Mynd i'r prif gynnwys
header search
ahihi OpenLearn
OpenLearn
Menu
sticky search

Ynghylch y cwrs am ddim hwn

Dewch yn fyfyriwr gyda’r Brifysgol Agored

English

Lawrlwytho'r cwrs hwn

Rhannu'r cwrs am ddim hwn

Cynnwys y cwrs Cynnwys y cwrs
Oedraniaeth a gwahaniaethu ar sail oedran
Oedraniaeth a gwahaniaethu ar sail oedran

Dechrau'r cwrs am ddim hwn nawr. Crëwch gyfrif a mewngofnodwch. Ymrestrwch a chwblhewch y cwrs am ddatganaid o'ch cyfranogiad neu fathodyn digidol am ddim os ydynt ar gael.

Mwy o gyrsiau am ddim

3.1.1 Yn y cyfryngau

Mae gan y cyfryngau lawer o bŵer i ddylanwadu ar y ffordd rydym yn meddwl am oedran. Felly, mae’n bwysig bod y ffordd y caiff pobl hŷn eu cynrychioli yn deg ac yn gywir.

Mae hyn yn cynnwys defnyddio delweddau ac iaith sy’n adlewyrchu amrywiaeth eang o brofiadau, diddordebau a dyheadau pobl hŷn.

Ffigur 10: Oedraniaeth yng nghyfryngau’r DU
disgrifiad hir|Cuddio disgrifiad

Oedraniaeth yng nghyfryngau’r DU

Cliciwch ar yr eiconau isod i weld ffeithiau a ffigurau.

Mae tri eicon, o’r chwith i’r dde:

Yr eicon cyntaf: Ffôn clyfar: Daeth astudiaeth o iaith am bobl hŷn mewn cyhoeddiadau ar-lein yn 2021 i’r casgliad mai’r DU oedd y wlad fwyaf oedraniaethol o blith 20 o wledydd ar draws Ynysoedd Prydain, Gogledd America, Oceania, Asia, Affrica a’r Caribî. (Reuben Ng, Jeremy W Lim-Soh, 2021)

Yr eicon yn y canol: Sgrin deledu gyda theclyn rheoli o bell: Yn ôl ymchwil gan y Ganolfan Heneiddio’n Well, nid yw nifer y cymeriadau hŷn mewn ffilmiau Prydeinig yn adlewyrchu’r boblogaeth. Dim ond 1 o bob 10 cymeriad 50 oed neu hŷn a ymddangosodd mewn ffilm Brydeinig yn 2023 oedd â rôl bwysig. (Y Ganolfan Heneiddio’n Well, 2023)

Yr eicon olaf: Cylchgrawn neu bapur newydd wedi’i argraffu: Mae ymchwil gan yr Awdurdod Safonau Hysbysebu wedi canfod bod dros draean (35%) o boblogaeth y DU yn cytuno bod pobl hŷn yn tueddu i gael eu stereoteipio’n negyddol mewn hysbysebion, a bod 44% yn credu bod pobl hŷn naill ai’n cael eu tangynrychioli neu nad ydynt yn cael eu cynrychioli o gwbl mewn hysbysebion, yn enwedig mewn categorïau fel ffasiwn, harddwch, technoleg a nwyddau’r cartref. (Awdurdod Safonau Hysbysebu, 2025)

Ffigur 10: Oedraniaeth yng nghyfryngau’r DU
Interactive feature not available in single page view (see it in standard view).

Wrth weld, darllen neu wrando ar adroddiadau neu hysbysebion yn y cyfryngau (gan gynnwys print, teledu, radio, rhyngrwyd a chyfryngau cymdeithasol), gall y cwestiynau canlynol fod yn ddefnyddiol wrth benderfynu a oes oedraniaeth yn bresennol:

  • A yw adrodd am oedran unigolyn yn ychwanegu unrhyw beth at y stori?
  • A yw’r ddelwedd neu’r stori yma’n ategu neu’n herio stereoteipiau negyddol?
  • A yw’r cyhoeddiad hwn neu’r sianel hon yn adrodd straeon negyddol yn rheolaidd am bobl hŷn neu am heneiddio?
  • A yw’r cyhoeddiad hwn neu’r sianel hon wedi adrodd straeon cadarnhaol am bobl hŷn neu am heneiddio?
  • Lle ceir straeon cadarnhaol, a ydynt yn nawddoglyd eu natur?

Os ydych chi’n teimlo bod oedraniaeth yn bresennol, gallwch ei herio’n anffurfiol drwy gysylltu â’r golygydd (papurau newydd neu gylchgronau), y darlledwr (radio neu deledu) neu’r unigolyn sy’n rhannu’r stori (cyfryngau cymdeithasol) i dynnu sylw at oedraniaeth ac i ofyn am gynnwys mwy cytbwys sy’n adlewyrchu’n fwy cywir y cyfraniad a’r gwerth y mae pobl hŷn yn ei gyfrannu at gymdeithas.

Os nad yw hyn yn arwain at ymateb boddhaol, yna cysylltwch â’r corff rheoleiddio perthnasol i uwchgyfeirio’r gŵyn (Ofcom [Tip: daliwch Ctrl a chliciwch dolen i'w agor mewn tab newydd. (Cuddio tip)] ar gyfer y rhan fwyaf o sylw yn y cyfryngau neu’r Awdurdod Safonau Hysbysebu ar gyfer hysbysebion).