Mynd i'r prif gynnwys
Gwyddoniaeth, Mathemateg a Thechnoleg

Ynghylch y cwrs am ddim hwn

Dewch yn fyfyriwr gyda’r Brifysgol Agored

Lawrlwytho'r cwrs hwn

Rhannu'r cwrs am ddim hwn

Mathemateg bob dydd 2
Mathemateg bob dydd 2

Dechrau'r cwrs am ddim hwn nawr. Crëwch gyfrif a mewngofnodwch. Ymrestrwch a chwblhewch y cwrs am ddatganaid o'ch cyfranogiad neu fathodyn digidol am ddim os ydynt ar gael.

12 Gwirio’ch atebion

Described image
Ffigur 32 Gweithrediadau gwrthdro

Gweithrediad gwrthdro yw’r gweithrediad ffordd arall. Mewn ffordd, mae’n ‘dadwneud’ y gweithrediad a gyflawnwyd. Dewch inni edrych ar ddwy enghraifft syml i ddechrau.

Enghraifft: Gwirio’ch gwaith cyfrifo 1

6 + 10 = 16

Dull

Gan eich bod wedi gwneud swm adio, y gweithrediad gwrthdro yw tynnu. I wirio’r cyfrifiad hwn, gallwch naill ai wneud:

16 − 10 = 6

neu

16 − 6 = 10

Byddwch yn sylwi bod yr un tri rhif (6, 10 ac 16) wedi cael eu defnyddio yn yr holl gyfrifiadau.

Enghraifft 2: Gwirio’ch gwaith cyfrifo 2

5 × 3 = 15

Dull

Y tro hwn, gan eich bod wedi gwneud swm lluosi, y gweithrediad gwrthdro yw rhannu. I wirio’r cyfrifiad hwn, gallwch naill ai wneud:

15 ÷ 5 = 3

neu

15 ÷ 3 = 5

Eto, byddwch yn sylwi bod yr un tri rhif (3, 5 a 15) wedi cael eu defnyddio yn yr holl gyfrifiadau.

Os ydych wedi gwneud cyfrifiad mwy cymhleth, sy’n cynnwys mwy nag un cam, rydych yn ‘dadwneud’ pob cam.

Enghraifft: Gwirio’ch gwaith cyfrifo 3

Mae disgownt o 15% ar got sy’n costio £40. Faint ydych chi’n talu?

Dull

Yn gyntaf, rydym yn canfod 15% o £40:

40 ÷ 100 × 15 = £6 o ddisgownt

£40 − £6 = £34 i dalu

I wirio’r cyfrifiad hwn, yn gyntaf byddech yn gwirio’r swm tynnu trwy wneud yr adio:

£34 + £6 = £40

I wirio’r cyfrifiad canrannol, yna rydych yn gwneud:

£6 ÷ 15 × 100 = £40

Cofiwch, weithiau gall fod yn ddefnyddiol hefyd i ddefnyddio amcangyfrif i wirio’ch atebion, yn enwedig wrth ddefnyddio degolion neu rifau mawr.

Rydych yn awr wedi cwblhau adran rhifau’r cwrs. Cyn symud ymlaen at y sesiwn nesaf, ‘Unedau mesur’, cwblhewch y cwis ar y dudalen nesaf i wirio’ch gwybodaeth a’ch dealltwriaeth.

Crynodeb

Yn yr adran hon, rydych wedi:

  • dysgu bod gan bob un o’r pedwar gweithrediad weithrediad gwrthdro (i’r gwrthwyneb) ac y gellir defnyddio’r rhain i wirio’ch atebion
  • gweld enghreifftiau sy’n dangos sut i wirio atebion trwy ddefnyddio’r gweithrediad gwrthdro.