Mynd i'r prif gynnwys

Ynghylch y cwrs am ddim hwn

Awdur

Dewch yn fyfyriwr gyda’r Brifysgol Agored

Lawrlwytho'r cwrs hwn

Rhannu'r cwrs am ddim hwn

Egwyddorion ac arferion addysg heddwch
Egwyddorion ac arferion addysg heddwch

Dechrau'r cwrs am ddim hwn nawr. Crëwch gyfrif a mewngofnodwch. Cofrestrwch a chwblhewch y cwrs am ddatganaid o'ch cyfranogiad neu fathodyn digidol am ddim os ydynt ar gael.

3.2 Cydnabod anghenion

Wrth wraidd y rhan fwyaf o wrthdaro mae anghenion heb eu diwallu (Cartwright, 2019). Mae gallu rheoli eich emosiynau mewn sefyllfaoedd heriol o wrthdaro yn gallu cynorthwyo’r gwaith ymarferol o reoli gwrthdaro, ond mae meithrin heddwch yn y tymor hwy yn golygu mwy na hyn. Er enghraifft, gall rheoli’r emosiynau cryf a’r trallod a achosir gan fwlio helpu’r rhai yr effeithir arnynt i ymdopi â’r sefyllfa maent ynddi, ond ni ddylai hyn dynnu oddi ar waith i sicrhau yr eir i’r afael â bwlio a bod cymunedau addysgol yn diwallu angen pob aelod i deimlo’n ddiogel a’u bod yn cael eu gwerthfawrogi. Mae gweithio gydag ymdeimlad cryfach o anghenion sy’n cael eu teimlo’n ddwfn yn cysylltu heddwch a llesiant unigolion â’r gymuned ehangach, gan y gall helpu pobl i sylwi ar wrthdaro a mynd at wraidd y mater.

Mae datrys gwrthdaro yn y tymor hir yn golygu tynnu haenau’n ôl er mwyn dod i ddeall yr anghenion nad ydynt yn cael eu diwallu sy’n effeithio’n fawr ar lesiant y rhai sy’n rhan o’r gwrthdaro. Datblygwyd Ffigur 4 gan Addysg Heddwch y Crynwyr. Mae’n defnyddio trosiad haenau nionyn i helpu unigolion i feddwl drwy haenau gwrthdaro i gyrraedd yr anghenion heb eu diwallu sy’n gallu bodoli wrth wraidd y mater.

Y ddelwedd a ddisgrifir
Ffigur 4 Diagram nionyn yn dangos haenau o wrthdaro

Mae’r addysgwr heddwch Isabel Cartwright yn defnyddio’r trosiad hwn i gynnig enghraifft o sut gall angen heb ei ddiwallu fod wrth wraidd gwrthdaro:

…dechreuodd y ddadl pan wthiais ei gwaith oddi ar y ddesg’ (GWEITHRED); ‘Roeddwn i’n meddwl ei bod hi’n haeddu hynny’ (MEDDWL); ‘Roeddwn i’n teimlo wedi fy mrifo ac yn ddig ei bod hi wedi chwerthin ar fy syniadau’ (TEIMLO); ‘Roeddwn i angen i rywun wrando arnaf’ (ANGEN).

(Cartwright, 2019, t. 20)

Gall anghenion fod yn unrhyw beth o’r awydd am degwch a chydraddoldeb a drafodwyd yn Sesiwn 1 y cwrs hwn, i ymarferoldeb bwyd, dŵr a lloches, neu’r angen am hunangyflawniad, cydnabyddiaeth a chariad. Er mwyn i gymunedau ysgol feithrin cysylltiadau heddychlon cryf, gall pob aelod ddysgu deall eu hanghenion eu hunain ac anghenion pobl eraill, gan eu galluogi i gynnal eu llesiant a meithrin heddwch yn eu cymuned.