Mynd i'r prif gynnwys
Gwyddoniaeth, Mathemateg a Thechnoleg

Ynghylch y cwrs am ddim hwn

Dewch yn fyfyriwr gyda’r Brifysgol Agored

Lawrlwytho'r cwrs hwn

Rhannu'r cwrs am ddim hwn

Mathemateg bob dydd 2
Mathemateg bob dydd 2

Dechrau'r cwrs am ddim hwn nawr. Crëwch gyfrif a mewngofnodwch. Ymrestrwch a chwblhewch y cwrs am ddatganaid o'ch cyfranogiad neu fathodyn digidol am ddim os ydynt ar gael.

11.1 Trefn gweithrediadau

Mae’r drefn rydych yn gwneud gweithrediadau ynddi yn gallu gwneud gwahaniaeth mawr i’r ateb terfynol. Wrth wneud unrhyw gyfrifiad sy’n golygu gwneud mwy nag un gweithrediad, mae’n rhaid ichi ddilyn rheolau CORLAT er mwyn cyrraedd yr ateb cywir.

Described image
Ffigur 29 Trefn CORLAT gweithrediadau

Cromfachau

Rhaid gwneud unrhyw gyfrifiad sydd mewn cromfachau yn gyntaf.

Enghraifft::

2 × (3 + 5)

2 × 8 = 16

Noder y gallech ysgrifennu hwn fel 2 (3 + 5) hefyd oherwydd os yw rhif nesaf at gromfach, mae’n golygu bod angen ichi luosi.

Os oes mwy nag un gweithrediad yn y cromfachau, rhaid ichi ddilyn rheolau CORLAT y tu mewn i’r cromfachau.

O: O’r pŵer

Ar ôl gwneud unrhyw gyfrifiadau mewn cromfachau, rhaid ichi ymdrin ag unrhyw gyfrifiadau sy’n cynnwys indecsau neu bwerau h.y.

32 = 3 × 3 

neu

43 = 4 × 4 × 4

Enghraifft::

3 × 42

3 × (4 × 4)

3 × 16 = 48

R: Rhannu

Nesaf, unrhyw gyfrifiadau rhannu neu luosi. O’r ddau gyfrifiad hyn, dylech eu gwneud yn y drefn maen nhw’n ymddangos yn y swm, o’r chwith i’r dde.

Enghraifft::

16 − 10 ÷ 5

16 − 2 = 14

Ll: Lluosi

Enghraifft::

5 + 6 × 2

5 + 12 = 17

A: Adio

Yn olaf, gwneir unrhyw gyfrifiadau sy’n cynnwys adio neu dynnu. Eto, dylech wneud y rhain yn y drefn maen nhw’n ymddangos, o’r chwith i’r dde.

T: Tynnu

Enghraifft::

24 + 10 − 2

34 − 2 = 32

neu

24 + 8 = 32

Gweithgaredd 30: Defnyddio CORLAT

Nawr rhowch gynnig ar wneud y cyfrifiadau canlynol. Cofiwch gymhwyso CORLAT!

  1. 4 + 3 × 2
  2. 5 (4 − 1)
  3. 36 ÷ 32
  4. 7 + 15 ÷ 3 − 4

Ateb

  1. 4 + 6 = 10
  2. 5 × 3 = 15
  3. 36 ÷ 9 = 4
  4. 7 + 5 − 4 = 8

Nawr eich bod wedi dysgu rheolau CORLAT, rydych yn barod i’w cymhwyso wrth ddefnyddio fformiwlâu.