Các yếu tố nội tại bao gồm những sự mất cân bằng hoặc rối loạn chức năng của cơ thể, xảy ra một cách tự nhiên hoặc do các tác động từ dinh dưỡng, môi trường hay tình trạng sức khỏe, dẫn đến những trải nghiệm có ý nghĩa sống còn (ví dụ: thiếu oxy hòa tan, đói, đau, bệnh tật). Những trải nghiệm này thúc đẩy động vật thực hiện các hành vi nhằm đảm bảo các nguồn tài nguyên duy trì sự sống (ví dụ: oxy hòa tan, thức ăn, nơi trú ẩn) hoặc làm giảm các tình huống đe dọa tính mạng (ví dụ: bị thương, thiếu oxy hòa tan, nhiễm trùng). Những trải nghiệm liên quan đến sự sống còn mang tính tiêu cực và cường độ dao động từ rất tiêu cực đến trung tính (Hình 1.1). Các yếu tố bên ngoài tạo ra những trải nghiệm theo hoàn cảnh cụ thể, từ rất tiêu cực đến rất tích cực. Những trải nghiệm này có thể bao gồm:

- Nhận thức của động vật về mức độ đe dọa (từ thấp đến cao) hoặc mức độ kích thích (hoặc là dễ chịu, hoặc ít được kích thích)

- Sự hạn chế hoặc dễ dàng trong di chuyển

- Sự cô lập xã hội hoặc cơ hội tương tác với đồng loại (ví dụ: trong lĩnh vực hành vi)

Hình 1.1: Tình trạng phúc lợi của động vật (ví dụ: cá/tôm) phụ thuộc vào trải nghiệm (từ tiêu cực đến tích cực) mà chúng có khi phản ứng với các yếu tố bên trong và bên ngoài. (Nguồn: các tác giả)Show description Một sơ đồ dạng văn bản minh họa rằng phúc lợi động vật tồn tại trên một phổ liên tục, từ tiêu cực, trung tính đến tích cực, tùy thuộc vào các yếu tố khác nhau.
Ở phía trên là một hộp dài đại diện cho trải nghiệm phúc lợi của động vật trước các tác động từ những yếu tố bên trong và bên ngoài.
Từ hộp này có ba mũi tên hướng xuống, dẫn tới ba hộp được ghi lần lượt (từ trái sang phải) là Tiêu cực, Trung tính và Tích cực.
Từ ba hộp này, các mũi tên tiếp tục hướng xuống một hộp ngang khác, đại diện cho trạng thái phúc lợi của động vật như một phản ứng trước ảnh hưởng của các yếu tố bên trong và bên ngoài.
Cuối cùng, từ hộp này có các mũi tên hướng xuống ba ô văn bản riêng biệt, lần lượt được ghi là Phúc lợi kém, Phúc lợi trung tính và Phúc lợi tốt.

Ví dụ, khi cá hoặc tôm cần môi trường đa dạng, phong phú (ví dụ: giá thể tự nhiên/nhân tạo), chỉ có trải nghiệm phúc lợi tích cực và trạng thái phúc lợi tốt nếu giá thể phù hợp, được lắp đặt trong bể hoặc ao nuôi. Việc không áp dụng phương pháp cắt cuống mắt trong các trại sản xuất tôm giống cũng được xem là một thực hành góp phần cải thiện phúc lợi động vật do tác động tích cực của nó đối với phúc lợi của tôm bố mẹ và thế hệ tôm non, giúp giảm căng thẳng và giảm nguy cơ mắc bệnh.

Nhìn chung, việc duy trì phúc lợi động vật ở mức tốt trong suốt quá trình sản xuất mang lại nhiều lợi ích cho người nuôi, có thể giảm nguy cơ mắc bệnh, tăng sản lượng và cải thiện năng suất, từ đó đem tới các lợi ích về kinh tế. Trước khi giết mổ, gây mê cũng là hình thức cải thiện phúc lợi động vật, có thể nâng cao chất lượng sản phẩm. Cuối cùng, việc đảm bảo phúc lợi động vật tốt có thể giúp giảm bớt các mối quan ngại của công chúng (ví dụ: người tiêu dùng, tổ chức phi chính phủ, tổ chức chứng nhận) và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chứng nhận cũng như cải thiện khả năng tiếp cận thị trường.