1.1 การกำหนดนิยามสวัสดิภาพของสัตว์

สวัสดิภาพของสัตว์เป็นเรื่องที่ซับซ้อนมีหลายแง่มุมและยังคงมีข้อโต้แย้งกันอย่างต่อเนื่องระหว่างนักวิจัย นักวิทยาศาสตร์ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่นๆ เกี่ยวกับวิธีการกำหนดนิยามสวัสดิภาพที่ดีที่สุดเพื่อให้ได้กรอบความคิดที่มีความพอดี สมดุลและครอบคลุมทุกสิ่งเป็นที่ยอมรับร่วมกันมากขึ้น การกำหนดนิยามและวางกรอบแนวความคิดเรื่องสวัสดิภาพในงานวิจัยและโครงการต่างๆ มีผลอย่างมากต่อวิธีการประเมินและส่งเสริมสวัสดิภาพของสัตว์ ดังนั้นขั้นตอนนี้จึงเป็นขั้นตอนแรกที่มีความสำคัญยิ่ง

แนวคิดในการกำหนดนิยามทางสวัสดิภาพสามารถแบ่งออกเป็น 3 ด้าน ซึ่งได้แก่ ด้านการทำงานของร่างกาย ด้านความเป็นอยู่ตามธรรมชาติ และ ด้านอารมณ์ความรู้สึก

1)     1) แนวคิดด้านการทำงานของร่างกาย (Biological functioning-based) มุ่งเน้นที่ความสามารถของสัตว์ในการปรับ ตัวทางร่างกายให้เข้ากับสภาพแวดล้อม ตลอดจนการรักษาไว้ซึ่งระบบการทำงานของร่างกายและพฤติกรรมให้อยู่ในภาวะปกติ เพื่อให้สัตว์มีสุขภาพที่ดีและมีการเจริญเติบโตเพียงพอ         

       2) แนวคิดด้านความเป็นอยู่ตามธรรมชาติ (Nature-based) มุ่งเน้นไปที่ความสามารถของสัตว์ในการดำเนินชีวิตได้ตามธรรมชาติ โดยสัตว์สามารถแสดงพฤติกรรมตามสัญชาตญาณในธรรมชาติที่เป็นลักษณะเฉพาะของชนิดหรือสายพันธุ์นั้นๆ ได้อย่างมีอิสระ (โดยที่สัตว์มีข้อจำกัดน้อยที่สุด)และอยู่ภายใต้สภาพแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติมากที่สุด 

        3) แนวคิดด้านอารมณ์ความรู้สึก (A feelings-based) มุ่งเน้นไปที่สภาวะทางจิตใจและความรู้สึกภายใน/ภาวะทางอารมณ์ของสัตว์ โดยถือว่าสัตว์จะมีสวัสดิภาพที่ดีเมื่อพวกมันไม่ต้องเผชิญกับอารมณ์ด้านลบ (เช่น การเจ็บปวด/การหวาดกลัว/การเครียด ทุกข์ทรมาน) ที่เกิดขึ้นติดต่อกันยาวนาน และสัตว์นั้นยังสามารถรับรู้ถึงความสุขได้ด้วย

โดยทั่วไป สวัสดิภาพของสัตว์หมายถึงสภาวะทางร่างกายและจิตใจของสัตว์ตัวหนึ่งๆที่สัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมรอบตัวทั้งในช่วงการดำรงชีวิตอยู่และการตาย ด้วยเหตุนี้ จึงถือว่าสัตว์จะมีสวัสดิภาพที่ดีได้ถ้าหากสัตว์นั้นมีสุขภาพดี มีความสุขสบาย ได้กินอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วน มีความปลอดภัย ไม่ประสบกับความทุกข์ทรมานจากภาวะที่ไม่พึงประสงค์ เช่น การเจ็บปวด การหวาดกลัว การเครียดทุกข์ทรมาน และสามารถแสดงพฤติกรรมที่มีความสำคัญต่อภาวะทางร่างกายและจิตใจได้ด้วย นอกจากนี้ สวัสดิภาพที่ดียังหมายถึงสภาวะที่สัตว์มีสุขภาพแข็งแรงดีและได้รับการตอบสนองในสิ่งที่พวกมันต้องการด้วย

วิดีโอถัดไปนี้ องค์กรการกุศลและสวัสดิภาพสัตว์ระดับนานาชาติ (Compassion in World Farming) ได้นำเสนอแนวคิดทั่วไปเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในบริบทของสัตว์บก - คุณสามารถระบุประเด็นที่เกี่ยวข้องในบริบทของการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำได้หรือไม่

หมายเหตุ: วิดีโอจากแหล่งภายนอกนี้นำมาใช้เพื่อประกอบการนำเสนอเท่านั้น ลิขสิทธิ์และการควบคุมดูแลทั้งหมดเป็นขององค์กรผู้                     ผลิตวิดีโอต้นฉบับโดยสิ้นเชิง

ในวิดีโอถัดไปนี้ ดร. ทิโมธี ไวส์ (Dr Timothy Wiese) จะอธิบายในเชิงลึกถึงแนวทางที่เราจะสามารถดูแลสวัสดิภาพของสัตว์น้ำได้อย่างไร โดยเนื้อหาวิดีโอนี้ครอบคลุมทั้ง 3 ด้านที่ได้กล่าวไปข้างต้น พร้อมยกตัวอย่างอธิบายเพิ่มเติมในหน่วยการเรียนรู้นี้ด้วย ซึ่งวิดีโอนี้บันทึกภาพจากการประชุมเชิงปฏิบัติการที่จัดขึ้น ณ วิทยาลัยการประมงและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ มหาวิทยาลัยเกิ่นเทอ (Can Tho University) ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2567

ดาวโหลดคำบรรยายวีดีโอ ในรูปแบบข้อความหรือข้อความที่ระบุเวลา

ดาวโหลดสไลด์พร้อมคำบรรยายของผู้บรรยาย ( PDF (PDF document1.2 MB) )

Last modified: Wednesday, 23 September 2026, 2:35 AM