เนื่องจากสัตว์น้ำแต่ละชนิดมีระบบประสาทที่หลากหลาย จึงส่งผลให้ศักยภาพทางจิตใจ/กระบวนการรับรู้ (Mental/Cognitive capabilities) ของสัตว์เหล่านี้มีความหลากหลายตามไปด้วย ดังนั้น เพื่อช่วยในการจำแนกความแตกต่างของศักยภาพทางจิตใจที่หลากหลายนี้ จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่จะต้องมีการกำหนด 'คำนิยามเชิงปฏิบัติการ' (Working definitions) ของคำศัพท์ต่อไปนี้ให้ชัดเจน

กระบวนการรับรู้และการเรียนรู้ของสัตว์ (Cognition)

หมายถึง กระบวนการทางจิตใจในวงกว้างในการรับรู้ ประมวลผล และแปลงข้อมูลจากการสัมผัสรับรู้ (ประสาทสัมผัส) ในสิ่งแวดล้อมรอบตัว ให้กลายเป็นข้อมูลที่สัตว์สามารถเข้าใจ เรียนรู้ และจดจำได้ (นั่นคือ ความสามารถของสัตว์ในการสร้างกรอบความคิดรับรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมรอบตัว)

ความตระหนักรู้ (Awareness)

ความสามารถของสัตว์ในการรับรู้ต่อเหตุการณ์ วัตถุ หรือรูปแบบการรับสัมผัสและการตอบสนองต่อสิ่งเหล่านั้นได้อย่างเหมาะสม ซึ่งไม่ได้หมายความว่าสัตว์จะต้องมีความเข้าใจต่อเหตุการณ์เหล่านั้น และไม่ได้หมายความรวมถึงความสามารถในการรู้สึก การรับรู้ หรือมีประสบการณ์ที่เกิดขึ้นภายในจิตใจของสัตว์ตัวนั้นๆเอง (ที่ไม่ใช่แค่กลไกการตอบสนองของร่างกาย)

ความรู้สึกจิตสำนึกรับรู้/มีสติสัมปชัญญะรู้สึกนึกคิด (Consciousness)

เป็นคำศัพท์ที่ครอบคลุมวงกว้างที่อธิบายถึงระดับความตระหนักรู้ที่พบได้ในสิ่งมีชีวิตที่หลากหลาย ทั้งนี้ การมีความรู้สึกจิตสำนึกรับรู้/สติสัมปชัญญะรู้สึกนึกคิด สามารถมองได้ว่าเป็นลำดับความต่อเนื่อง (สเปกตรัม) ตั้งแต่ความตระหนักรู้ระดับพื้นฐานต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัว ไปจนถึงความตระหนักรู้ในระดับที่สูงขึ้นซึ่งเกี่ยวพันกับกระบวนการคิดไตร่ตรอง

ความสามารถในการรับรู้ความรู้สึก (Sentience)

ความรู้สึกจิตสำนึกรับรู้/สติสัมปชัญญะที่จำเพาะเจาะจงในระดับที่สูงขึ้น ซึ่งเกี่ยวพันกับประสบการณ์และความคิดที่เป็นส่วนตัวที่มีความซับซ้อนและเฉพาะตัวยิ่งขึ้น สิ่งนี้เป็นมากกว่าแค่การ 'ตระหนักรู้' ต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวเท่านั้น การที่สัตว์มีความรู้สึกรับรู้ได้นั้นยังเป็นการตระหนักรู้ด้วยตนเอง (Self-awareness) ต่อสิ่งแวดล้อมรอบๆตัว  ซึ่งการตระหนักรู้ในตนเองนี้เองที่ช่วยให้เกิดความเข้าใจต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัว และเข้าใจว่าสิ่งแวดล้อมเหล่านั้นมีความหมายต่อตัวมันเองอย่างไร ด้วยเหตุนี้ สัตว์ที่มีความรู้สึกรับรู้ จึงไม่ได้แค่รับรู้สิ่งรอบตัว แต่ยังสามารถรับรู้และมีความรู้สึกภายในจิตใจของมันเองได้ด้วย (เช่น รู้สึกเจ็บปวด ทรมาน หรือมีความสุข)

ยังคงมีข้อถกเถียงอย่างต่อเนื่องว่า สัตว์จะต้องมีระดับจิตสำนึกรับรู้/สติสัมปชัญญะรู้สึกนึกคิดในระดับหนึ่งก่อน หรือแม้กระทั่งถึงขั้นที่จะต้องมีความสามารถในการรับรู้ความรู้สึกก่อน จึงจะถือเป็นเงื่อนไขจำเป็นในการพิจารณาเรื่องสวัสดิภาพที่ดีของพวกมัน ทั้งนี้ ถ้าหากสามารถหาข้อสรุปได้ว่าสัตว์น้ำในฟาร์มเลี้ยงมีความสามารถในการรับรู้ความรู้สึกและสามารถรับรู้ถึงความสุขสบายและความทุกข์ทรมานได้แล้ว สวัสดิภาพของสัตว์เหล่านี้จึงเป็นสิ่งที่เราต้องให้ความสำคัญและใส่ใจ"

วิดีโอต่อไปนี้อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างความสามารถในการรับรู้ความรู้สึก(Sentience) และ กระบวนการรับรู้และการเรียนรู้ (Cognition)

หมายเหตุ: วิดีโอจากแหล่งภายนอกนี้นำมาใช้เพื่อประกอบการนำเสนอเท่านั้น ลิขสิทธิ์และการควบคุมดูแลทั้งหมดเป็นขององค์กรผู้ผลิตวิดีโอต้นฉบับโดยสิ้นเชิง