Mathemateg Pob dydd 2
Mathemateg Pob dydd 2

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Mathemateg Pob dydd 2

4.1 Lluniadu siartiau cylch

Y ffordd orau o ddeall y camau mae eu hangen i luniadu siart cylch yw gwylio’r enghraifft wedi’i chyfrifo yn y fideo isod.

Download this video clip.Video player: s4_4.1_pie_chart.mp4

Pan rydych chi’n lluniadu siart cylch, rydych chi’n rhannu cylch yn nifer o wahanol rannau o feintiau gwahanol, gan ddibynnu ar y data a roddwyd ichi. Mae gan gylch cyfan gyfanswm o 360 o raddau. Mae gan chwarter cylch 90 o raddau, ac mae gan hanner cylch 180 o raddau.

Dewch inni greu siart cylch i ddangos ichi’r camau i’w dilyn wrth luniadu un.Mae’r tabl hwn yn dangos gwybodaeth am nifer y cleientiaid mewn salon harddwch a pha driniaethau gawson nhw. Os ydych chi eisiau lluniadu siart cylch, mae angen ichi wybod faint o raddau o’r cylch i’w dyrannu i bob triniaeth.

I wneud hyn, mae angen ichi rannu 360 o raddau â nifer y cleientiaid. Mae hyn oherwydd eich bod eisiau rhannu’r cylch cyfan, 360 o raddau, yn gyfartal rhwng pob un o’r cleientiaid. Caiff pob person ei gynrychioli gan nifer benodol o raddau.

Yn yr enghraifft hon, cyfanswm nifer y cleientiaid yw 24 + 16 + 15 + 5, sy’n hafal i 60. Mae 360 wedi’i rannu â 60 yn hafal i 6, felly mae pob cleient yn cael chwe gradd o’r cylch.

Nawr eich bod yn gwybod faint o raddau mae pob math o driniaeth yn werth, gallwch luniadu’r siart cylch. Yn gyntaf, mae angen ichi luniadu cylch. Nesaf, tynnwch linell o ganol y cylch i dop y cylch. O’r llinell hon y byddwch yn dechrau lluniadu’ch darnau o’r cylch. Nawr, defnyddiwch onglydd i fesur yr onglau cywir a lluniadwch y siart cylch.

Dylai edrych yn debyg i hyn. Nawr, rhowch gynnig ar luniadu siart cylch drosoch eich hun.

End transcript
 
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Nawr rhowch gynnig ar luniadu siart cylch drosoch eich hun.

Gweithgaredd 7: Lluniadu siart cylch

  1. Mae canolfan hamdden eisiau cymharu’r gweithgareddau mae cwsmeriaid yn eu dewis pan fyddan nhw’n ymweld â’r ganolfan. Dangosir y wybodaeth yn y tabl isod. Lluniadwch siart cylch cywir i ddangos y wybodaeth hon. Cewch luniadu’r siart cylch â llaw neu ddefnyddio meddalwedd cyfrifiadurol i’w greu.

Tabl 8(a)

Gweithgaredd Nifer y cwsmeriaid
Nofio 26
Campfa 17
Dosbarth ymarfer corff 20
Sawna 9

Ateb

  1. Yn gyntaf, gweithiwch allan cyfanswm nifer y cwsmeriaid:

    • 26 + 17 + 20 + 9 = 72

    Nawr gweithiwch allan nifer y graddau sy’n cynrychioli cwsmer:

    • 360˚ ÷ 72 = 5˚ per customer

Tabl 8(b)

Gweithgaredd Nifer y cwsmeriaid Nifer y graddau
Nofio 26 26 × 5 = 130˚
Campfa 17 17 × 5 = 85˚
Dosbarth ymarfer corff 20 20 × 5 = 100˚
Sawna 9 9 × 5 = 45˚

Nawr defnyddiwch y wybodaeth hon i luniadu eich siart cylch. Dylai edrych rhywbeth fel hyn:

Described image
Ffigur 13 Siart cylch ar gyfer gweithgareddau cwsmeriaid mewn canolfan hamdden
  1. Mae’r tabl isod yn dangos gwerthiannau cwmni Brechdanau Bethan mewn blwyddyn. Lluniadwch siart cylch i ddangos y data. Cewch luniadu’r siart cylch â llaw neu ddefnyddio meddalwedd cyfrifiadurol i’w chreu.

Tabl 9(a)

Math o frechdan Gwerthiannau (000)
Caws a winwns/nionyn 20
Wy a berwr 17
Corgimwch 11
Cyw iâr y Coroni 12
Tiwna â mayonnaise 9
Ham 8
Cig eidion a thomato 13

Ateb

  1. Yn gyntaf, gweithiwch allan cyfanswm nifer y gwerthiannau brechdanau:

    • 20 + 17 + 11 + 12 + 9 + 8 + 13 = 90 (000s)

    Nawr gweithiwch allan nifer y graddau sy’n cynrychioli pob gwerthiant:

    • 360 ÷ 90 = 4˚ per sale

Tabl 9(b)

Math o frechdan Gwerthiannau (000) Nifer y graddau
Caws a winwns/nionyn 20 20 × 4 = 80°
Wy a berwr 17 17 × 4 = 68°
Corgimwch 11 11 × 4 = 44°
Cyw iâr y Coroni 12 12 × 4 = 48°
Tiwna a mayonnaise 9 9 × 4 = 36°
Ham 8 8 × 4 = 32°
Cig eidion a thomato 13 13 × 4 = 52°
  • Nawr defnyddiwch y wybodaeth hon i luniadu eich siart cylch. Dylai edrych rhywbeth fel yr un isod.

Described image
Ffigur 14 Brechdanau Bethan – gwerthiannau mewn blwyddyn (000)

Nawr eich bod yn gallu lluniadu siart cylch yn gywir, mae’n bryd edrych ar sut i’w ddehongli. Ni fyddwch yn gweld y gwir ddata bob tro. Efallai mai’r cyfan a roddir ichi yw’r cyfanswm a gynrychiolir gan y siart neu ddarn o’r siart, a’r onglau ar y siart cylch ei hun. Mae’n ddefnyddiol gwybod sut i ddefnyddio’ch sgiliau mathemateg i weithio allan y gwir ffigurau.

Dyma nodyn atgoffa o raddau cylch, a fydd yn ddefnyddiol pan fyddwch yn darllen data o siartiau cylch.

Described image
Ffigur 15 Graddau cylch
FSM_2_WELSH

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.