5.2 Dysgu gwrthsefyll anghyfiawnder
Yn Lloegr, mae Ysgol Elizabeth Garrett Anderson yn Llundain yn gweithio’n galed i gynnal amgylchedd dysgu cadarnhaol a gwrth-hiliol. Esboniodd y pennaeth Sarah Beagley i’r Crynwyr ym Mhrydain bwysigrwydd addysgu am faterion y gellid eu hystyried yn rhai heriol. Dyma sydd ganddi i’w ddweud am ei disgyblion:
Maent yn byw mewn cymunedau lle maent yn delio â thrais, maent yn delio â hiliaeth. Er na all yr ysgol o reidrwydd newid yr hyn sydd y tu allan i'w gatiau, ein nod clir oedd dweud y bydd rhywbeth yn wahanol yn yr ysgol hon, yn y lle hwn, yn y gymuned hon.
Gweithgaredd 5 Dysgu am anghyfiawnder
Gwyliwch y fideo a ganlyn o weithdy sy'n mynd i'r afael â materion dosbarth, hil a rhywioldeb yn Ysgol Elizabeth Garrett Anderson.
Wrth i chi wylio, meddyliwch am y canlynol:
- Sut mae staff yr ysgol yn ymddwyn fel modelau rôl ar gyfer y bobl ifanc?
- Pa gymwyseddau heddwch mae’r bobl ifanc yn eu datblygu?

Transcript: Fideo 4
[SŴN TORF]
Sylwad
Ategwyd gwaith yr athro dosbarth Niquelle Latouche gyda'i myfyrwyr gan ethos dyfnach o gymuned yr ysgol gyfan, gan gynnwys ei pholisïau gwrth-hiliol cryf. Yn y fideo, fe welsoch Latouche yn cyflwyno geirfa i siarad am hunaniaeth. Roedd hi'n agored am y dewis iaith ar gyfer y sesiwn, gan greu lle i fyfyrwyr feddwl yn ddwys am ystyron y termau a ddefnyddir. Roedd y sesiwn a gynlluniwyd yn ofalus yn fodd i Latouche roi sylw manwl i ymatebion y bobl ifanc ac adeiladu arnynt. Roedd awyrgylch o barch at y naill a’r llall, ac roedd parodrwydd yr athro i wrando a bod yn agored yn cyfrannu at hyn.
Modelodd Latouche nifer o gymwyseddau heddwch, gan ddangos hunanymwybyddiaeth a balchder yn ei hunaniaeth, yn ogystal â pharch ati hi ei hun ac eraill wrth ymgysylltu â'i myfyrwyr. Gwahoddwyd myfyrwyr i feddwl yn feirniadol wrth iddynt archwilio eu rhagdybiaethau. Siaradodd Latouche am ba mor agored i niwed oedd yr addysgwr i siarad â'u myfyrwyr fel hyn, ond roedd sylwadau'r myfyrwyr ar y sesiwn yn dangos sut roedd ei dull yn hwyluso eu hymgysylltiad.
Dangosodd y fideo i’r myfyrwyr fyfyrio ar eu rhagdybiaethau eu hunain a pham y gallent fod yn rhan o’u cymeriad. Roedd y myfyrdodau hyn wedi arwain rhai o'r bobl ifanc i feddwl am fraint, gan greu gwell dealltwriaeth o brofiadau a oedd yn wahanol i'w profiadau eu hunain.