Hệ thần kinh của các loài thủy sinh rất đa dạng, dẫn đến sự khác biệt về khả năng nhận thức và các quá trình tâm thần giữa các loài. Để phân biệt rõ ràng các mức độ nhận thức này, điều quan trọng cần phải làm rõ định nghĩa cho các thuật ngữ:

Nhận thức: 
Chỉ các quá trình liên quan đến việc tiếp nhận, xử lý và chuyển đổi thông tin cảm giác từ môi trường thành thông tin mà động vật có thể hiểu, học hỏi và ghi nhớ (tức là khả năng hình thành một mô hình nhận thức về môi trường xung quanh)..

Nhận biết:

Khả năng phát hiện hoặc nhận biết các sự kiện, vật thể hoặc các kích thích cảm giác và phản ứng phù hợp. Điều này không nhất thiết đồng nghĩa với việc cá thể hiểu được bản chất của những sự kiện đó, cũng như không ám chỉ khả năng cảm nhận, tri giác hoặc trải nghiệm ở mức độ chủ quan.

Ý thức:

Là thuật ngữ bao quát dùng để mô tả các mức độ nhận biết khác nhau ở sinh vật. Ý thức có thể được xem là một phổ liên tục, từ mức độ nhận biết cơ bản về môi trường xung quanh đến mức độ cao hơn, bao gồm cả tư duy phản ánh.

Tri giác:
Một cấp độ cao hơn, phức tạp, riêng tư hơn của ý thức, bao gồm những trải nghiệm và suy nghĩ mang tính chủ quan và riêng tư. Cá thể có tri giác không chỉ nhận biết môi trường xung quanh mà còn nhận thức được chính bản thân mình trong mối liên hệ với môi trường đó. Sự “tự nhận thức” này cho phép cá thể hiểu không chỉ môi trường xung quanh mà còn ý nghĩa của môi trường đó đối với chính bản thân nó. Điều này đồng nghĩa với việc cá thể có khả năng trải nghiệm các trạng thái chủ quan (bao gồm những trải nghiệm đau khổ hay khoái cảm).

Hiện vẫn còn nhiều tranh luận về việc liệu động vật có cần đạt đến một mức độ ý thức nhất định, hoặc thậm chí phải có tri giác, thì phúc lợi của chúng mới được xem xét hay không. Nếu có thể kết luận rằng các loài thủy sản nuôi có tri giác, tức là có khả năng cảm nhận khoái cảm và đau khổ, thì phúc lợi của chúng sẽ là một vấn đề cần được quan tâm.

Video dưới đây minh họa một cách đơn giản sự khác biệt giữa nhận thức (cognition) và tri giác (sentience).

Lưu ý: Video này được liên kết từ nguồn bên thứ ba chỉ nhằm mục đích minh họa. Mọi quyền sở hữu trí tuệ, bản quyền và quyền quản lý nội dung đều thuộc về đơn vị phát hành gốc.