Pyliau o banig: beth ydyn nhw a beth allwch chi ei wneud amdanyn nhw
Pyliau o banig: beth ydyn nhw a beth allwch chi ei wneud amdanyn nhw

Dechreuwch y cwrs yma am ddim nawr. Crëwch gofrif a mewngofnodwch. Ar ôl o chi gwblhau cwrs byddwch yn derbyn datganiad cyfranogiad neu fathodyn digidol os oes un ar gael.

Cwrs am ddim

Pyliau o banig: beth ydyn nhw a beth allwch chi ei wneud amdanyn nhw

2.5 Rôl prosesu emosiynau

Hyd yma rydych wedi bod yn dysgu am fodel gwybyddol panig sy’n ceisio deall sut mae meddyliau (ee camddehongliadau trychinebus) ac ymddygiad (ee osgoi) yn gallu gwaethygu panig.

Damcaniaeth arall yw y gallai’r ffordd y mae pobl yn ymateb i'w hemosiynau fod yn allweddol yng nghyswllt anhwylder panig (Baker, 2011). Mae’r ddamcaniaeth hon yn awgrymu bod pobl sy’n profi anhwylder panig yn dueddol i wneud y canlynol:

  • ceisio rheoli eu hemosiynau drwy eu cuddio neu eu hatal
  • peidio â datgan (mewn geiriau neu weithredoedd) na rhannu eu teimladau gydag eraill
  • canolbwyntio ar y teimladau corfforol sy’n gysylltiedig ag emosiwn yn hytrach na chanolbwyntio ar yr emosiwn ei hun
  • cael trafferth labelu emosiynau
  • ddim yn cysylltu emosiynau â’r digwyddiadau sy’n eu hachosi.

Mae Baker yn dadlau bod y patrwm hwn o ddelio ag emosiynau’n dangos anhawster wrth brosesu emosiynau. Mae hefyd yn dadlau bod y ffordd hon o brosesu emosiynau’n arwain yn aml at y pwl o banig cyntaf y bydd unigolyn yn ei brofi oherwydd mae’r patrwm hwn o ddelio/beidio â delio ag emosiynau yn arwain at unigolyn yn methu â sylwi ei fod dan straen:

Mae straen, sy’n digwydd fisoedd cyn y pwl cyntaf o banig heb i’r dioddefwr sylwi yn aml, yn gallu adeiladu at lefel lle mae’n achosi pwl o banig yn hawdd. Er mwyn egluro hyn i gleifion yn ystod therapi seicolegol, dwi’n ei gymharu â dŵr yn adeiladu y tu ôl i argae. Mae’r dŵr yn codi’n araf dros ychydig o fisoedd ac mae’r pwysau’n adeiladu drwy’r amser. Ar bwynt penodol, bydd gormod o bwysau a bydd yr argae yn rhoi’n gyflym. Bydd colofnau enfawr o ddŵr yn saethu trwy’r argae sydd wedi torri gan achosi difrod i’r tir ymhellach draw. Mae panig yn debyg i hyn: mae’n gyflym ac yn ddinistriol. Heb i’r dioddefwr wybod, mae’r pwysau wedi bod yn adeiladu ers wythnosau a misoedd. Mae’n ymddangos bod y pwl o banig yn digwydd yn gyflym, ond dydy hynny ddim yn wir.

(Baker, 2011, t. 76)

Un elfen werthfawr y model diffyg prosesu emosiynau yn ystod panig yw ei fod yn awgrymu llwybr i wella anhwylder panig – dysgu strategaethau gwell ar gyfer prosesu emosiynau. Mae’r adran nesaf yn edrych ar hyn yn fanylach, gan ganolbwyntio ar ba gymorth sydd ar gael ar gyfer anhwylder panig.

dd803_2

Take your learning further371

Making the decision to study can be a big step, which is why you'll want a trusted University. The Open University has 50 years’ experience delivering flexible learning and 170,000 students are studying with us right now. Take a look at all Open University courses372.

If you are new to university level study, we offer two introductory routes to our qualifications. Find out Where to take your learning next?373 You could either choose to start with an Access courses374or an open box module, which allows you to count your previous learning towards an Open University qualification.

Not ready for University study then browse over 1000 free courses on OpenLearn375 and sign up to our newsletter376 to hear about new free courses as they are released.

Every year, thousands of students decide to study with The Open University. With over 120 qualifications, we’ve got the right course for you.

Request an Open University prospectus371