2.1 บทนำ
จากความหลากหลายอย่างมากของชนิดสายพันธุ์สัตว์น้ำที่เพาะเลี้ยง ทำให้หลักสูตรนี้ไม่สามารถครอบคลุมรายละเอียดข้อกำหนดด้านสวัสดิภาพเฉพาะของแต่ละชนิดสายพันธุ์ได้ แต่ไม่ว่าจะเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชนิดสายพันธุ์ใดก็ตาม มีปัจจัยสำคัญหลายประการที่ยังคงเป็นหัวใจหลักสำหรับการทำฟาร์มเลี้ยงปลาทุกรูปแบบ ภาพรวมโดยสรุปประเด็นที่สำคัญเกี่ยวกับแง่มุมต่างๆ ของการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่มีอิทธิพลต่อสวัสดิภาพของปลานั้น จะถูกนำมาอธิบายในหัวข้อต่อไป
สิ่งสำคัญอันดับแรกคือต้องตระหนักถึงความสำคัญของแต่ละปัจจัยและผลกระทบที่อาจมีต่อสวัสดิภาพโดยรวมของปลาที่เลี้ยงในฟาร์ม ทั้งขึ้นอยู่กับขนาดและความหนาแน่นของการเลี้ยงด้วย (เช่น เป็นการเลี้ยงแบบหนาแน่นหรือหรือเป็นการเลี้ยงแบบดั้งเดิมที่มีความหนาแน่นต่ำปล่อยตามธรรมชาติ เป็นการเลี้ยงแบบยังชีพหรือแบบเชิงพาณิชย์) นอกจากนี้ ถึงแม้จะเป็นปลาชนิดสายพันธุ์เดียวกันหรือในแต่ละตัว ก็ปลาเหล่านี้ยังมีความแตกต่างกันในการตอบสนองต่อปัจจัยต่างๆ เหล่านี้
ปัจจัยด้านสวัสดิภาพ (หรือ 'ข้อกังวล') เหล่านี้ สามารถแบ่งแยกได้เป็นสองประเภทคือ ปัจจัย (ข้อกังวล) ขั้นปฐมภูมิ (Ultimate) และปัจจัย (ข้อกังวล) ขั้นทุติยภูมิ (Proximate) โดยปัจจัยขั้นปฐมภูมิ (Ultimate) จะเกี่ยวกับแง่มุมต่างๆทางด้านสุขภาพกายที่มีความจำเป็นเร่งด่วนส่งผลโดยตรงต่อสวัสดิภาพและการมีชีวิตอยู่รอดของสัตว์โดยตรง เช่น การหายใจ การได้รับสารอาหาร และการรักษาความสมบูรณ์ของร่างกาย ส่วนปัจจัยขั้นทุติยภูมิ (Proximate) จะส่งผลผลลัพธิ์ของสวัสดิภาพของสัตว์ในระยะยาวเป็นหลัก (ซึ่งก็คือ คุณภาพชีวิตของมัน) ตัวอย่างเช่น การส่งเสริมให้สัตว์แสดงพฤติกรรมเพื่อช่วยการควบคุมร่างกายหรือความแข็งแรง หรือการเปิดโอกาสให้สัตว์แสดงพฤติกรรมสำรวจหรือหาที่หลบภัยเพื่อเพิ่มโอกาสในการหาอาหารหรือการพักผ่อน ปัจจัยบางประการมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสัตว์ในทุกช่วงวัย จึงจำเป็นต้องได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง (เช่น การกินอาหารหรือการหายใจ) ในขณะที่ความสำคัญของปัจจัยอื่นๆ (เช่น พฤติกรรมการสืบพันธุ์) อาจขึ้นอยู่กับช่วงวัยเฉพาะของชีวิต
ภาพที่ 2.1: แผนภาพแนวคิดในการระบุความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสวัสดิภาพของสัตว์ (ที่มา: คณะผู้เขียน) The diagram shows risk factors on the left and animal welfare on the right. Animal welfare is represented simply by outlines of fish and shrimp. The risk factors have icons. The top group represent husbandry practices and have icons representing feed, transport, health and slaughter. The lower group represent environmental factors and include sun, rain, temperature and predators. A double ended arrow shows linkages between husbandry practices and environmental factors. Further arrows link the husbandry practices and the environmental factors animal welfare (the fish and shrimp images on the right).
วิดีโอต่อไปนี้ อธิบายสั้นๆ เกี่ยวกับ ปัจจัย (ข้อกังวล) ขั้นทุติยภูมิ (Proximate) เปรียบเทียบกับ ปัจจัย(ข้อกังวล) ขั้นปฐมภูมิ (Ultimate)
หมายเหตุ: วิดีโอจากแหล่งภายนอกนี้นำมาใช้เพื่อประกอบการนำเสนอเท่านั้น ลิขสิทธิ์และการควบคุมดูแลทั้งหมดเป็นขององค์กรผู้ผลิตวิดีโอต้นฉบับโดยสิ้นเชิง