ปัจจัยภายใน ประกอบด้วยความไม่สมดุล/ ความผิดปกติทางสภาวะการทำงานของร่างกาย ซึ่งอาจเกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติหรือถูกกระตุ้นขึ้น (เช่น โภชนาการ สิ่งแวดล้อม และสุขภาพ) และมีผลทำให้สัตว์ประสบกับวิกฤตการณ์ที่สำคัญเพื่อการเอาชีวิตรอด (เช่น การขาดอากาศหายใจ การหิวกระหาย  การเจ็บปวด หรือการเจ็บป่วย) ประสบการณ์เหล่านี้จะกระตุ้นให้สัตว์แสดงพฤติกรรมต่างๆเพื่อค้นหาปัจจัยที่ทำให้สามารถดำรงชีวิตอย่างปลอดภัย (เช่น ออกซิเจนที่ละลายอยู่ในน้ำ อาหาร ที่อยู่อาศัย) หรือแสดงพฤติกรรมเพื่อลดสถานการณ์ที่เป็นอันตรายต่อชีวิต (เช่น การบาดเจ็บ การขาดออกซิเจนที่ละลายอยู่ในน้ำ หรือการติดเชื้อ) ให้เหลือน้อยที่สุด ทั้งนี้ 'วิกฤตการณ์ในการเอาชีวิตรอด" มักเป็นประสบการณ์เชิงลบและระดับความรุนแรงของอารมณ์ความรู้สึกดังกล่าวมักจะอยู่ในช่วงตั้งแต่ด้านที่เป็นลบอย่างมากไปจนถึงด้านที่เป็นกลาง (ภาพที่ 1.1) ปัจจัยภายนอก จะก่อให้เกิดประสบการณ์เฉพาะตามบริบท ซึ่งมีระดับตั้งแต่ด้านที่เป็นลบอย่างมากไปจนถึงด้านที่เป็นบวกอย่างมาก โดยปัจจัยเหล่านี้อาจรวมถึง:

- การรับรู้ของสัตว์ต่อระดับของภัยคุกคาม (ตั้งแต่ระดับต่ำไปจนถึงสูง) หรือระดับของการกระตุ้น (กล่าวคือการกระตุ้นในระดับที่พึงพอใจหรือขาดการกระตุ้น หรือมีการกระตุ้นน้อยไป)

- ข้อจำกัดหรือความอิสระในการเคลื่อนไหว

- การถูกแยกออกจากฝูงหรือโอกาสในการปฏิสัมพันธ์กับสัตว์อื่น (กล่าวคือ ขอบเขตด้านพฤติกรรม)

ภาพที่ 1.1 สถานะทางสวัสดิภาพของสัตว์ (เช่น กุ้งหรือปลา) ตั้งแต่ระดับด้านที่เป็นที่ลบไปจนถึงด้านที่เป็นบวก ซึ่งขึ้นอยู่กับประสบการณ์ที่เกิดขึ้นต่อสัตว์ ในการตอบสนองต่อผลกระทบจากปัจจัยภายในและภายนอก (ที่มา: คณะผู้เขียน)

Show description A text-based diagram indicating welfare can be in a continuum from negative through neutral to positive depending on different factors. It has a long box at the top representing an animal's welfare experience in response to internal and external factors. Three arrows come down from this to boxes (from left to right) marked Negative, Neutral and Positive. Arrows downward from these lead to another horizontal box which represents an animal's welfare state in response to the effect of the internal and external factors. Downward arrows from this box leads to separate text shapes from left to right labelled Bad welfare, Neutral welfare and Good welfare.

ตัวอย่างเช่น ปลาหรือกุ้งมีความต้องการให้มีการเสริมสภาพสิ่งแวดล้อม (เช่น วัสดุหลบซ่อนที่เป็นธรรมชาติ/สิ่งประดิษฐ์ที่ทำขึ้น) ซึ่งปลาหรือกุ้งจะแสดงออกถึงประสบการณ์ทางสวัสดิภาพด้านที่เป็นบวกและจะมีสถานะทางสวัสดิภาพที่ดีก็ต่อเมื่อมีการจัดเตรียมวัสดุอย่างเหมาะสมไว้ในตู้หรือบ่อเลี้ยงเท่านั้น ในทำนองเดียวกัน การยกเลิกการตัดก้านตากุ้ง (non-ablation) ในเพาะพันธุ์ลูกกุ้งได้รับการยอมรับว่าเป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อสวัสดิภาพสัตว์ในระดับสูงเนื่องจากส่งผลดีด้านที่เป็นบวกต่อสวัสดิภาพพ่อแม่พันธุ์กุ้งและลูกกุ้ง ทำให้กุ้งมีความเครียดน้อยลงและลดความไวต่อการเกิดโรคของกุ้งด้วย

โดยรวมแล้ว การรักษามาตรฐานสถานะทางสวัสดิภาพของสัตว์ให้อยู่ในระดับดีตลอดช่วงระยะเวลาเลี้ยง นอกจากจะเป็นผลดีต่อฟาร์มเลี้ยงแล้ว ยังสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคได้ และสามารถเพิ่มผลผลิตหรือประสิทธิภาพในการผลิตซึ่งนำไปสู่ประโยชน์ทางเศรษฐกิจอีกด้วย นอกจากนี้ การปรับปรุงสวัสดิภาพของสัตว์ก่อนทำให้หมดสติและก่อนเข้าสู่กระบวนการฆ่านั้นยังสามารถเพิ่มคุณภาพของผลิตภัณฑ์ได้ และท้ายที่สุด การใส่ใจในเรื่องสวัสดิภาพของสัตว์ที่ดีสามารถลดความกังวลของสาธารณชนได้ (เช่น ผู้บริโภค องค์กรภาคเอชนที่ไม่แสวงหากำไร หรือหน่วยงานที่ออกใบรับรองมาตรฐาน) ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวกในการรับรองมาตรฐานและเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงตลาดได้มากขึ้น