rydych yn bwriadu defnyddio'r hyn rydych wedi'i ddysgu. Bydd eich adborth yn ddienw a chaiff ei ddefnyddio er mwyn ein helpu i wella'r cyrsiau rydym yn eu cynnig.

Cyfeiriadau

123test (n.d. 1) ‘Work values test’ [Online]. Available at: https://www.123test.com/ work-values-test/ (Accessed 1 March 2016).
123test (n.d. 2) ‘Career test’ [Online]. Available at: https://www.123test.com/ career-test/ (Accessed 1 March 2016).

Cydnabyddiaethau

Heblaw am ddeunyddiau trydydd parti a lle nodir yn wahanol yn yr adran cydnabyddiaethau, mae'r cynnwys hwn ar gael o dan Drwydded 4.0 Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike.

Mae'r deunydd a gydnabyddir isod yn Berchenogol a chaiff ei ddefnyddio o dan drwydded (nid yw'n amodol ar Drwydded Creative Commons). Hoffem ddiolch yn garedig i'r ffynonellau canlynol am roi caniatâd i atgynhyrchu deunydd yn yr uned hon:

Mae'r cwrs hwn wedi'i addasu o ddeunydd yn Career Planning and Job Seeking Workbook, cwrs agored Succeed in the workplace sy'n cynnig bathodynnau, a chwrs Career development and employability; y mae pob un ohonynt wedi'u cynhyrchu gan Y Brifysgol Agored.

Delweddau

Cyflwyniad: © Flynt/Bigstockphoto.com; Adran 2: © a2studio/Bigstockphoto.com; Adran 4: © styf22/Bigstockphoto.com; Adran 6: © maridav/Bigstockphoto.com; Adran 6.3: © gstockstudio/Bigstockphoto.com; Adran 6.9: logo Facebook: https://www.facebook.com/; Logo Twitter: https://twitter.com/; Logo LinkedIn: https://www.linkedin.com/.

Fideo

Cyflwyniad: Gareth Davies: © Y Brifysgol Agored 2017.

Gwnaed pob ymdrech i gysylltu â pherchenogion hawlfraint. Os ydym wedi anwybyddu unrhyw un mewn camgymeriad, bydd y cyhoeddwyr yn fwy na pharod i wneud y trefniadau angenrheidiol ar y cyfle cyntaf.