Mathemateg bob dydd 2
Mathemateg bob dydd 2

Dechrau'r cwrs am ddim hwn nawr. Crëwch gyfrif a mewngofnodwch. Ymrestrwch a chwblhewch y cwrs am ddatganaid o'ch cyfranogiad neu fathodyn digidol am ddim os ydynt ar gael.

4.1 Lluniadu siartiau cylch

Y ffordd orau o ddeall y camau mae eu hangen i luniadu siart cylch yw gwylio’r enghraifft wedi’i chyfrifo yn y fideo isod.

Download this video clip.Video player: s4_4.1_pie_chart.mp4
Copy this transcript to the clipboard
Print this transcript
Dangos y trawsgrifiad | Cuddio'r trawsgrifiad
 
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Nawr rhowch gynnig ar luniadu siart cylch drosoch eich hun.

Gweithgaredd 7: Lluniadu siart cylch

  1. Mae canolfan hamdden eisiau cymharu’r gweithgareddau mae cwsmeriaid yn eu dewis pan fyddan nhw’n ymweld â’r ganolfan. Dangosir y wybodaeth yn y tabl isod. Lluniadwch siart cylch cywir i ddangos y wybodaeth hon. Cewch luniadu’r siart cylch â llaw neu ddefnyddio meddalwedd cyfrifiadurol i’w greu.

Tabl 8(a)
Gweithgaredd Nifer y cwsmeriaid
Nofio 26
Campfa 17
Dosbarth ymarfer corff 20
Sawna 9

Ateb

  1. Yn gyntaf, gweithiwch allan cyfanswm nifer y cwsmeriaid:

    • 26 + 17 + 20 + 9 = 72

    Nawr gweithiwch allan nifer y graddau sy’n cynrychioli cwsmer:

    • 360˚ ÷ 72 = 5˚ per customer

Tabl 8(b)
Gweithgaredd Nifer y cwsmeriaid Nifer y graddau
Nofio 26 26 × 5 = 130˚
Campfa 17 17 × 5 = 85˚
Dosbarth ymarfer corff 20 20 × 5 = 100˚
Sawna 9 9 × 5 = 45˚

Nawr defnyddiwch y wybodaeth hon i luniadu eich siart cylch. Dylai edrych rhywbeth fel hyn:

Described image
Ffigur 13 Siart cylch ar gyfer gweithgareddau cwsmeriaid mewn canolfan hamdden
  1. Mae’r tabl isod yn dangos gwerthiannau cwmni Brechdanau Bethan mewn blwyddyn. Lluniadwch siart cylch i ddangos y data. Cewch luniadu’r siart cylch â llaw neu ddefnyddio meddalwedd cyfrifiadurol i’w chreu.
Tabl 9(a)
Math o frechdan Gwerthiannau (000)
Caws a winwns/nionyn 20
Wy a berwr 17
Corgimwch 11
Cyw iâr y Coroni 12
Tiwna â mayonnaise 9
Ham 8
Cig eidion a thomato 13

Ateb

  1. Yn gyntaf, gweithiwch allan cyfanswm nifer y gwerthiannau brechdanau:

    • 20 + 17 + 11 + 12 + 9 + 8 + 13 = 90 (000s)

    Nawr gweithiwch allan nifer y graddau sy’n cynrychioli pob gwerthiant:

    • 360 ÷ 90 = 4˚ per sale

Tabl 9(b)
Math o frechdan Gwerthiannau (000) Nifer y graddau
Caws a winwns/nionyn 20 20 × 4 = 80°
Wy a berwr 17 17 × 4 = 68°
Corgimwch 11 11 × 4 = 44°
Cyw iâr y Coroni 12 12 × 4 = 48°
Tiwna a mayonnaise 9 9 × 4 = 36°
Ham 8 8 × 4 = 32°
Cig eidion a thomato 13 13 × 4 = 52°
  • Nawr defnyddiwch y wybodaeth hon i luniadu eich siart cylch. Dylai edrych rhywbeth fel yr un isod.

Described image
Ffigur 14 Brechdanau Bethan – gwerthiannau mewn blwyddyn (000)

Nawr eich bod yn gallu lluniadu siart cylch yn gywir, mae’n bryd edrych ar sut i’w ddehongli. Ni fyddwch yn gweld y gwir ddata bob tro. Efallai mai’r cyfan a roddir ichi yw’r cyfanswm a gynrychiolir gan y siart neu ddarn o’r siart, a’r onglau ar y siart cylch ei hun. Mae’n ddefnyddiol gwybod sut i ddefnyddio’ch sgiliau mathemateg i weithio allan y gwir ffigurau.

Dyma nodyn atgoffa o raddau cylch, a fydd yn ddefnyddiol pan fyddwch yn darllen data o siartiau cylch.

Described image
Ffigur 15 Graddau cylch

Yn byw yng Nghymru? Rhyddhewch eich uchelgais gyda chwrs rhan-amser â thâl gyda'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

Gyda grantiau hyd at £4,500* i helpu gyda chostau byw, a benthyciadau ffioedd dysgu i dalu ffioedd cwrs, nawr yw'r amser i gymryd y cam nesaf.

Mwy o wybodaeth

*Mae rheolau cymhwysedd yn berthnasol ar gyfer cymorth ariannol.