Mathemateg Pob dydd 2
Mathemateg Pob dydd 2

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Mathemateg Pob dydd 2

2.1 Trosi mathau o arian cyfred

Yn aml pan rydych mewn gwlad dramor, neu’n prynu rhywbeth o’r rhyngrwyd o wlad arall, rhoddir y pris mewn math gwahanol o arian cyfred. Byddwch eisiau gallu gweithio allan faint mae’r eitem yn costio yn eich arian cyfred chi fel y gallwch wneud penderfyniad ynghylch prynu’r eitem neu beidio. Wrth newid arian ar gyfer gwyliau, efallai hefyd y bydd angen ichi weithio allan faint o arian cyfred a gewch am y swm o bunnoedd sterling rydych yn ei newid.

Described image
Ffigur 7 Papurau mathau gwahanol o arian cyfred

Edrychwn ar enghraifft.

Enghraifft: Punnoedd ac ewros

I drosi rhwng punnoedd ac ewros, y peth cyntaf mae angen ichi wybod yw’r gyfradd gyfnewid. Mae cyfraddau cyfnewid yn newid pob dydd. Er hynny, os rhoddir cwestiwn trosi arian cyfred ichi, fe gewch y gyfradd gyfnewid i’w defnyddio. Yn yr enghraifft hon byddwn yn defnyddio’r gyfradd gyfnewid:

  • £1 = €1.15

Felly, sut ydych chi’n trosi?

Dull

Edrychwch ar y diagram isod. Er mwyn mynd o 1 i 1.15, rhaid ichi luosi ag 1.15. Yn dilyn hynny, i fynd o 1.15 i 1, rhaid ichi rannu ag 1.15.

Er mwyn mynd o bunnoedd i ewros felly, rydych chi’n lluosi ag 1.15 ac i drosi o ewros i bunnoedd, rydych chi’n rhannu ag 1.15.

Described image
Ffigur 8 Cyfradd trosi ar gyfer punnoedd ac ewros
  • a.Rydych chi’n penderfynu y byddwch yn newid £300 i ewros ar gyfer eich gwyliau. Gan ddefnyddio’r gyfradd gyfnewid £1 = €1.15, faint o ewros gewch chi?

    Gan gyfeirio’n ôl at y diagram uchod, rydych eisiau trosi o bunnoedd i ewros yn yr enghraifft hon felly mae’n rhaid ichi luosi ag 1.15.

    Fodd bynnag, ni fydd gennych ddiagram i gyfeirio ato bob amser sy’n golygu y bydd angen ichi allu penderfynu drosoch eich hun a oes angen ichi luosi â’r gyfradd trosi neu rannu â hi. Nawr fe edrychwn ar y dull i’ch helpu i wneud hyn.

    Dull

    Ysgrifennwch eich cyfradd trosi i lawr gyda’r uned sengl ar yr ochr chwith:

    • £1 = €1.15

    Nesaf, rydych yn ysgrifennu’r ffigur rydych chi’n ei drosi i lawr o dan yr ochr gywir. Yn yr achos hwn dyma’r £300 mewn arian parod rydych chi’n ei newid, felly mae angen i’r ffigur hwn fynd o dan ochr y punnoedd (£):

    • £1 = €1.15
    • £300 = €?

    Bydd hyn yn eich helpu i weithio allan a oes angen ichi fynd tuag ymlaen (os felly rydych yn lluosi â’r gyfradd trosi) neu tuag yn ôl (os felly rydych yn rhannu â’r gyfradd trosi).

    Yma, rydych chi’n trosi o bunnoedd i ewros. Mae hyn yn golygu eich bod yn mynd tuag ymlaen felly mae angen ichi luosi â’r gyfradd trosi:

    • £1 = €1.15
    • £300 = €?
    • tuag ymlaen

    Felly, mae’n rhaid ichi luosi ag 1.15:

    • £300 × 1.15 = €345

    Dewch inni gymhwyso’r dull i enghraifft arall.

  • b.Rydych chi yn Sbaen ac eisiau prynu swfenîr. Y pris yw €35 (35 ewro). Rydych yn gwybod bod £1 = €1.15.

    Dull

    Ysgrifennwch y gyfradd trosi i lawr yn gyntaf gyda’r uned mesur sengl (yr 1) ar yr ochr chwith.

    • £1 = €1.15

    Nesaf, ysgrifennwch y ffigur rydych chi’n ei drosi i lawr o dan yr ochr gywir. Yn yr achos hwn dyma gost y swfenîr (£35), felly mae angen i’r ffigur hwn fynd ar ochr yr ewros (€):

    • £1 = €1.15
    • £? = €35

    Yma, rydych chi’n trosi o ewros i bunnoedd. Mae hyn yn golygu eich bod yn mynd tuag yn ôl felly mae angen ichi rannu â’r gyfradd trosi:

    • £? = €35
    • tuag yn ôl ← felly rhannu
    • €35 ÷ 1.15 = £30.43 (wedi’i dalgrynnu i ddau le degol)

Cyn ichi roi cynnig ar rai drosoch eich hun, edrychwn ar un enghraifft arall. Y tro hwn mae’n ymwneud â phunnoedd a doleri.

Enghraifft: Punnoedd a doleri

  • a.Rydych eisiau prynu eitem o America. Y gost yw $120. Rydych yn gwybod bod £1 = $1.30. Faint mae’r eitem yn costio mewn punnoedd?

    Dull

    Yn yr un modd ag o’r blaen, gallwch weld o’r diagram, er mwyn mynd o ddoleri i bunnoedd mae’n rhaid ichi rannu ag 1.30.

    Described image
    Ffigur 9 Cyfradd trosi ar gyfer punnoedd a doleri

    Felly i weithio allan $120 mewn punnoedd, rydych chi’n gwneud:

    • $120 ÷ 1.30 = £92.31 (wedi’i dalgrynnu i ddau le degol)

    I weithio hyn allan heb gymorth diagram, ysgrifennwch eich cyfradd trosi i lawr:

    • £1 = $1.30

    Nawr ysgrifennwch y ffigur rydych eisiau ei drosi (yn yr achos hwn y $120) i lawr o dan yr ochr gywir:

    • £1 = $1.30
    • £? = $120

    Gan eich bod yn trosi o ddoleri i bunnoedd, rydych chi’n mynd tuag yn ôl felly mae angen rhannu ag 1.30:

    • $120 ÷ 1.30 = £92.31 (wedi’i dalgrynnu i ddau le degol)
  • b.Rydych chi’n anfon £20 at berthynas yn America am ei ben-blwydd. Mae angen ichi anfon yr arian mewn doleri. Faint ddylech chi ei anfon?

    Dull

    I drosi o bunnoedd i ddoleri, mae angen ichi ysgrifennu’ch cyfradd trosi i lawr:

    • £1 = $1.30

    Nawr ysgrifennwch y ffigur rydych eisiau ei drosi (yn yr achos hwn yr £20) i lawr o dan yr ochr gywir:

    • £1 = $1.30
    • £20 = $?

    Gan eich bod yn trosi o bunnoedd i ddoleri, rydych chi’n mynd tuag ymlaen felly mae angen lluosi ag 1.30:

    • £20 × 1.30 = $26

    Mae angen ichi anfon $26.

Crynodeb o’r dull

Ysgrifennwch eich cyfradd trosi i lawr yn gyntaf, gan wneud yn siŵr y rhowch yr uned sengl (yr 1) ar yr ochr chwith. Bydd hyn yn ei gwneud yn haws penderfynu a oes angen ichi luosi â’r gyfradd trosi neu rannu â hi.

  • Os ydych chi’n mynd tuag ymlaen, rydych chi’n lluosi â’r gyfradd trosi.

  • Os ydych chi’n mynd tuag yn ôl, rydych chi’n rhannu â’r gyfradd trosi.

Gweithgaredd 4: Trosi arian cyfred

Cyfrifwch yr atebion i’r cwestiynau canlynol heb ddefnyddio cyfrifiannell. Gallwch ail-wirio’ch atebion gyda chyfrifiannell os oes angen.

  1. Mae Sarah yn gweld bag llaw ar werth ar long mordaith am €80. Mae’n gweld yr un bag llaw ar lein am £65. Mae eisiau talu’r pris isaf posibl am y bag. Ar y diwrnod hwnnw y gyfradd gyfnewid yw £1 = €1.25. O ble ddylai hi brynu’r bag?
  2. Mae Josh yn mynd i Dde Affrica ac mae eisiau newid £250 i rand. Mae’n gwybod bod £1 = 18.7 rand. Sawl rand fydd yn ei gael am ei arian?
  3. Mae Alys yn dod yn ôl o America ac mae ganddi $90 dros ben i’w newid yn ôl i bunnoedd. O gofio mai £1 = $1.27 yw’r gyfradd gyfnewid, faint o bunnoedd fydd Alys yn eu cael? Rhowch eich ateb wedi’i dalgrynnu i ddau le degol.

Ateb

  1. Ar gyfer y cwestiwn hwn gallwch naill ai drosi o £ i € neu o € i £.

    Trosi o £ i €:

    • £1 = €1.25
    • £65 = €?

    Gan eich bod yn trosi o bunnoedd i ewros, rydych chi’n mynd tuag ymlaen felly mae angen lluosi ag 1.25:

    • £65 × 1.25 = €81.25

    Dylai Sarah brynu’r bag ar y llong.

    Trosi o € i £:

    • £1 = €1.25
    • £? = €80

    Gan eich bod yn trosi o ewros i bunnoedd, rydych chi’n mynd tuag yn ôl felly mae angen rhannu ag 1.25:

    • €80 ÷ 1.25 = £64

    Dylai Sarah brynu’r bag ar y llong.

  2. Mae angen ichi drosi o £ i rand felly rydych chi’n gwneud:

    • £1 = 18.7 rand
    • £250 = ? rand

    Gan eich bod yn trosi o bunnoedd i rand rydych chi’n mynd tuag ymlaen felly mae angen lluosi â 18.7:

    • £250 × 18.7 = 4675 rand

  3. Mae angen ichi drosi o $ i £ felly rydych chi’n gwneud:

    • £1 = $1.27

    • £? = $90

    Gan eich bod yn trosi o ddoleri i bunnoedd, rydych chi’n mynd tuag yn ôl felly mae angen rhannu ag 1.27:

    • $90 ÷ 1.27 = £70.87 (wedi’i dalgrynnu i ddau le degol)

Gobeithio eich bod, erbyn hyn, yn teimlo’n hyderus wrth drosi rhwng mathau o arian cyfred. Mae’r rhan nesaf o’r adran hon yn ymdrin â throsi unedau mesur eraill rhwng systemau gwahanol – centimetrau i fodfeddi, pwysau i gilogramau ac ati. Mae’r trosiadau hyn yn anhygoel o debyg i drosi arian cyfred a rhoddir y gyfradd trosi ichi bob amser felly nid oes rhaid ichi ei chofio.

FSM_2_WELSH

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.