1 Agored i Niwed
Mae amrywiaeth o wahanol ddeddfwriaethau yn y Deyrnas Unedig yn effeithio ar reoleiddwyr, yn enwedig y rheini sy'n ymwneud â chydraddoldeb ac amrywiaeth, fel y Ddeddf Hawliau Dynol (1998) a'r Ddeddf Cydraddoldeb (2010) ynghyd â chanllawiau eraill, fel Safonau Rheoleiddio Da yr Awdurdod Safonau Proffesiynol (2020).
Mae bod yn agored i niwed yn derm adnabyddus ym maes iechyd a gofal cymdeithasol, fel diogelu plant a phobl ifanc. Mae'n aml yn canolbwyntio ar nodweddion neu amgylchiadau unigol, fel rhywun ag anabledd dysgu. Mae hyn yn golygu bod y term agored i niwed weithiau'n gallu golygu bod pobl yn cael eu stigmateiddio yn hytrach na'u cefnogi'n briodol.
Mae'r term 'agored i niwed' yn berthnasol i dystion - rhan o'r broses Addasrwydd i Ymarfer. Mae'r broses yn heriol gan y gallai'r unigolyn fod wedi profi trawma, mae wynebu cael ei groesholi yn heriol iddo ac, felly, gallai hyn olygu bod yr unigolyn yn agored i niwed. O'r herwydd, dylai rheoleiddwyr ystyried hyn fel rhan o'r gwaith o baratoi tystion.
Gweithgaredd: myfyrio
Gwyliwch yr animeiddiad canlynol sy'n egluro rhai o ganfyddiadau ein hymchwil ynghylch pam nad yw'r cymorth sy'n cael ei gynnig gan reoleiddwyr yn digwydd yn ddigon yn aml i gefnogi'r rheini sy'n agored i niwed. Roedd y rhan hon o'r prosiect yn defnyddio dogfennau polisi gan reoleiddwyr gofal cymdeithasol a gwaith cymdeithasol i weld sut roeddent yn nodi ac yn cefnogi'r rheini a oedd yn cael eu hystyried yn agored i niwed. Cyn i chi ddechrau, meddyliwch am yr hyn sy'n gwneud rhywun yn agored i niwed.
Os hoffech chi, gwnewch nodiadau yn y blwch testun isod. Dim ond chi fydd yn gallu gweld eich nodiadau.
Transcript
SIARADWR 1: Yn rhan hon y prosiect, bu ymchwilwyr ar ein tîm ym Mhrifysgol Caeredin yn archwilio testunau ysgrifenedig gwahanol reoleiddwyr gweithwyr cymdeithasol a gofal cymdeithasol proffesiynol.
SIARADWR 2: Y rheoleiddwyr oedd Social Work England, Cyngor Gwasanaethau Cymdeithasol yr Alban, Gofal Cymdeithasol Cymru, a Chyngor Gofal Cymdeithasol Gogledd Iwerddon.
SIARADWR 1: Roeddem yn awyddus i wybod sut roedd polisïau rheoleiddwyr yn diffinio pa mor agored i niwed oedd tystion mewn prosesau addasrwydd i ymarfer.
[CERDDORIAETH YN CHWARAE]
TESTUN AR Y SGRIN: Pam mae pa mor agored i niwed yw tystion yn berthnasol i reoleiddwyr?
SIARADWR 2: Mae'r ffordd y defnyddir y term agored i niwed yn bwysig yn y sector gofal cymdeithasol. Mae rhai'n dadlau bod y term yn stigmateiddio pobl ac yn cael effaith aralleiddio pan fyddwn yn ei ddefnyddio gyda phobl.
SIARADWR 1: Mae rhai ymchwilwyr yn dweud bod gwahanol fathau o fod yn agored i niwed.
SIARADWR 2: Mae bod yn agored i niwed yn cyfeirio at bethau fel oedran, anabledd neu ryw.
SIARADWR 1: Mae bod yn agored i niwed sefyllfaol yn ymwneud â'r cyd-destun a'r strwythurau rydym yn byw ynddynt.
SIARADWR 2: Ac yna mae ffynonellau pathogenig o fod yn agored i niwed. Mae hyn yn cyfeirio at sut mae ceisio mynd i'r afael ag un math o fod yn agored i niwed yn gwneud pethau'n waeth mewn gwirionedd, fel trin pawb sydd ag anableddau amrywiol yr un fath, er enghraifft.
TESTUN AR Y SGRIN: Felly beth wnaethoch chi yn eich ymchwil?
SIARADWR 1: Fe wnaethom edrych ar y rhannau o gyfreithiau a pholisïau’r rheoleiddwyr a oedd yn ymwneud â thyst sy'n agored i niwed i weld sut y gallent effeithio ar brofiadau pobl.
SIARADWR 2: Fe wnaethom hefyd gynnal chwe gweithdy gyda'r rheoleiddwyr a'r grwpiau, gan gynnwys pobl sydd â phrofiadau go iawn a phrofiadau o achosion addasrwydd i ymarfer y maent wedi dysgu ohonynt.
TESTUN AR Y SGRIN: Beth oedd eich prif ganfyddiadau?
SIARADWR 1: Fe ddaethom ar draws yr hyn rydyn ni'n ei alw'n ddryslwyn rheoleiddio. Mae darpariaethau cyfraith a pholisi sy'n ymwneud â pha mor agored i niwed yw tystion yn gymhleth ac yn wahanol rhwng y llu o wahanol reoleiddwyr. O ran diffinio agored i niwed, roedd rheoleiddwyr yn canolbwyntio gormod ar wendidau cynhenid, pethau fel oedran neu anabledd.
SIARADWR 2: Ychydig o sylw a roddwyd i fod yn agored i niwed yn sefyllfaol neu ffynonellau pathogenig o fod yn agored i niwed.
SIARADWR 1: Felly sut mae strwythurau ac amgylcheddau'n achosi gwendidau a sut gall ymdrechion i fynd i'r afael â gwendidau wneud pethau'n waeth.
SIARADWR 2: Gwelsom fod grwpiau cyfan yn cael eu disgrifio fel rhai agored i niwed, er gwaethaf eu barn eu hunain am hyn.
SIARADWR 1: Ar yr un pryd, roedd y disgrifiad o fod yn agored i niwed yn rhy gul. Ni fyddai'r trawma sy'n gysylltiedig â rhoi tystiolaeth ynghylch marwolaeth perthynas, er enghraifft, yn cyd-fynd â disgrifiadau cul y rheoleiddiwr.
TESTUN AR Y SGRIN: Felly beth sydd angen digwydd i wella hyn i bobl?
SIARADWR 1: Rydym yn galw am newid yn y ffordd y mae pa mor agored i niwed yw tystion yn cael ei greu yn nogfennau polisi a chyfreithiol rheoleiddwyr.
SIARADWR 2: Mae angen iddynt edrych ar y darlun ehangach a chydnabod profiadau bywyd amrywiol tystion, gan gynnwys defnyddwyr gwasanaeth, eu teuluoedd, cydweithwyr a'r cyhoedd yn ehangach. Dylai darpariaethau rheoleiddwyr ystyried y gwendidau a gynhyrchir gan brofiadau gwael yn y broses addasrwydd i ymarfer ei hun.
SIARADWR 1: Dylai rheoleiddwyr roi'r gorau i gronni grwpiau amrywiol gyda'i gilydd. Yn hytrach, dylid trafod y gefnogaeth unigol sydd ei hangen arnyn nhw.
SIARADWR 2: Dylent weithio gyda phobl sydd â phrofiadau uniongyrchol a phrofiadau a ddysgwyd i wneud eu darpariaethau'n fwy cefnogol.
SIARADWR 1: Bydd hyn nid yn unig yn gwella'r broses addasrwydd i ymarfer, ond hefyd yn helpu i osgoi niwed yn y dyfodol.
Trafodaeth
Efallai eich bod wedi cael eich synnu o glywed am y gwahanol fathau o fod yn agored i niwed a bod amrywiaeth o resymau pam y gallai tyst mewn gwrandawiad Addasrwydd i Ymarfer gael ei ystyried yn agored i niwed er nad oes ganddo anabledd, er enghraifft.
Byddwch nawr yn archwilio profiadau bywyd pobl sydd wedi rhoi tystiolaeth mewn gwrandawiad Addasrwydd i Ymarfer.