Academi Arian MSE
Academi Arian MSE

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Academi Arian MSE

Sesiwn 6: Cynllunio ar gyfer ymddeoliad

Cyflwyniad

Gellid dadlau mae cynllunio pensiwn yw'r agwedd bwysicaf ar reolaeth ariannol bersonol.

Download this video clip.Video player: Fideo 1 Cyflwyniad i Sesiwn 6
MARTIN LEWIS
Planning for retirement. Now, the younger you are, the more likely you are to be thinking, I’m going to blow this one off. It doesn’t matter to me. And you’d be wrong. The earlier you understand it, the better chance you have of having more money and a better life in your retirement. If you don’t plan for your retirement and you just rely on the state pension, well, the way the system’s going there is a probability you will have a cold baked bean future once you retire. So thinking about it now is worthwhile.
Of course, we are all naturally short-termist and like to just think about the here and now and what I need right now. But what it’s important to understand is typical life expectancies are now over 80 years. And yet, most people are only going to work for around 40 years, which means the 40 years you work for has to pay for the 80 years you live for.
You may be thinking, uh, no, the first 20 years, my parents pay for me. True, but you’ll have to pay for your own children. So that’s just a cross-generational subsidy. We move the money over. And when you think about it, 40 years of work to pay for 80 years means you need to save a lot. And the sooner you start to save, the better.
The best way I can explain that is an old rule of thumb. It’s not that accurate. But it puts you in the right mind frame for what you need to save for retirement. It goes like this. Take the age when you start saving towards your pension and halve it, and that is the percentage of your income you need to be putting in to your pension for the rest of your life to have a decent retirement. So start at age 20, it’s 10%. 30, it’s 15%. 40, it’s 20%.
Now, look, don’t worry about the actual numbers here. What it really shows is the earlier you start to save, the less you can put away to still have a good retirement, and that is the golden rule. And it’s that friction between the fact that the earlier you start the better and the younger you are the less likely to think about your pension that’s what makes me a supporter of the change we’ve had in the UK towards auto-enrollment in private pensions.
This was a behavioural economics change, which means the default option for almost every employee, working person, is do nothing and you will automatically be saving towards a private pension. And better still, if you are, then your employer will have to contribute towards your pension pot too, saving for your future.
Now, this is important to understand because there’s a bizarre brain twist you have to get here. The fact that you’re putting money away each month means that you feel like you’ve had a pay cut. But the reality is, because that money is saving for your future and your employer has to put money in too, in fact, auto-enrollment means you’re getting a pay rise. You’re getting more money than you would do otherwise.
And more so, check, if I were to volunteer to save even more, would my employer give me even more? And if it will, try and find out what the maximum it will contribute will be and how much you have to put in to get it to do that. And if you can afford it, I’d go for it.
End transcript: Fideo 1 Cyflwyniad i Sesiwn 6
Fideo 1 Cyflwyniad i Sesiwn 6
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Gwrandewch ar neges Martin Lewis yn Gymraeg isod.

Download this audio clip.Audio player: Clip Sain 1 Cyflwyniad i Sesiwn 6
ADRODDWR:
Cynllunio ar gyfer ymddeoliad. Yr ieuengaf ydych chi, y mwyaf tebygol ydych chi o feddwl, dydw i ddim yn mynd i wneud yr un yma. Dydy hyn ddim o bwys i mi. Ond byddech chi’n anghywir. Po gynharaf rydych chi’n ei ddeall, y cyfle gorau sydd gennych chi o gael mwy o arian a bywyd gwell pan fyddwch chi’n ymddeol. Os nad ydych chi’n cynllunio ar gyfer eich ymddeoliad, a’ch bod yn dibynnu ar bensiwn y wladwriaeth yn unig, ac ystyried y ffordd mae’r system yn mynd, mae’n debygol mai ffa pob oer fyddwch chi’n eu bwyta ar ôl ymddeol. Felly, mae’n werth meddwl am y peth nawr.
Wrth gwrs, rydyn ni’n meddwl am y tymor byr yn naturiol, ac yn hoffi meddwl am yr hyn sy’n digwydd nawr a beth sydd ei angen arnom ni nawr. Ond, mae’n bwysig deall bod y person arferol yn byw i fod dros wyth deg oed nawr. Er hynny, dim ond am tua phedwar deg mlynedd mae’r rhan fwyaf o bobl yn mynd i weithio, sy’n golygu bod rhaid i'r pedwar deg mlynedd rydych chi’n gweithio dalu am yr wyth deg mlynedd rydych chi’n byw.
Efallai eich bod chi’n meddwl, ym, na, mae fy rhieni’n talu amdana i am yr ugain mlynedd gyntaf. Gwir, ond bydd rhaid i chi dalu am eich plant eich hun. Felly, cymhorthdal ar draws cenedlaethau yw hwn. Rydyn ni’n symud yr arian drosodd. Pan ydych chi’n meddwl am y peth, mae pedwar deg mlynedd i dalu am wyth deg mlynedd yn golygu bod angen i chi gynilo llawer o arian. Gorau po gyntaf y byddwch chi’n dechrau cynilo felly.
Defnyddio hen faen prawf yw'r ffordd orau y galla i esbonio hyn. Nid yw’n arbennig o fanwl. Ond mae’n gwneud i chi feddwl am yr hyn mae ei angen arnoch i gynilo ar gyfer ymddeol gyda’r agwedd gywir. Dyma ni felly. Defnyddiwch yr oedran rydych chi’n dechrau cynilo ar gyfer eich pensiwn a’i haneru. Dyna’r ganran o’ch incwm mae angen i chi fod yn ei roi yn eich pensiwn am weddill eich oes er mwyn cael ymddeoliad boddhaol. Felly, os ydych chi’n dechrau’n ugain oed, mae’n ddeg y cant. Os ydych chi’n dri deg oed, mae’n bymtheg y cant. Pedwar deg oed, ugain y cant.
Nawr, peidiwch â phoeni am yr union rifau yma. Beth mae’n ei ddangos yw, po gynharaf rydych chi’n dechrau cynilo, y lleiaf bydd rhaid i chi ei roi i un ochr i gael ymddeoliad da, a dyna'r rheol aur. A’r ffrithiant hwn rhwng y ffaith mai gorau po gyntaf rydych chi’n dechrau, ac mai'r ieuengaf ydych chi y lleiaf tebygol ydych chi o feddwl am eich pensiwn, yw'r rheswm pam rydw i’n cefnogi'r newid tuag at gofrestru pobl ar gyfer pensiynau preifat yn awtomatig yn y Deyrnas Unedig.
Roedd hwn yn newid mewn economeg ymddygiadol, sy’n golygu mai’r opsiwn diofyn i bob gweithiwr bron yw gwneud dim byd a byddwch chi’n cynilo tuag at bensiwn preifat yn awtomatig. Ac yn well fyth, os ydych chi’n gwneud hynny, mae’n rhaid i’ch cyflogwr gyfrannu tuag at eich pot pensiwn hefyd, sy’n cynilo ar gyfer eich dyfodol.
Nawr, mae’n bwysig bod hyn yn gwneud synnwyr, oherwydd mae cysyniad od y mae’n rhaid i chi ei ddeall yma. Oherwydd eich bod yn rhoi arian i’r neilltu bob mis, mae’n teimlo fel petaech chi wedi cael toriad cyflog. Ond, mewn gwirionedd, oherwydd bod yr arian hwnnw’n cael ei gynilo ar gyfer eich dyfodol, ac oherwydd bod rhaid i’ch cyflogwr roi arian i mewn hefyd, mae cofrestru awtomatig yn golygu eich bod yn cael codiad cyflog i bob pwrpas. Rydych chi’n cael mwy o arian nag y byddech chi’n ei gael fel arall.
Ar ben hynny, holwch i weld a fyddai eich cyflogwr yn rhoi hyd yn oed mwy i chi pe baech chi’n gwirfoddoli i gynilo mwy? Os felly, ceisiwch ganfod beth fyddai’r swm mwyaf y byddai’n ei gyfrannu a faint byddai’n rhaid i chi ei roi i mewn er mwyn iddo wneud hynny. Os gallwch chi ei fforddio, byddwn i’n gwneud hynny.
End transcript: Clip Sain 1 Cyflwyniad i Sesiwn 6
Clip Sain 1 Cyflwyniad i Sesiwn 6
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Mae sicrhau digon o incwm i gael ymddeoliad cyfforddus y gallwch chi ei fwynhau wedi bod yn bwysig erioed ac, o ystyried bod hirhoedledd ar i fyny, mae’r amser mae pobl yn ei dreulio wedi ymddeol wedi cynyddu yn ystod y degawdau diwethaf. Mae gan bobl 65 oed yn y DU ddisgwyliad oes cyfartalog o 19 mlynedd ychwanegol i ddynion a 21 mlynedd ychwanegol i fenywod (Y Swyddfa Ystadegau Gwladol, 2019a). Dim ond y disgwyliad oes cyfartalog yw hwn: mae llawer o bobl yn cyrraedd eu degfed degawd a thu hwnt.

Mae bob amser wedi bod yn bwysig cynllunio i sicrhau incwm yn nes ymlaen mewn bywyd ond, oherwydd bod pobl yn byw’n hŷn, mae hynny’n hanfodol erbyn hyn. Mae ffactorau eraill wedi ategu'r angen hwn i baratoi ar gyfer ymddeoliad yn gynnar yn eich bywyd:

  • Mae’r oedran y caiff pobl ddechrau hawlio pensiwn y wladwriaeth wedi bod yn codi – yn enwedig i fenywod – a bydd yn codi eto yn y dyfodol. Gyda phobl yn byw’n hŷn, mae’r costau mae’r llywodraeth yn eu hysgwyddo yng nghyswllt pensiwn y wladwriaeth yn cynyddu. Felly, mae codi'r oedran y caiff pobl ei hawlio yn un ffordd o liniaru’r gost hon.
  • Mae elw isel ar fuddsoddiad yn ystod y degawd diwethaf, gyda chyfraddau llog yr isaf maen nhw wedi bod, wedi’i gwneud yn anoddach cronni cynilion i gynyddu incwm pensiwn.

Mae’r sesiwn hon yn edrych ar sut mae cynllunio i gael incwm digonol yn nes ymlaen mewn bywyd.

Byddwch yn astudio pensiwn y wladwriaeth, cynlluniau pensiwn personol a galwedigaethol, yn ogystal â ffyrdd eraill o gael arian i’w ddefnyddio ar ôl ymddeol.

Byddwch hefyd yn edrych ar y diwygiadau i bensiynau a gyflwynwyd yn 2015. Maen nhw wedi rhoi mwy o opsiynau i bobl ddefnyddio eu cronfeydd pensiwn.

Mae materion treth cymhleth yn gysylltiedig â phensiynau hefyd, a byddwch chi’n dysgu am y rhain.

Dydy hi byth yn rhy gynnar i ddechrau meddwl am gynllunio pensiwn, felly beth am ddechrau arni drwy edrych ar sut mae’ch gwariant yn newid pan ydych chi’n ymddeol. Cyn gwybod faint o incwm sydd ei angen arnoch chi ar ôl ymddeol, mae angen i chi gael amcan da o faint rydych chi’n disgwyl ei wario.

Ar ddiwedd y sesiwn, fe ddylech chi ddeall:

  • sut mae pensiwn y wladwriaeth yn gweithio yn y DU
  • cynlluniau pensiwn personol a galwedigaethol
  • y gwahaniaethau rhwng cynlluniau pensiwn â buddion wedi’u diffinio (‘cysylltiedig â chyflog’) a chyfraniadau wedi’u diffinio (‘prynu arian’).
  • yr hyblygrwydd sydd nawr ar gael i ddefnyddio’r arian yn eich cronfa bensiwn (a’r risgiau y gallech chi eu hwynebu yn sgil hyn)
  • y prif faterion treth sy’n gysylltiedig â chynllunio pensiwn
  • eich opsiynau os nad yw’ch incwm pensiwn yn ddigon i fodloni eich gwariant ar ôl ymddeol.

Mae’r Sesiwn hon yn un o gyfres sy’n creu cwrs Academi Arian MSE a bu’n bosibl ei wireddu drwy gyfraniadau ariannol a chynnwys gan MoneySavingExpert.com.

AOM_2

Oeddech chi'n gwybod pe byddech chi'n astudio cwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru, gallech gael hyd at £4,500* i'ch helpu gyda'ch costau byw?

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.