1 Argymhellion i reoleiddwyr a'r llywodraeth
Mae'r adran hon yn eich galluogi i feddwl am yr hyn y byddech chi’n ei argymell i reoleiddwyr a'r llywodraeth er mwyn gwella profiadau pobl sy'n mynegi pryderon.
Gweithgaredd: myfyrio
Ar sail eich dealltwriaeth o ganfyddiadau Sesiynau 1 i 4, pa argymhellion fyddech chi'n eu cynnig i'r llywodraeth? Hefyd, beth ddylai rheoleiddwyr ei wneud i ddarparu cymorth annibynnol i atgyfeirwyr cyhoeddus?
Os na wnaethoch gwblhau Sesiynau 1 i 4, efallai yr hoffech feddwl am yr hyn y byddech yn ei ddisgwyl gan reoleiddiwr pe baech am godi pryder.
Os hoffech chi, gwnewch nodiadau yn y blwch testun isod. Dim ond chi fydd yn gallu gweld eich nodiadau.
Trafodaeth
Mae'n debyg y byddwch yn cytuno bod angen cymorth ychwanegol ar aelodau o'r cyhoedd a gweithwyr proffesiynol sy'n awyddus i fynegi pryder. Dylai hyn gynnwys cyngor cyfrinachol a chyfeirio cliriach ar gyfer y rheini sy'n ystyried mynegi pryder; cymorth i fynegi'r pryder, cymorth eiriolaeth; a chymorth wrth i'r pryder fynd rhagddo, gan gynnwys ar gyfer tystion mewn gwrandawiadau Addasrwydd i Ymarfer. Mae'r argymhelliad allweddol hwn hefyd yn rhan o Tackling Support Locally (Yr Adran Iechyd, 2009, t. 50). Yn yr un modd, rydym yn dadlau y dylai rheoleiddwyr a chyflogwyr gyfeirio atgyfeirwyr cyhoeddus at ffynonellau eiriolaeth a chyngor annibynnol ar draws y gwahanol brosesau gan gynnwys cwestau, achosion sifil, cwynion am y GIG, cwynion am wasanaethau cymdeithasol ac achosion troseddol.
Ar sail canfyddiadau ein hymchwil, teimlwn y dylai'r holl argymhellion hyn gefnogi gwella'r broses Addasrwydd i Ymarfer i bawb. Mae'r fideo canlynol yn rhoi sylwadau rhai rheoleiddwyr am ein canfyddiadau a'n hargymhellion.
Gwyliwch Ffilm 1 drwy ddilyn y ddolen ganlynol: Gwella profiadau tystion cleifion, teuluoedd a chydweithwyr o achosion Addasrwydd i Ymarfer: Astudiaeth dulliau cymysg [Tip: daliwch Ctrl a chliciwch dolen i'w agor mewn tab newydd. (Cuddio tip)]
Rydym hefyd yn awgrymu y dylai cyflogwyr a rheoleiddwyr iechyd a gofal cymdeithasol adolygu ac ymestyn y cymorth gwybodaeth, lles ac emosiynol a gynigir i aelodau o'r cyhoedd, cofrestreion a thystion sy'n gydweithwyr o ran prosesau Addasrwydd i Ymarfer. Yn ogystal â hyn, ar sail ein canfyddiadau, rydym yn argymell bod rheoleiddwyr yn cydnabod rôl allweddol y cyhoedd pan fyddant yn codi pryderon yn y broses Addasrwydd i Ymarfer. Hefyd, mae angen iddynt ddeall sut gall y cyhoedd brofi prosesau Addasrwydd i Ymarfer, eu cymhellion dros fynegi pryder yn y lle cyntaf, effaith natur anghyfarwydd y prosesau hyn, a'r gwaith a'r costau personol sy'n gysylltiedig â'r cyhoedd. Dylent gydnabod y niwed a achosir gan gyfathrebu sy'n amlwg yn ddeddfol neu'n amharchus yn anfwriadol. Rydym yn gwneud yr argymhellion hyn i holl reoleiddwyr gweithlu iechyd a gofal cymdeithasol y DU.
Gweithgaredd: myfyrio
Ystyriwch pa argymhellion y byddech yn eu gwneud i reoleiddwyr ynghylch darparu gwybodaeth. Gwnewch nodiadau yn y blwch testun isod.
Trafodaeth
Fe wnaethom nodi pedwar argymhelliad i ddarparu gwybodaeth yn effeithiol:
- Cefnogi aelodau o'r cyhoedd i ddeall prosesau Addasrwydd i Ymarfer a chamau gwneud penderfyniadau, ateb eu cwestiynau a rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf iddynt yn rheolaidd.
- Darparu gwybodaeth gliriach i'r cyhoedd a’i llunio ar y cyd ag aelodau o'r cyhoedd i nodi’r camau y gellir eu cymryd i gefnogi pobl i fynegi pryderon ac i ddarparu tystiolaeth fel tyst drwy gydol y broses ac mewn gwrandawiad.
- Dylai gwybodaeth ar gyfer y cyhoedd gael ei dylunio i gael ei deall gan y mwyafrif helaeth o boblogaeth oedolion y DU drwy: gydymffurfio â gofynion hygyrchedd llywodraeth y DU o ran cael ei geirio i fod yn hawdd ei deall gan y rheini sydd â llythrennedd a chymorth cyfyngedig er mwyn i bobl ddeall bod pynciau mwy cymhleth ar gael mewn fformatau gwahanol, gan gynnwys sain a fideo sy'n ymdrin â phob un o brif gamau’r broses Addasrwydd i Ymarfer a'r cymorth sydd ar gael.
- Dylai rheoleiddwyr ystyried darparu swyddogaeth gyswllt i gyflogwyr, lle nad yw hyn eisoes yn bodoli, i wella'r broses o ddewis a rheoli achosion ac i nodi materion a allai fod yn gyfrifoldeb ar y cyflogwr i gefnogi'r tystion.
Mae cyfathrebu'n hanfodol wrth gefnogi atgyfeirwyr cyhoeddus. Yn hytrach na chyfathrebu unffordd sy'n seiliedig ar drosglwyddo gwybodaeth, credwn yn gryf y dylai rheoleiddwyr ganolbwyntio ar gyfathrebu dwyffordd er mwyn i atgyfeirwyr cyhoeddus deimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a'u clywed yn y broses Addasrwydd i Ymarfer. Mae sawl ffordd y gallant gyflawni hyn, ac yn y gweithgaredd canlynol byddwch yn dysgu sut y gallai rheoleiddwyr gryfhau eu dulliau cyfathrebu ag atgyfeirwyr cyhoeddus.
Gweithgaredd: myfyrio
Gwyliwch yr animeiddiad canlynol.

Transcript
SIARADWR 1: Rydym wedi galw'r cyfarfod hwn i glywed mwy am eich profiadau fel tystion yn y broses addasrwydd i ymarfer ac i gyflwyno ein hargymhellion ar gyfer sut y mae modd gwella’r broses ar sail canfyddiadau ein hymchwil.
SIARADWR 2: Roedd gen i ofn siarad am y cyfan yn gyhoeddus. Roeddwn i'n poeni y gallwn i golli fy nhrwydded. Ond roedd yr holl beth yn cael ei drin fel ymarfer ticio blychau. Mae angen iddyn nhw ddangos mwy o dosturi. Mae'r materion hyn wir yn effeithio ar bobl.
SIARADWR 1: Ydyn, yn gyffredinol, rydyn ni'n argymell bod rheoleiddwyr yn dangos llawer mwy o dosturi ac uniondeb wrth ddelio â'r cwynion hyn. Roedd diffyg dyngarwch, ac mae angen mynd i'r afael go iawn â hyn.
SIARADWR 3: Roedd yn anodd iawn gweld ble i ddechrau. Mae yna gymaint o gyrff rheoleiddio y bu'n rhaid i mi bori drwyddynt, ac nid oedd y wefan yn hawdd ei deall.
SIARADWR 1: Mae hon yn broblem gyffredin. Mae angen mwy o eglurder ynghylch ble, pryd a sut i roi gwybod am bryderon.
SIARADWR 4: Roeddwn i'n meddwl y byddwn i'n cael diweddariadau rheolaidd am yr achos, ond wnes i ddim clywed dim byd. Yn y cyfamser, roedden nhw'n ysgrifennu adroddiadau a oedd yn anghywir, yn gwbl anghywir, a doeddwn i ddim yn cael gwybod dim byd.
SIARADWR 1: Rydym yn argymell cynnwys tystion yn well yn y broses addasrwydd i ymarfer er mwyn osgoi'r profiad cyffredin hwn. Mae angen gwell mynediad at wybodaeth am yr ymchwiliad a'r gwaith paratoi cyn gwrandawiadau hefyd. Rydym hefyd yn argymell cynnig eiriolwyr annibynnol sy'n gallu gweithio gydag unigolion i'w harwain a'u cefnogi drwy'r broses.
SIARADWR 5: Roedd yr amser a gymerodd iddynt ddelio â'r achos yn rhwystredig iawn. Roeddent yn aros i'r gweithiwr proffesiynol a gododd y pryder anfon gwybodaeth atynt. Cymerodd hyn flwyddyn, ac roeddwn i wedi rhoi'r ffidil yn y to erbyn hynny.
SIARADWR 1: Diolch i chi i gyd am roi eich cipolwg hanfodol ar eich profiadau fel tystion yn y broses addasrwydd i ymarfer. Mae eich sylwadau a'n hymchwil ein hunain wedi cyflwyno nifer o argymhellion i ni. Dim ond rhai ohonynt yw'r rhain.
Yn gyntaf, mae angen mwy o dosturi, uniondeb a dyngarwch wrth ddelio â chwynion, gan leihau faint o weithiau y mae angen i bobl ailadrodd eu stori drallodus. Mae angen mwy o eglurder ynghylch ble, pryd a sut i roi gwybod am bryderon. Mae angen i'r broses addasrwydd i ymarfer fod yn fwy cynhwysol gyda gwell mynediad at wybodaeth, gwaith paratoi a ffynonellau cymorth eraill. Rydym yn argymell cynnig eiriolwyr annibynnol sy'n gallu gweithio gydag unigolion i'w harwain a'u cefnogi drwy'r broses.
Mae pobl eisiau i bobl eraill wybod am effaith barhaol y niwed maen nhw wedi'i ddioddef gan y gweithiwr proffesiynol. Mae angen paratoi pobl yn fwy realistig ar gyfer yr hyn i'w ddisgwyl wrth gael eu croesholi mewn gwrandawiad a'r hyn y gallant hwy a chadeirydd y panel ei wneud i'w wneud yn llai gwrthwynebol. Dylid cynnig cymorth i bobl ar ôl y gwrandawiad i ddeall y canlyniad a sut i gael cymorth. Dylai aelodau'r panel a chyfreithwyr gael eu hyfforddi sut i groesholi er mwyn lleihau gofid a niwed.
Mae'r holl ddatganiadau hyn yn argymhellion sy'n seiliedig ar ganfyddiadau ein hymchwil. Meddyliwch am yr argymhellion hyn ac ystyriwch a ydych chi'n teimlo y byddent yn helpu i wella Addasrwydd i Ymarfer. Ysgrifennwch eich ymateb yn y blwch wrth ymyl y datganiad.
| Datganiad | Cytuno/Ddim yn siŵr/Anghytuno? |
|---|---|
| Esbonio swyddogaeth a phwrpas y broses yn glir, ac esbonio ym mhob achos pam na ellid cynnwys agweddau ar achos, neu y gellid cau atgyfeiriad. | |
| Gwrando'n astud ar bryderon pobl am y broses a mynd i'r afael â nhw, cyn belled ag y bo modd. | |
| Cofnodi datganiad o'u pryderon ac effaith y pryderon hyn a sicrhau eu bod ar gael i staff y rheoleiddwyr drwy gydol yr achos. | |
| Rhannu'r wybodaeth ddiweddaraf am gynnydd y bobl y mae'r achos yn effeithio arnynt yn rheolaidd. Os bydd oedi nad oes modd ei osgoi, esboniwch mor glir â phosibl pam mae hyn wedi digwydd a beth fydd yn digwydd nesaf. | |
| Sefydlu'r dull cyfathrebu, faint o wybodaeth sydd ar gael ac amseru'r dulliau cyfathrebu â'r cyhoedd a fynegodd bryderon ac eraill y mae'r achos yn effeithio arnynt a sicrhau bod hyn ar gael i staff y rheoleiddwyr drwy gydol yr achos. | |
| Dylai penderfyniadau gael eu cyfleu gan aelodau priodol o staff sy'n gallu ateb cwestiynau. | |
| Adolygu terminoleg a darparu hyfforddiant staff mewn ymgysylltu a chyfathrebu parchus ac empathig. |
Gadael sylw
Ar sail canfyddiadau ein hymchwil, teimlwn y dylai'r holl argymhellion hyn gefnogi gwella'r broses Addasrwydd i Ymarfer i bawb.
