Mặc dù thời gian vật nuôi phải trải qua các thao tác như vận chuyển, dồn cá hoặc xử lý trước khi giết mổ tương đối ngắn so với toàn bộ chu kỳ sản xuất, những quá trình này vẫn có thể gây ra nguy cơ tổn thương, căng thẳng và tử vong ở mức tương đương, thậm chí cao hơn so với các giai đoạn khác. Bên cạnh đó, việc thao tác và vận chuyển động vật thủy sản sống thường là những công đoạn khó tránh khỏi trong quá trình sản xuất. Nhiều vấn đề phúc lợi liên quan đến các thao tác này thực chất là dạng nghiêm trọng hơn của những yếu tố đã được đề cập trước đó trong học phần, do chúng diễn ra trong các điều kiện đặc biệt nhạy cảm. Những điều kiện này có thể bao gồm mật độ tập trung cao trong không gian chật hẹp; chất lượng nước suy giảm nhanh do sự tích tụ CO₂ và amoniac; nhiệt độ khó kiểm soát; nguy cơ lây lan mầm bệnh; và chấn thương do thao tác không phù hợp.

Video dưới đây minh họa một số ví dụ về việc thu bắt cá bằng lưới trong quá trình chăm sóc và quản lý đàn nuôi. Đối với từng trường hợp được trình bày, hãy xác định các nguy cơ đối với phúc lợi động vật, đánh giá những biện pháp quản lý hiện đang được áp dụng và đề xuất các giải pháp bổ sung nhằm bảo đảm mức phúc lợi tối ưu cho cá. Lưu ý: Video không có âm thanh. (có thể tải xuống phần mô tả nội dung tại đây).

Dồn cá trước khi thực hiện các thao tác quản lý có thể là một trong những tác nhân gây căng thẳng nghiêm trọng nhất đối với động vật thủy sản nuôi. Quá trình này có thể làm giảm nồng độ oxy hòa tan, suy giảm chất lượng nước, đồng thời làm tăng nguy cơ tổn thương do cá cọ xát vào nhau hoặc vào thiết bị và phản ứng mạnh khi bị thu bắt bằng lưới. Cần lưu ý rằng các yêu cầu về chất lượng nước nhằm bảo đảm phúc lợi có thể khác biệt đáng kể giữa các loài. Bên cạnh đó, thời gian vận chuyển cũng là một yếu tố đặc biệt quan trọng, nhất là khi cá được vận chuyển trong hệ thống kín hoặc trong điều kiện không có nước.

Video dưới đây minh họa một số quy trình chăm sóc và quản lý đàn cá giống. Đối với từng trường hợp được trình bày, hãy xác định các nguy cơ đối với phúc lợi động vật, đánh giá những biện pháp quản lý hiện đang được áp dụng, đồng thời đề xuất các giải pháp bổ sung nhằm bảo đảm mức phúc lợi tối ưu cho cá. Lưu ý: Video không có âm thanh. (có thể tải xuống phần mô tả nội dung tại đây)

Bên cạnh việc dồn cá, các thao tác như bơm chuyển, thu bắt, cố định, phân cỡ và đưa cá lên phương tiện vận chuyển đều có thể làm tổn thương lớp biểu mô bề mặt. Tổn thương này làm suy yếu các hàng rào bảo vệ vật lý và hóa học quan trọng, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Ở nhiều loài thủy sản, lớp biểu mô còn giữ vai trò thiết yếu trong quá trình điều hòa áp suất thẩm thấu và hỗ trợ khả năng vận động. Việc ngừng cho ăn trước khi vận chuyển, sau đó chuyển cá sang một môi trường hoàn toàn mới, cũng có thể tạo thêm áp lực đối với vật nuôi. Ngoài ra, cần tránh để những cá thể nằm ở đáy lưới, xô cân hoặc bể chứa phải chịu sức ép quá lớn từ các cá thể phía trên. Trong trường hợp thời gian thao tác kéo dài, có thể cân nhắc sử dụng thuốc an thần hoặc thuốc gây mê ở mức độ phù hợp nhằm hạn chế phản ứng căng thẳng.

Video dưới đây minh họa quy trình thu nhận giao tử từ cá hồi vân bố mẹ để sản xuất trứng đã thụ tinh. Đối với trường hợp này, hãy xác định các nguy cơ đối với phúc lợi động vật, đánh giá những biện pháp quản lý hiện đang được áp dụng và đề xuất các giải pháp bổ sung nhằm bảo đảm mức phúc lợi tối ưu cho cá. Lưu ý: Video không có âm thanh. (có thể tải xuống phần mô tả nội dung tại đây)

Một vấn đề đáng quan ngại trong các quy trình diễn ra trong thời gian ngắn là cá có thể phải tiếp xúc đồng thời hoặc liên tiếp với nhiều tác nhân gây căng thẳng. Sự tích lũy của các tác nhân này có thể dẫn đến phản ứng stress sinh lý nghiêm trọng, mặc dù phần lớn tác động bất lợi hoàn toàn có thể được giảm thiểu hoặc phòng tránh thông qua các biện pháp quản lý phù hợp. Nếu không được kiểm soát, những tác nhân này có thể kích hoạt phản ứng stress thần kinh – nội tiết, làm tăng nồng độ cortisol trong máu. Khi tình trạng stress kéo dài, chức năng miễn dịch và khả năng chống chịu bệnh của động vật có thể bị suy giảm. Vì vậy, việc đào tạo nhân viên có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hạn chế các nguy cơ đối với phúc lợi trong những quy trình mà sự can thiệp trực tiếp lên vật nuôi là không thể tránh khỏi.